close
Перайсці да зместу

Tomorrow Never Knows

З Вікіпедыі, свабоднай энцыклапедыі
Tomorrow Never Knows
Выканаўца The Beatles
Альбом Revolver
Дата выпуску 5 жніўня 1966
Дата запісу 6 красавіка 1966, студыя «Эбі-Роўд»
Жанр
Мова песні англійская[4]
Працягласць 2:57
Лэйбл Parlophone
Аўтар Леннон — Маккартни
Кампазітар
Прадзюсар Джордж Марцін
Трэк-ліст альбома «Revolver»
«Got to Get You into My Life»
(13)		«Tomorrow Never Knows»
(14)

«Tomorrow Never Knows» (з англ. — «Што заўтра, невядома») — песня англійскага рок-гурта «The Beatles», напісаная ў асноўным Джонам Ленанам і прыпісваемая дуэту Ленан — Мак-Картні. Кампазіцыя была выпушчана ў жніўні 1966 года ў якасці заключнага трэка іх сёмага альбома «Revolver», хаця гэта была першая песня, запісаная для студыйніка. Песня азнаменавала радыкальны адыход ад мінулай творчасці «The Beatles», паколькі гурт цалкам выкарыстаў патэнцыял студыі гуказапісу, не задумваючыся пра ўзнаўленне вынікаў на канцэртах.

У запісе ўжываліся музычныя элементы, чужыя для поп-музыкі таго часу: канкрэтная, авангардная і электраакустычная музыка. У песні выкарыстоўваюцца розныя індыйскія інструменты, такія як тамбура і сітар. Кампазіцыя мае нестандартны тэмп ударных і з'яўляецца адзінай песняй гурта, якая запісана ў адной танальнасці. Частка вакалу Ленана падавалася праз калонку Леслі, якая звычайна выкарыстоўвалася для аргана Хаманда. Гітарныя партыі і эфекты ў песні гучалі задам наперад і адзначылі першае ўжыванне падобнага гучання ў музыцы, хаця бі-сайд «Rain», які гурт запісаў з ужываннем той жа тэхнікі, быў выпушчаны больш чым за тры месяцы да выхаду «Revolver».

«Tomorrow Never Knows» заклала асновы новага стылю — псіхадэліі: медытацыйнай, сюррэалістычнай музыкі, непрывычнай на слых, запісанай на аснове нетрадыцыйных гучанняў[5]. У песні «Tomorrow Never Knows» апісваецца стан чалавека ў пэўнай сітуацыі (гаворка ідзе пра ўрокі незямнога сузірання, медытацыі) і даецца паняційнае вызначэнне гэтаму стану і перажываемаму пачуццю.[6] Эксперымент «Tomorrow Never Knows» атрымаў развіццё ў іншых песнях «The Beatles» («For No One», «Within You Without You»), а таксама ў запісах гуртоў «прота-арту», такіх як «The End» гурта «The Doors»[7].

«Tomorrow Never Knows» — адзін з самых ранніх эксперыментаў у сусветнай псіхадэлічнай музыцы і адзін з найбольш наватарскіх твораў «The Beatles». З яе крыху жудаснымі вакаламі, манатоннымі ўдарнымі і вусцішнымі гукавымі эскападамі, «Tomorrow Never Knows» стала канцавым выражэннем адкрыццяў і незвычайных метамарфоз, якія адбыліся з «The Beatles» пасля выхаду альбома «Rubber Soul». Джордж Марцін, прадзюсар «The Beatles», звычайна сціплы і нешматслоўны, назваў яе «танальнай паэмай — нешта накшталт сучаснага Дэбюсі»[8].

Гісторыя стварэння

[правіць | правіць зыходнік]

Назва

[правіць | правіць зыходнік]

У тэксце гэтай песні яе непасрэдная назва не сустракаецца ні разу.

«Tomorrow Never Knows» — гэта чарговая сентэнцыя Рынга. Я даў гэтай песні настолькі дзіўную назву, бо крыху саромеўся ўласнага тэксту. Вось я і выбраў адно з выражэнняў Рынга — нешта накшталт «A Hard Day's Night», каб змякчыць філасофскі пафас вершаў[9].

Вяртанне музыкантаў у Лондан пасля іх першага візіту ў Амерыку ў пачатку 1964 года азнаменавалася для «The Beatles» інтэрв'ю для тэлекампаніі «BBC», у ходзе якога і была згадана гучная фраза Стара. У гэтым інтэрв'ю было сказана наступнае:

  • Пытанне: Рынга, я чуў, на цябе напалі на балі ў англійскім пасольстве. Гэта так?
  • Стар: Не зусім. Проста хтосьці адрэзаў у мяне пасму валасоў.
  • Пытанне: Можна паглядзець? У цябе яшчэ шмат засталося.
  • Стар (паварочваючы галаву): Бачыце розніцу? На гэтым баку валасы даўжэйшыя.
  • Пытанне: Што ж насамрэч здарылася?
  • Стар: Не ведаю. Тады я проста размаўляў, даваў інтэрв'ю (вылучаючы голасам). Роўна так, як я раблю гэта цяпер.
  • (Тым часам Ленан і Мак-Картні жартам дэманструюць, як яны стрыгуць валасы Стара)
  • Стар: Мяне забалбаталі, азіраюся — вакол мяне 400 чалавек, і ўсе ўсміхаюцца. Што тут скажаш?
  • Ленан: І што ты скажаш?
  • Стар: Што заўтра, нам невядома.[10]

У аснове гульні слоў Стара ляжыць англійская прыказка «Заўтра ніколі не надыдзе» (англ.: Tomorrow never comes)[5].

Запіс песні

[правіць | правіць зыходнік]

Ленан упершыню прадставіў песню астатнім удзельнікам гурта ў доме Браяна Эпстайна на Чэпел-стрыт у Белгравіі[11]. Песня была цалкам пабудавана на акордзе до. Як вынікае з успамінаў Пола Мак-Картні, музыкант усур'ёз сумняваўся ў тым, што прадзюсар гурта Джордж Марцін паставіцца да песні станоўча. Кампазіцыя была напісана толькі на адным акордзе, што выклікала асцярогу ў няўхвальнай рэакцыі прадзюсара гурта. Неспакой Мак-Картні быў абумоўлены ў першую чаргу тым, што раней музыканты заўсёды ўжывалі ў песні тры акорды і часам мянялі іх у сярэдзіне песні. Аднак Джордж Марцін прыняў песню станоўча, заўважыўшы: «Вельмі цікава, Джон. Надзвычай цікава!» У адным са сваіх інтэрв'ю Марцін успамінаў:

«Tomorrow Never Knows» — сапраўднае наватарства. Джон хацеў дабіцца пачуцця жаху і нерэальнага гучання. Калі мы працавалі над арыгінальнай версіяй плёнкі, мы пачалі з манатоннага гучання тамбуры і вельмі тыповых для Рынга ўдарных.

Пры запісе песні «Tomorrow Never Knows» ён сказаў, што хацеў бы, каб яго голас гучаў, як у Далай-ламы, які распявае песнапенні на вяршыні ўзгорка. Я сказаў: «Паездка ў Тыбет будзе каштаваць нятанна. Можа, паспрабуем без яе?» Я цудоўна разумеў, што звычайнае рэха або рэверберацыя не падыходзяць, паколькі пры гэтым узнікне эфект крыху аддаленага голасу. А нам было неабходна мудрагелістае, металічнае гучанне. Калі я думаў пра Далай-ламу, мне ўяўляліся альпійскія ражкі і людзі з гэтымі… ну, карацей, крыху дзіўнымі галаўнымі ўборамі. Я не бываў на Тыбеце, але ўяўляў, як павінен гучаць голас, які нібы выходзіць з такога ражка. Я пагаварыў з гукаінжынерам Джэфам Эмерыкам, і ён падаў удалую думку. Ён сказаў: «Паспрабуем прапусціць яго голас праз дынамік Леслі, затым зробім гэта яшчэ раз і запішам нанава». Дынамік Леслі — вярчальны гучнагаварыцель ўнутры аргана «Хаманд», хуткасць яго вярчэння можна рэгуляваць ручкай на кансолі аргана. Прапусціўшы голас Джона праз гэтую прыладу і затым зноў запісаўшы яго, мы атрымалі нешта накшталт перарывістага эфекту вібрата — яго мы і чуем у песні «Tomorrow Never Knows». Не думаю, што раней хто-небудзь рабіў такое. Гэта была рэвалюцыйная песня для альбома «Revolver»[12].

Гарманічная структура песні пабудавана на гучанні індыйскай музыкі і заснавана на арганным пункце C[13]. Песня пабудавана на адным акордзе, але ў яе структуры прысутнічае таксама дадатковы акорд з вышэйшай танальнасці, які змяняецца. Такім чынам, калі песня гучыць у танальнасці до-мажор, то ён пераходзіць у сі-бемоль мажор. У песні ўзнікае ланцуговая структура паўтору, якая сустракаецца ў архаічных ўзорах песеннага фальклору (А1 А2 А3 і г. д.)[7]. Яна базуецца на мадальнасці, тут ужываецца міксалідыйскі лад, настолькі любімы «The Beatles»[7]. Акрамя таго, прыём адваротнага запісу з дэфармацыяй натуральных гучанняў, уключэнне індыйскіх інструментаў (сітара і таблы), а таксама бурдон у басе і татальнае астыната — усё гэта стварае прысмак іррэальнасці, глыбокага пагружэння ў псіхадэлічны транс[7].

На асноўным кальцы, выкарыстаным пры запісе, былі запісаны крыкі і смех Пола Мак-Картні, пракручаныя ў адваротным кірунку, шматкроць скажоныя і накладзеныя адно на другое. Зараджанае ў магнітафон кальцо манатонна паўтарала адзін і той жа гук, які стаў ідэальным суправаджэннем для песні-мантры. Ідэю выкарыстаць кольцы Пол узяў з твора Карлхайнца Штокхаўзена «Gesang der Jünglinge» (ням. «Песні юнакоў») у жанры musique concrète[14]. Па просьбе музыкантаў у песні быў таксама ўжыты рэдкі метад штучнага дабл-трэкінгу (ADT), пры якім, паводле Джорджа Марціна, «гукавая копія запускаецца з невялікім спазненнем або апераджэннем, у выніку чаго ствараецца эфект двайнога гучання»[12].

Мак-Картні прапанаваў варыянт інструментальнага суправаджэння песні, прынёсшы ў студыю кольцы магнітафоннай плёнкі (над якімі ён працаваў у сваёй хатняй студыі на Мантэгю-сквер сумесна з Іэнам Сомервілам). «Пол і Іэн прыносілі мне свае петлі, як коткі прыносяць вераб'ёў. Я запускаў іх на розных хуткасцях, наперад і назад, і потым выхопліваў наўгад», — успамінаў Джордж Марцін. У «Tomorrow Never Knows» выкарыстана 16 такіх фрагментаў[15], на якіх былі запісаны розныя гукі:

  • аркестравы акорд сі-бемоль мажор;
  • гукі флейты і скрыпак, прайграныя пры дапамозе мелатрона;
  • скажоную электроннымі сродкамі партыю гітары, якая нагадвае гук сітара;
  • адно з пазнейшых накладанняў на песню было зроблена пры дапамозе стужак, якія засталіся ад запісу сольнай партыі гітары для песні «Taxman». Сола было абрэзана, перавернута ў адваротным кірунку і запаволена на паўтона[16].

Кавер-версіі

[правіць | правіць зыходнік]

Песня неаднаразова перапявалася многімі выканаўцамі, напрыклад:

У запісе ўдзельнічалі

[правіць | правіць зыходнік]

Цікавыя факты пра песню

[правіць | правіць зыходнік]
  • Ленан хацеў, каб другую палавіну песні спявалі Далай-лама з тысячай тыбецкіх манахаў на горнай вяршыні, але тэхнічнае ажыццяўленне гэтай ідэі было крыху праблематычным, таму Ленану давялося спяваць самому[8].
  • Розныя аўтары ўказваюць на розныя варыянты першапачатковай назвы песні. У кнізе Пітэра Браўна «Каханне, якое ты аддаеш» гэта «The Void», а ў даследаваннях Марка Льюісана (і Боба Спіца) — «Mark I»[17].
  • «The Beatles» працягнулі падобныя эксперыменты з гучаннем у працы над кампазіцыяй «Carnival of Light»[18].
  • «Tomorrow Never Knows» стане першым студыйным запісам «The Beatles», які прагучыць у тэлесерыяле. За яе выкарыстанне стваральнікі серыяла «Вар'яты» выплацілі 250 тысяч долараў[19].
  • Назва «Tomorrow Never Knows» паслужыла для назвы фільма пра Джэймса Бонда «Заўтра не памрэ ніколі» (англ.: Tomorrow Never Dies): рабочай назвай было «Заўтра не хлусіць ніколі» (англ.: Tomorrow Never Lies)[20], аднак пасля выпадковай абдрукоўкі «dies» замест «lies» аўтары вырашылі захаваць канчатковы варыянт[21].

Крыніцы

[правіць | правіць зыходнік]
  1. ↑ Gilliland, John (1969). "The Rubberization of Soul: The great pop music renaissance" Архіўная копія ад 8 чэрвеня 2022 на Wayback Machine (audio). Pop Chronicles. Digital.library.unt.edu.
  2. ↑ The 100 Most Influential Musicians of All Time, by Gini Gorlinski, "the hallucinatory hard rock song 'Tomorrow Never Knows'"
  3. ↑ Hoberman, J. (November 10, 2010). "Before There Was MTV, There Was Bruce Conner" Архіўная копія ад 29 лістапада 2016 на Wayback Machine. The Village Voice.
  4. 1 2 3 (unspecified title) Праверана 17 студзеня 2019.
  5. 1 2 Факты о песне «Tomorrow Never Knows» Архівавана 9 ліпеня 2011. на сайте music-facts.ru*
  6. ↑ А. С. Вагапов. Построчный перевод песен «Beatles». Плюсы и минусы Архівавана 19 снежня 2011.// Издательский центр «Терра» Издательство С. В. Кознова 199
  7. 1 2 3 4 Фрагмент из статьи «Стилевые метаморфозы рока или путь к „третьей“ музыке» Архівавана 29 кастрычніка 2013 года.*
  8. 1 2 Фрагмент записи радиопередачи «С днём рождения, Джон!» (9 октября 2005) Архівавана 11 красавіка 2011. на сайце радыё «Аквариум»*
  9. ↑ Памылка ў зносках: Няслушны тэг <ref>; для зносак "letitbeat" няма тэксту
  10. ↑ «The Beatles» даюць інтэрв'ю тэлекампаніі «BBC» Архівавана 5 чэрвеня 2009 года. 22 лютага 1964. «Інтэрв'ю "The Beatles"», Чак Аюб. Праверана 28 лютага 2009
  11. ↑ 24 Чэпел-стрыт, Белгравія google.co.uk — праверана 27 кастрычніка 2007
  12. 1 2 Фрагмент интервью с Джорджем Мартином Архівавана 6 чэрвеня 2015. на сайте letitbeat.narod.ru*
  13. ↑ Бары Майлз (1997), с. 291—292
  14. ↑ Боб Спіц. The Beatles: Биография(2005), с. 601
  15. ↑ Martin Aston. Q magazine, #287 June 2010. Paul McCartney Special. McCartney: The Avant-Garde Years, pp 82-84
  16. ↑ Біблія «The Beatles»: «Tomorrow Never Knows». Архівавана з першакрыніцы 28 студзеня 2011. Праверана 2 снежня 2008.
  17. ↑ Боб Спіц (2005), с. 600.
  18. ↑ Выкарыстанне магнітафонных стужак у песні «Carnival of Light» Архівавана 26 верасня 2011 года.
  19. ↑ Ильин, Юрий. Любовь и немного денег. Звуки.ру (11 мая 2012). Архівавана з першакрыніцы 4 чэрвеня 2012. Праверана 11 мая 2012.
  20. ↑ BRUCE FEIRSTEIN: THE TAO OF BOND-FILM NAMING. Архівавана з першакрыніцы 15 снежня 2017. Праверана 10 студзеня 2019.
  21. ↑ Yesterday’s 'Tomorrow'. Сайт Яна Флемінга. Архівавана з першакрыніцы 15 лістапада 2006.

Літаратура

[правіць | правіць зыходнік]

Спасылкі

[правіць | правіць зыходнік]
Узята з "https://be.wikipedia.org/w/index.php?title=Tomorrow_Never_Knows&oldid=5174341"