Tahipneja

Tahipneja
Tahipneja
Specijalnost	Pulmologija
Simptomi	Kod odraslih osoba u mirovanju, svaka frekvencija disanja od 120 u minuti smatra se klinički normalnom, a tahipneja je svaka frekvencija iznad
Komplikacije	Poteškoće u disanju
Uobičajeno pojavljivanje	U svakoj životnoj dobi
Trajanje	Varijabilno
Vrste	Neki opisuju tahipneju kao svako ubrzano disanje. Hiperventilacija se zatim opisuje kao povećana ventilacija alveola (što se može dogoditi kroz povećanu brzinu ili dubinu disanja, ili kombinaciju oba) gdje postoji manji porast metaboličkog ugljičnog dioksida u odnosu na ovo povećanje ventilacije. Hiperpnea, s druge strane, definira se kao udisanje povećanog volumena]] zraka, sa ili bez povećanja respiracijske brzine.
Uzroci	Može imati fiziološke ili patološke uzroke. Obje ove kategorije uključuju duge liste pojedinačnih uzroka.
Dijagnostička metoda	Liječničkim pregledom

Tahipneja je pojava kada je respiratorna frekvencija veća od normalne, što rezultira abnormalno brzim i plitkim disanjem.^[1]

Kod odraslih osoba u mirovanju, svaka frekvencija disanja od 120 u minuti smatra se klinički normalnom, a tahipneja je svaka frekvencija iznad te.^[2] Djeca imaju značajno veću frekvenciju ventilacije u mirovanju,^[3] koje se brzo smanjuju tokom prve tri godine života, a zatim stabilno do otprilike 18 godina. Tahipneja može biti rani pokazatelj pneumonije i drugih plućnih bolesti kod djece, a često je posljedica povrede mozga.

Razlika od drugih respiratornih termina

Različiti izvori daju različite klasifikacije za termine disanja. Neki od javnosti opisuju tahipneju kao svako ubrzano disanje. Hiperventilacija se zatim opisuje kao povećana ventilacija alveola (što se može dogoditi kroz povećanu brzinu ili dubinu disanja, ili kombinaciju oba) gdje postoji manji porast metaboličkog ugljičnog dioksida u odnosu na ovo povećanje ventilacije. Hiperpnea, s druge strane, definira se kao udisanje povećanog volumena zraka, sa ili bez povećanja respiracijske brzine.^[1] Drugi daju drugu klasifikaciju: tahipneja je svako ubrzano disanje, hiperventilacija je povećana brzina disanja u mirovanju, hiperpneja je povećanje disanja koje je proporcionalno povećanju metabolizma.^[4]

Treća paradigma je: tahipneja je abnormalno brzo i plitko disanje (iako neki mogu tvrditi da je ovo netačno jer se disanje razlikuje od respiracije), hiperventilacija je povećana brzina ili dubina disanja do abnormalnih nivoa što uzrokuje smanjene nivoe ugljik-dioksida u krvi, a hiperpneja je svako povećanje brzine ili dubine disanja koje nije normalno.^[5]

Definicija praga

Kako normalna frekvencija disanja varira s godinama, tako se i definicija tahipneje mijenja s godinama.^[6]

Životna dob	Prag udisaja u minuti
0 − 2 mjeseca	> 60
2 − 12 mjeseci	> 50
1 − 5 godina	> 40
5−12 godina	> 30
>12 godina	> 20

Uzroci

Tahipneja može imati fiziološke ili patološke uzroke. Obje ove kategorije uključuju duge liste pojedinačnih uzroka.

Fiziološki uzroci

Fiziološki uzroci tahipneje uključuju vježbanje. Ova vrsta obično nije razlog za zabrinutost osim ako nije pretjerana.

Patološki uzroci

Patološki uzroci tahipneje uključuju sepsu,^[6] kompenzaciju za dijabetesku ketoacidozu ili drugu metaboličku acidozu,^[6] pneumoniju, pleurski izljev,^[6]trovanje ugljik-monoksidom, olućnu emboliju,^[6] astmu, COPD, laringospazam, alergijska reakcija koja uzrokuje edem disajnih puteva, aspiracija stranog tijela, traheobronhomalacija, kongestivna srčana insuficijencija,^[6] anksiozna stanja, hemoragija,^[6] ili mnogi drugi medicinski problemi.

Etimologija i izgovor

Riječ tahipneja koristi kombinujuće oblike od tachy- + -pnea, što daje "ubrzano disanje".

Također pogledajte

Reference

1 2 Whited L, Graham DD (2020). "Abnormal Respirations". StatPearls. Treasure Island (FL): StatPearls Publishing. PMID 29262235. Pristupljeno 5. 12. 2020.
↑ "tachypnea" na Dorland's Medical Dictionary
↑ Shestak EV, Kovtun OP, Ksenofontova OL; Kovtun OP (ed.). Transient Tachypnea in Newborns Arhivirano 29. 7. 2024. na Wayback Machine. Ekaterinburg: USMU; 2023. 144 p.
↑ Martin EA, ured. (2003). Oxford concise medical dictionary (6th izd.). Oxford University Press. str. 333–4. ISBN 0-19-860753-9.
↑ "tachypnea". Dorland's Medical Dictionary for Health Consumers. Saunders. 2007.
1 2 3 4 5 6 7 DeMuri GP, Gern JE, Moyer SC, Lindstrom MJ, Lynch SV, Wald ER (april 2016). "Clinical Features, Virus Identification, and Sinusitis as a Complication of Upper Respiratory Tract Illness in Children Ages 4-7 Years". u Long SS, Prober CG, Fischer M (ured.). The Journal of Pediatrics. Principles and Practice of Pediatric Infectious Diseases. 171 (Fifth izd.). Elsevier. str. 133–9.e1. doi:10.1016/b978-0-323-40181-4.00021-9. ISBN 978-0-323-40181-4. PMC 7173486.

Vanjski linkovi

Šablon:Simptomi i znaci cirkulacijskog i respiratornog sistema

[Whited_2020-1] 1 2 Whited L, Graham DD (2020). "Abnormal Respirations". StatPearls. Treasure Island (FL): StatPearls Publishing. PMID 29262235. Pristupljeno 5. 12. 2020.

[2] "tachypnea" na Dorland's Medical Dictionary

[3] Shestak EV, Kovtun OP, Ksenofontova OL; Kovtun OP (ed.). Transient Tachypnea in Newborns Arhivirano 29. 7. 2024. na Wayback Machine. Ekaterinburg: USMU; 2023. 144 p.

[4] Martin EA, ured. (2003). Oxford concise medical dictionary (6th izd.). Oxford University Press. str. 333–4. ISBN 0-19-860753-9.

[5] "tachypnea". Dorland's Medical Dictionary for Health Consumers. Saunders. 2007.

[DeMuri_2016-6] 1 2 3 4 5 6 7 DeMuri GP, Gern JE, Moyer SC, Lindstrom MJ, Lynch SV, Wald ER (april 2016). "Clinical Features, Virus Identification, and Sinusitis as a Complication of Upper Respiratory Tract Illness in Children Ages 4-7 Years". u Long SS, Prober CG, Fischer M (ured.). The Journal of Pediatrics. Principles and Practice of Pediatric Infectious Diseases. 171 (Fifth izd.). Elsevier. str. 133–9.e1. doi:10.1016/b978-0-323-40181-4.00021-9. ISBN 978-0-323-40181-4. PMC 7173486.

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]