Forest Whitaker

C'l artìcul chè 'l è scrit in Miranduléś

Forest Steven Whitaker (Longview, 15 ad Luj dal 1961, a s lèś [ˈfɔɹɪst ˈʍɪɾɪkə˞] in ingléś) 'l è 'n atōr, regìsta e prudutōr americàṅ, vinsidōr dal Prèmi Òscar in dal 2007 par la part dal generàł e pulìtig ugandéś Idi Amin Dada in dal film L'ultimo re di Scozia ch'al gh'à frutâ anc un Golden Globe. Fra i sò arcgnusimènt a 'rcurdém anc la stéla ch'al gh'à in dla Hollywood Walk of Fame e 'l Prix d'interprétation masculine p'r al film biugràfic Bird a 'l 41^śum Fèstival ad Cannes in di pagn dal saxufunìsta Charlie Parker.

Biugrafìa

Uriginàri da Tèxas, fiōl d'n asicuradōr e dn'insgnànta, Forest da pìcul al và a star c'n i suo a Carson, darènt a Los Angeles. Da śōv'n al vins na bórsa 'd studi cuma śugadōr ad football americàṅ ma pò la pasiòṅ p'r al cant, cun lò ch'al gh'iva 'n tìmbar da tenōr, e par la recitasiòṅ la fà in manéra ad purtàr-'l a studiàr prima a l'università dla Califòrgna Meridiunàla e pò a 'l Drama Studio London ad Lóndra in dua al s làurea in art dramàtichi.

Al fà 'l sò debùt a 'l cìnema in dal 1982 girànd al thriller Omicidio a sorpresa, cun Robert Carradine e la Linda Hamilton, e la cumèdia Fuori di testa, cun Sean Penn e la Jennifer Jason Leigh. Tri an dòp 'l incróśa la Madonna, Matthew Modine e la Linda Fiorentino in dla cumèdia sentimentàla Crazy for You - Pazzo per te mént'r in dal 1986 al tōś part a 'l drama Il colore dei soldi, a fiànc ad Paul Newman e 'd Tom Cruise, e a 'l film ad guèra Platoon, insém a Charlie Sheen, Willem Dafoe e Tom Berenger.

In dal 1987 al fà 'l suldâ amìg ad Robin Williams in dal biugràfic Good Morning, Vietnam pò 'l an dòp al rècita in dal film 'd asiòṅ Senza esclusione di colpi, insém a Jean-Claude Van Damme, e in Bird ad Clint Eastwood, al sò prim rōl da prutagunìsta ch'al gh fruta na candidadùra a i Golden Globe e 'n prèmi a 'l Fèstival ad Cannes. In dal 1989 a 'l ém vist in dal noir Johnny il bello cun la còpia Mickey Rourke/Ellen Barkin.

Al taca i an Nuànta c'n al film 'd asiòṅ Pronti a tutto, in dla part dal pulisiòt ch'al lavóra insém a Anthony Edwards, par pò giràr in dal 1992 i thriller Giochi d'adulti, cun Kevin Kline, l'Mary Elizabeth Mastrantonio e Kevin Spacey, e La moglie del soldato, in dla part 'd un suldâ britànig rapî da di mémbar d'l IRA. 'L an dòp al regìsta Abel Ferrara 'l al sarnìs par far-ag far la part dal magiōr Collins in dal sò film ad scarésa Ultracorpi - L'invasione continua mént'r in dal 1994 'l è impgnâ in dla cumèdia 'd Robert Altman Prêt-à-Porter. In chi an lè a 'l arcurdém anc p'r al thriller 'd asiòṅ Blown Away - Follia esplosiva, cun Jeff Bridges e Tommy Lee Jones, p'r al fantasientìfig Specie mortale, insém a Ben Kingsley e Michael Madsen, e p'r al drama Smoke cun prutagunìsta Harvey Keitel.

In di an Dumìla a 'l ém vist in soquànt thriller e film dramàtic impurtànt cuma In linea con l'assassino, in còpia cun Colin Farrell, Panic Room, cun prutagunìsta la Jodie Foster, Mary, in dla part 'd un giurnalìsta ch'al gh'à na traśmisiòṅ ch'la dascór ad Geśù, L'ultimo re di Scozia, ch'al gh fà vìnsar 'n Òscar, e The Air I Breathe, girâ insém a Kevin Bacon, Brendan Fraser e la Sarah Michelle Gellar.

Fra i sò ùltim lavōr a psém nutàr al thriller The Experiment (2010), arfacimènt dna pelìcula tedésca dal 2001 da 'l tìtul The Experiment - Cercasi cavie umane, al biugràfic The Butler - Un maggiordomo alla Casa Bianca (2013), in dla part dal majurdòm prutagunìsta ciamâ Cecil Gaines, e 'l fantàstic Black Panther, film trat da 'n fumét dla Marvel Comics.

In televiśiòṅ 'l à tòlt part a soquànti série televiśìvi cuma The Shield, E.R. - Medici in prima linea, Criminal Minds: Suspect Behavior, Empire e Godfather of Harlem.

Filmugrafìa

cuma atōr

1982 - Omicidio a sorpresa (Tag: The Assassination Game), regìa ad Nick Castle
1982 - Fuori di testa (Fast Times at Ridgemont High), regìa dl'Amy Heckerling
1985 - Crazy for You - Pazzo per te (Vision Quest), regìa 'd Harold Becker
1986 - Il colore dei soldi (The Color of Money), regìa ad Martin Scorsese
1986 - Platoon, regìa 'd Oliver Stone
1987 - Le mani di uno sconosciuto (Hands of a Stranger), regìa ad Larry Elikann – Film TV
1987 - Sorveglianza... speciale (Stakeout), regìa ad John Badham
1987 - Good Morning, Vietnam, regìa ad Barry Levinson
1988 - Senza esclusione di colpi (Bloodsport), regìa ad Newt Arnold
1988 - Bird, regìa ad Clint Eastwood
1989 - Johnny il bello (Johnny Handsome), regìa ad Walter Hill
1990 - Pronti a tutto (Downtown), regìa ad Richard Benjamin
1990 - Giustizia criminale (Criminal Justice), regìa 'd Andy Wolk – Film TV
1991 - Rabbia ad Harlem (A Rage in Harlem), regìa ad Bill Duke
1992 - Diario di un killer (Diary of a Hitman), regìa ad Kenneth Pressman
1992 - Articolo 99 (Article 99), regìa 'd Howard Deutch
1992 - La moglie del soldato (The Crying Game), regìa ad Neil Jordan
1992 - Giochi d'adulti (Consenting Adults), regìa 'd Alan J. Pakula
1993 - Ultracorpi - L'invasione continua (Body Snatchers), regìa 'd Abel Ferrara
1993 - Last Light - Storia di un condannato a morte (Last Light), regìa ad Kiefer Sutherland – Film TV
1993 - Bank Robber, regìa ad Nick Mead
1994 - Blown Away - Follia esplosiva (Blown Away), regìa ad Stephen Hopkins
1994 - Voglia di potere (The Enemy Within), regìa ad Johathan Darby – Film TV
1994 - Amicizie pericolose (Jason's Lyric), regìa ad Doug McHenry
1994 - Prêt-à-Porter, regìa ad Robert Altman
1995 - Smoke, regìa ad Wayne Wang
1995 - Specie mortale (Species), regìa ad Roger Donaldson
1995 - Goodbye Mr. Holland (Mr. Holland's Opus), regìa ad Stephen Herek
1996 - Phenomenon, regìa ad Jon Turteltaub
1996 - Più in alto di tutti (Rebound), regìa 'd Eriq La Salle – Film TV
1998 - Body Count, regìa ad Robert Patton-Spruill
1999 - Ghost Dog - Il codice del samurai (Ghost Dog: The Way of the Samurai), regìa ad Jim Jarmusch
1999 - Una voce per gridare (Light It Up), regìa ad Craig Bolotin
1999 - L'occhio gelido del testimone (Witness Protection), regìa ad Richard Pierce – Film TV
2000 - Battaglia per la Terra (Battlefield Earth), regìa ad Roger Christian
2000 - Four Dogs Playing Poker, regìa ad Paul Rachman
2001 - The Dragon (Green Dragon), regìa ad Timothy Linh Bui
2001 - Il quarto angelo (The Fourth Angel), regìa ad John Irvin
2002 - Panic Room, regìa ad David Fincher
2002 - In linea con l'assassino (Phone Booth), regìa ad Joel Schumacher
2003 - Deacons for defense - Lotta per la libertà (Deacons for Defense), regìa ad Bill Duke – Film TV
2004 - Jiminy Glick in Lalawood, regìa ad Vadim Jean
2004 - Una teenager alla Casa Bianca (First Daughter), regìa ad Forest Whitaker - Vōś
2005 - Mary, regìa 'd Abel Ferrara
2005 - Messenger (A Little Trip to Heaven), regìa ad Baltasar Kormákur
2005 - American Gun, regìa 'd Aric Avelino
2006 - Even Money, regìa ad Mark Rydell
2006 - Il segreto di Claire (The Marsh), regìa ad Jordan Barker
2006 - L'ultimo re di Scozia (The Last King of Scotland), regìa ad Kevin Macdonald
2006 - Piccolo grande eroe (Everyone's Hero), regìa ad Colin Brady, Christopher Reeve e Daniel St. Pierre - Vōś
2007 - The Air I Breathe, regìa ad Jieho Lee
2007 - Ripple effect, regìa ad Philippe Caland
2007 - The Great Debaters - Il potere della parola, regìa ad Denzel Washington
2007 - Prospettive di un delitto (Vantage Point), regìa ad Pete Travis
2008 - La notte non aspetta (Street Kings), regìa ad David Ayer
2008 - Winged Creatures - Il giorno del destino (Winged Creatures), regìa ad Rowan Woods
2009 - Powder Blue, regìa ad Timothy Linh Bui
2009 - Nel paese delle creature selvagge (Where the Wild Things Are), regìa ad Spike Jonze - Vōś
2009 - Hurricane Season, regìa ad Tim Story
2010 - Repo Men, regìa ad Miguel Sapochnik
2010 - Matrimonio in famiglia (Our Family Wedding), regìa ad Rick Famuyiwa
2010 - My Own Love Song, regìa 'd Olivier Dahan
2010 - The Experiment, regìa ad Paul Scheuring
2010 - Lullaby for Pi, regìa ad Benoît Philippon
2011 - Catch .44, regìa 'd Aaron Harvey
2012 - Freelancers, regìa ad Jessy Terrero
2012 - A Dark Truth - Un'oscura verità (A Dark Truth), regìa ad Damian Lee
2013 - The Last Stand - L'ultima sfida (The Last Stand), regìa ad Kim Ji-woon
2013 - Repentance - Troppo tardi (Repentance), regìa ad Philippe Caland
2013 - Pawn - Fai la tua mossa (Pawn), regìa ad David A. Armstrong
2013 - Zulu, regìa ad Jérôme Salle
2013 - The Butler - Un maggiordomo alla Casa Bianca (The Butler), regìa ad Lee Daniels
2013 - Il fuoco della vendetta - Out of the Furnace (Out of the Furnace), regìa ad Scott Cooper
2013 - Un Natale speciale a New York (Black Nativity), regìa dla Kasi Lemmons
2014 - Two Men in Town, regìa ad Rachid Bouchareb
2015 - Taken 3 - L'ora della verità (Taken 3), regìa 'd Olivier Megaton
2015 - Dope: Follia e riscatto (Dope), regìa ad Rick Famuyiwa - Vōś
2015 - Southpaw - L'ultima sfida (Southpaw), regìa 'd Antoine Fuqua
2016 - Arrival, regìa ad Denis Villeneuve
2016 - Rogue One: A Star Wars Story, regìa ad Gareth Edwards
2017 - Condannato a combattere - The Forgiven (The Forgiven), regìa ad Roland Joffé
2018 - Sorry to Bother You, regìa ad Boots Riley
2018 - Burden, regìa 'd Andrew Heckler
2018 - Black Panther, regìa ad Ryan Coogler
2018 - La fine (How It Ends), regìa ad David M. Rosenthal
2018 - City of Lies - L'ora della verità (City of Lies), regìa ad Brad Furman
2019 - C'era una volta Steve McQueen (Finding Steve McQueen), regìa ad Mark Steven Johnson
2020 - Jingle Jangle - Un'avventura natalizia (Jingle Jangle: A Christmas Journey), regìa ad David E. Talbert
2021 - Respect, regìa ad Liesl Tommy
2023 - George Foreman - Cuore da leone (Big George Foreman), regìa ad George Tillman Jr.
2025 - Havoc, regìa ad Gareth Evans

cuma regìsta

1993 - Armati di pistola (Strapped) – Film TV
1995 - Donne - Waiting to Exhale (Waiting to Exhale)
1998 - Ricominciare a vivere (Hope Floats)
2004 - Una teenager alla Casa Bianca (First Daughter)

Culegamènt estéran

Àtar prugèt

Wikimedia Commons contiene file multimediali su Forest Whitaker