Ticiano

Honorigoj
Honorigoj	Ordeno de la Ora Sprono ; vd

Postenoj
Postenoj	kortega pentristo vd

**Ticiano**
Ticiano
	Memportreto, ĉ. 1562
Persona informo
	Tiziano Vecellio
Naskiĝo	ĉirkaŭ 1485; en Pieve di Cadore
Morto	27-an de aŭgusto 1576; en Venecio
Mortis pro	naturaj kialoj vd
Mortis per	pesto vd
Tombo	Sankta Maria Glorplena de la Fratoj ; Monument of Titian in Frari (en) vd
Religio	katolikismo vd
Lingvoj	itala vd
Ŝtataneco	Venecia respubliko vd
Subskribo
Memorigilo
Familio
Dinastio	House of Vecellio vd
Patro	Gregorio Vecellio vd
Gefratoj	Francesco Vecellio (mul) kaj Tommaso Vecellio (en) vd
Edz(in)o	Cecilia Soldano (1525 (Gregoria)–1530 (Gregoria)) vd
Infanoj	Orazio Vecellio, Tizianello (en) , Lavinia Vecellio (en) vd
Profesio
Alia nomo	Veccellio, Tiziano vd
Okupo	pentristo ; presgravuristo ; konstrua desegnisto ; desegnisto ; vidartisto vd
Laborkampo	pentrado vd
Aktiva en	Venecio • Padovo • Milano • Romo • Florenco • Aŭgsburgo • Aŭgsburgo vd
Verkado
Verkoj	Woman with a Mirror ❦; Kronado de Kristo kun dornoj ❦; Madono de la Kuniklo ❦; Venuso de Urbino ❦; Karlo la 5-a surĉevale en Mühlberg ❦; Pope Paul III and His Grandsons ❦; Tarquin kaj Lucretia ❦; The Martyrdom of Saint Lawrence ❦; Venus with a Mirror ❦; Cherub ❦; Mascarons ❦; Saint John the Almoner ❦; Simbolo dell'Evangelista Giovanni (aquila) ❦; Simbolo dell'Evangelista Luca (toro) ❦; Simbolo dell'Evangelista Marco (leone) ❦; Simbolo dell'Evangelista Matteo (angelo) ❦; Studies for Martyrdom of Saint Peter the Martyr ❦; Two Satyrs in a Landscape vd
Postenoj
Postenoj	kortega pentristo vd
Honorigoj
Honorigoj	Ordeno de la Ora Sprono ; vd
Membrecoj
Membrecoj	Accademia delle Arti del Disegno (en) vd
Ekspoziciejoj
	Muzeo Boijmans van Beuningen, Sankta Maria Glorplena de la Fratoj, Luvro, Uffizi, Musei civici di Treviso (en) , Galerio Belvedere, Muzeo Städel, Prado-Muzeo, Muzeo de Arto “Nelson-Atkins”, Arta Galerio Auckland, Muzeo Thyssen-Bornemisza, Muzeo J. Paul Getty, Nacia Galerio de Viktorio, Nacia Galerio de Arto, Nationalmuseum, Nacia Galerio de Kanado, muzeo Ashmolean, Kolekto Frick, Filadelfia Muzeo de Arto, Metropola Muzeo de Arto, Reĝa Muzeo pri Belarto ĉe Antverpeno, Muzeo de Belarto de Gento, Groeningemuseum, Rubenshuis, Scuola del Santo (en) , Gabinetto dei disegni e delle stampe (en) , Artmuzeo de Bazelo, Nacia Galeriaro de Skotlando, Civic Museums of Padua (en) , Museo Agostino Pepoli (en) , Kroměříž Archdiocesan Museum (en) , Albino Luciani Diocesan Museum (en) , Sankt-Luiza Arta Muzeo, John and Mable Ringling Museum of Art (mul) , Fondaĵo Bemberg, Isabella Stewart Gardner Museum (en) , Nacia Galerio de Irlando, Muzeo de Belarto ĉe Bostono, Ŝtata Muzeo de Belartoj Puŝkin, Muzeo Kapodimonte, Ŝtata Artkolekto de Dresdeno, Arthistoria Muzeo, Galleria Borghese (en) , Belarta Muzeo, Muzeo Fitzwilliam, Gemäldegalerie Alte Meister, Bavaria Ŝtata Pentraĵaro, Galerio de la Akademio de Venecio, Galerio Doria Pamphilj, Kapitolaj Muzeoj, Ermitejo, Galleria Palatina (en) , Arta Galerio de Universitato Yale, Artaj Galerio kaj Muzeo Kelvingrove, Accademia Carrara (en) , Fondaĵo Barnes, Pinakoteko de Brera, Gemäldegalerie, Nacia Artmuzeo de Danio, Arta Muzeo de Indianapolis, Detrojta Instituto de Artoj, Joslyn Art Museum (en) , Los-Anĝeles-Kantona Muzeo de Arto, Pinacoteca civica "Francesco Podesti" (en) , Musée Fesch (en) , Althorp (mul) , Wallace Collection (mul) , Galleria Spada (en) , Fondazione Magnani-Rocca (en) , Galleria Nazionale d'Arte Antica, Arta Muzeo de San-Paŭlo, Nacia Galerio, Pinacoteca del Castello Sforzesco (en) , Rijksmuseum, Musée des Beaux-Arts et d'Archéologie de Besançon (en) , Belarta Muzearo de San-Francisko, Arta Instituto de Ĉikago, Instituto de Arto de Mineapolo, Muzeo Nacia de Arto de Katalunio, Nacia Okcident-Arta Muzeo, Norton Simon Museum (en) , Nacia Muzeo de Belartoj (Bonaero), Muzeo Brukenthal, Wallraf-Richartz Museum, Hammer Museum, Dulwich Picture Gallery, Huis Bergh (mul) , Akademio de Belartoj de Vieno, Nacia Pinkoteka de Bolonjo, Nacia Muzeo de la Belaj Artoj de Azerbajĝano, Biblioteko Marciana, Muzeo De Lakenhal, Michael C. Carlos Museum (mul) , Muzeo Smithsonian de Usona Arto, Nord-Karolina Muzeo de Arto, Arta Muzeo de Harvard, Muzeo Fogg, Doĝo-palaco, Gvidantomuzeo, Scuola Grande di San Rocco (en) , Ickworth House (en) , Pentraĵgalerio de Malnovaj Majstroj, Kupferstichkabinett Berlin (mul) , Kingston Lacy, Museo Catedralicio (en) , Musée des Beaux-Arts de Dijon (en) , Hatchlands Park (en) , Pinacoteca Ambrosiana (en) , Château de Saumur (en) , Schloss Weißenstein (en) , Hessen Kassel Heritage (en) , Petworth House (en) , Apsley House (en) , Kastelo de Wawel, Nacia Galerio de Skotlando, Arta Muzeo de Cincinnati, The New Art Gallery Walsall (en) , Presaĵa kolekto de la Publika Biblioteko de Novjorko, Muzeo Condé, Klevlanda Muzeo de Arto, Museo Soumaya (en) , Galleria Nazionale delle Marche (en) , Kimbell Art Museum (mul) , Muzeo de Belartoj de Bordozo, Time museum (en) , Akademio de Sankta Luko, Royal Palace of Naples (en) , Ca’ d’Oro, Pinacoteca civica di Ascoli Piceno (en) , Royal Collections Gallery (en) , Staatsgalerie Stuttgart, Vatikana Pinakoteko, Art collection of BPER Banca (en) , Christ Church Picture Gallery (en) , Centro Getty, Musea Brugge (mul) , Walker Art Gallery, Muzeo Bowes, Laing Art Gallery (en) , Bolsover Castle (en) , Stoneacre (en) , Cornwall Museum and Art Gallery (mul) , Beecroft Art Gallery (en) , Dumfries Museum (en) , Lamport Hall (en) , Stirling Smith Museum and Art Gallery (en) , York Art Gallery (en) , Burton Constable Hall (en) , Holburne Museum (en) , Schorr Collection (en) , Glasgova Muzea Rimedocentro, Baltimora Muzeo de Arto, Artodomo Zuriko, Belarta muzeo de Rennes, Palaco de Belartoj, I Gesuiti (en) , San Giovanni Elemosinario (en) , Arta Galerio Corcoran, Gliptoteko Ny Carlsberg, Prague Castle Picture Gallery (en) , Muzeo de Belarto de Rueno, American University Museum (en) , Galleria Giorgio Franchetti alla Ca' d'Oro (en) , Fine Arts Museum of Asturias (en) , Contini Bonacossi collection (en) , Museo di Palazzo Te (en) kaj Electoral Gallery Dusseldorf (en) vd
vd	Fonto: Vikidatumoj
	v • d • r

Tiziano VECELLI aŭ Tiziano VECELLIO (naskiĝis en Pieve di Cadore, apud Belluno (Veneto) ĉirkaŭ 1485 - mortis en Venecio la 27-an de aŭgusto 1576), en Esperanto konata pli simple kiel Ticiano, kaj en iuj lingvoj Titian, estis fama venecia pentristo de la Renesanco. Unu el la plej famaj en Eŭropo siatempe, kaj la plej granda el la veneciaj artistoj post la morto de sia instruisto Giovanni Bellini.

Dum lia vivtempo oni ofte kromnomis lin Da Cadore, kiel aludo al lia naskiĝloko. Rigardata de siaj samtempuloj kiel "la suno inter etaj steloj", Ticiano estis unu el la plej variaj italaj pentristoj : li interesiĝis egalmezure pri portretoj kaj pejzaĝoj (per tiuj du ĝenroj li unue famiĝis), sed ankaŭ pri mitologiaj aŭ religiaj temoj.

La vivo de Ticiano daŭris preskaŭ unu jarcenton, kaj la stilo de la artisto evoluis tiel multe, ke kelkaj kritikistoj rifuzas konsideri liajn plej fruajn kaj plej malfruajn pentraĵojn kiel verkojn fare de la sama homo. Sed la pli konstanta propreco de Ticiano estas la tre lerta uzado de koloroj.

La riĉaj kaj nobelaj familioj de Italio, la reĝoj de Eŭropo kaj eĉ imperiestro Karolo la 5-a (de la Habsburgoj) fieris aĉeti liajn pentraĵojn.

Post la morto de Sebastiano del Piombo kaj sekvita de la morto de Giorgione, li restis la granda kaj altranga Ticiano de la pentristoj de Venecio kaj sendube regis pri la venecia arta mondo dum ĉirkaŭ 60 jaroj.

Laŭ li, li ekkomprenis nur fine de sia vivo, kion signifis la pentrarto.

Verkado

Liaj pentraĵoj elstaris pro siaj riĉaj koloroj, kio donis al ili ŝikecon kaj viglecon. Ticiano alportis novan homan aliron al religiaj bildoj, kaj la figuroj en ili ŝajnas naturaj kaj proksimaj al la realo (kiel la figuro de papo Paŭlo la 3-a en la verko Paŭlo la 3-a kaj liaj nevoj Alessandro kaj Otavio Parnesa).

En 1530 li pentris la portreton de imperiestro Karolo la 5-a, sekvitan de aliaj portretoj de la korteganoj. Karlo la 5-a rekompensis lin per la titolo de aristokrato, li kaj liaj infanoj.

En siaj pentraĵoj li mirinde penetris la mensajn procezojn de la pentristoj kaj elmontras ilin senhezite. Elstara estas lia pentraĵo "Karolo la 5-a en Milberg" (1548, Madrido, Prado-Muzeo) en kiu li montras sian nekredeblan komprenon pri la detaloj de la rajdanto kaj de lia ĉevalo kaj akcesoraĵoj.

Dum lia vizito al Romo en 1545 lin impresis la restaĵoj de klasika arkitekturo kaj la verkoj de Rafaelo kaj Mikelanĝelo, sed Mikelanĝelo kontraŭis siajn verkojn.

Unu el la plej famaj verkoj de Ticiano estas la Venuso de Urbino, kiu estis relaborita el La dormanta Venuso de lia instruinto Giorgione. Lia ateliero krome produktis ampleksan serion de versioj de la temo Venuso kaj muzikisto.

Ĝis liaj lastaj momentoj, li laboris pri la pentraĵo de la "Pieto" (nuntempe ekspoziciita ĉe la Akademia Galerio en Venecio), kiu estis destinita por lia propra tombo, kiel speco de potenca volo. Li ne sukcesis fini ĉi tiun laboron.

Li estis entombigita en la Baziliko de Sankta Maria Glorioza di Ferrari ornamita per unu el liaj plej famaj pentraĵoj "La Leviĝo de la Virgino Ĉielen".

Aliaj verkoj

Galerio

Memportreto
Ticiano – Resurekto de Jesuo
Venuso de Urbino
1538 (119 x 165 cm)
Karlo la 5-a surĉevale en Mühlberg
Ticiano, Papo Paŭlo la 3-a kaj Liaj Nepoj, 1545–46. Oleo sur tolo, 210cm × 176cm, Museo di Capodimonte, Napolo. Kardinalo Alessandro Farnese staras malantaŭ papo Paŭlo la 3a. Ottavio Farnese dekstre prepariĝas kisi la piedojn de Paul.
Tombo de Ticiano en Venecio