Ibilera
Ibilera[1] giza gorputzaren gorputz-adarrak erabiliz egiten den desplazamendua da.
Urratsen ezaugarri nagusiak dira gorputz-adarren mugimendu-patroien desberdintasunak, hartutako abiadura, energia potentzialaren eta zinetikoaren zikloak, azalerarekiko kontaktuaren aldaketak (lurzorua, zorua, etab.)...
Gutxienez oin batek lurra ukitzen duenean, oinez ibiltzen da. Hanka bakar bat ere lurrarekin kontaktuan ez dagoenean, korrika egiten da. Ibiltzea eta korrika egitea kiroltzat hartzen dira.
Oinaren euskarria
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Urratsen aldagai garrantzitsu bat oinaren berme-sekuentzia da: nola ukitzen duen oinak lurra, zehazki, oinaren zein zati ukitzen duen lehenik lurrarekin.
- oinaren aurrealdearen euskarria: orpo-behatzak: lehenengo oinaren aurrealdea bermatzen da.
- oin-oinaren erdiko euskarria: orpoa eta oinaren aurreko aldea aldi berean bermatzen dira.
- oin-oinaren orpoaren euskarria: orpo-hatzak: lehenengo oinaren orpoa bermatzen da, eta gero oinaren gainerakoa.
- geroagoko euskarri bat (orpoaren euskarria) oinetakoen atzeko herenean dagoen hasierako presio-zentroan lortzen da (oinetakoaren luzeraren % 0-33).
- erdiko euskarri batek erdiko herenean du presio-zentroa (zapataren luzeraren % 34-67).
- aurreko euskarriak presio-zentroa aurreko herenean dauka (zapataren luzeraren % 68-100).
Oinaren berme-sekuentziak nolabaiteko aldakortasun-maila du urratsen eta gizabanako batetik bestera. Nabarmen eta nabarmen aldatzen da oinez ibiltzearen eta korrika egitearen artean, eta jarduerarako zapatak edo oinetakoak erabiltzen diren kontuan hartuta.
Oro har, oinetakoekin egiten den ibilaldiak oinaren orpoa edo erdialdea bermatzen du; oinutsik egiten den ibilaldiak, berriz, sekuentzia desberdina du. Oinutsik ibiltzea oso gutxitan egiten da orpoaren berme-sekuentziarekin, inpaktua mingarria baita; giza oinaren orpoak ez du kolpea xurgatzeko moduko kuxinik.[2][3]
Aitzitik, lasterketako zapatila modernoak erabiltzen dituzten korrikalarien % 75ek orpoarekiko euskarri handiagoa dute;[4][5] izan ere, lasterketako zapatila espezifikoek zola bigungarria, oinarri zurruna eta arkuaren euskarria dituzte.
Erreferentziak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- ↑ «ibilera». Euskaltzaindiaren Hiztegia. (Kontsulta data: 2021-03-08).
- ↑ Ker et al., 1995
- ↑ Chi and Schmitt, 2005, J Biomech. 2005 Jul;38(7):1387-95. Epub 2004 Nov 30., Mechanical energy and effective foot mass during impact loading of walking and running., Department of Biology, Duke University
- ↑ Foot Strike Patterns of Runners At the 15-Km Point : The Journal of Strength & Conditioning Research (Hasegawa et al., 2007).
- ↑ Modern Running Shoes & Heel Striking artxibatua 2010 ko martxoaren 1an Wayback Machinen., Daniel Lieberman, Harvard University
