Mel Gibson

Mel Gibson
akteur
Mel Gibson
persoanlike bysûnderheden
echte namme	Mel Columcille Gerard Gibson
nasjonaliteit	Amerikaansk en Australysk
berne	3 jannewaris 1956
berteplak	Peekskill, New York, Feriene Steaten
etnisiteit	Iersk komôf
jierren aktyf	1976–no
prizen	2 Oscars (Braveheart – Bêste Film en Bêste Regy)
offisjele webside
FB-Side

Mel Colm-Cille Gerard Gibson (berne op 3 jannewaris 1956 yn Peekskill, New York) is in Amerikaansk-Iersk akteur, filmregisseur en produsint. Hy waard bekend troch rollen yn súksesfolle aksje- en oarlochsfilms, dêr't er benammen yn 'e jierren 1990 rekordynkomsten foar krige. Foar syn film Braveheart krige er yn 1996 in Oscar foar Bêste Regy en in Oscar foar Bêste Film, en ek in Golden Globe, ek foar Bêste Regy.

Biografy

Gibson waard as sechsde fan tsien bern berne yn in katolike famylje fan Ierske komôf yn Peekskill yn 'e Amerikaanske steat New York. In alfte bern waard adoptearre. Syn heit Hutton Gibson (1918–2020), dy't al yn 'e Feriene Steaten berne wie, ferfear nei't er USD 25.000 wûn hie yn in tillefyzjekwis yn 1968 mei de hiele famylje nei Austraalje, it lân dêr't syn mem wei kaam, de operasjongeres Eva Mylott.

Yn Austraalje troude Mel Gibson yn 1980 mei de eardere doktersassistinte Robyn Moore, mei wa't er sân bern krige, ien dochter en seis soannen. Yn april 2009 frege Robyn Gibson de skieding oan fanwegen "net oer te kommen ferskillen". As reden foar de ferskillen waard Gibsons relaasje mei de Russyske popsjongeres Oksana Petrovna Grigorjeva neamd. Mei har krige er yn oktober 2009 syn achtste bern, de dochter Lucia. De skieding mei Grigorjeva yn april 2010 late ta in iepenbier útfjochte skeel, dat lang om let einige yn in rjochtsaak oer it gesach oer de dochter.

Yn jannewaris 2016 makke Gibson syn relaasje mei de senarioskriuwster Rosalind Ross bekend, mei wa't er in jier letter foar de njoggende kear heit waard. Tegearre krigen hja yn Los Angeles de soan Lars. Ein 2025 makke it pear bekend dat se al in jier útinoar wiene.

Yn 2005 kocht Gibson fan it Japanske bedriuw Tokyu Corporation it eilân Mago yn 'e Stille Oseaan, dat by Fidzjy heart.

Gibson hat ferskate kearen yn behanneling west fanwegen alkoholmisbrûk. In rjochtbank feroardiele him foar it riden ûnder ynfloed ta in straf ûnder betingst fan trije jier, in boete fan USD 1300 en ta it regelmjittich bywenjen fan gearkomsten fan 'e Anonyme Alkoholisten.

Karriêre

Ien fan Gibsons susters ûntduts syn akteartalint en trune him oan om te sollisitearjen by it National Institute of Dramatic Art yn Sydney. Dêr die Gibson syn earste ûnderfining op yn ferskate toanielstikken.

Nei in tal lytsere rollen op it toaniel en foar de kamera krige Mel Gibson yn 1979 yn 'e troch George Miller regissearre bioskoopfilm Mad Max de rol fan in plysjeman, dy't wraak nimt op in motorbinde dy't syn frou fermoarde hat. De film, dy't sels neffens Australyske mjitstêven relatyf goedkeap makke wie, waard in súkses oer de hiele wrâld. De film makke Gibson ynternasjonaal bekend en late ta de ferfolchfilms Mad Max II, ek bekend as The Road Warrior (1981), en Mad Max Beyond Thunderdome (1985). Mei Mad Max: Fury Road yn 2015 kaam in fjirde diel fan 'e rige út, dat al sûnt 1999 pland wie, mar sûnder dielname fan Gibson.

Yn 1987 krige Gibson lang om let de rol dy't him ta in superstjer makke: yn Lethal Weapon spile er njonken Danny Glover de rol fan 'e psychysk ûnstabile plysjeman Martin Riggs. De film, mei in mingeling fan komeedzje en geweld, fernijde it sjenre fan 'e aksjethriller en krige mei Lethal Weapon 2 (1989), Lethal Weapon 3 (1992) en Lethal Weapon 4 (1998) in ferfolch.

Oant begjin jierren 2000 hearde Gibson ta de populêrste Hollywood-akteurs. Nei haadrollen yn 'e films Signs en it epos We were Soldiers, dy't op 'e nij súksesfol yn 'e bioskopen draaiden, kundige er oan dat er him foar in grut part út de aktearwrâld weromlûke soe om as produsint en regisseur te wurkjen.

Yn 2010 kaam Gibson nei sân jier skoft werom op it wite doek mei Edge of Darkness, en in jier letter wie er yn de haadrol te sjen njonken Jodie Foster yn it filmdrama The Beaver. Wylst de earste film in súkses waard, flopte de twadde oan 'e kassa, nettsjinsteande de tige goede resinsjes.

Regisseur

Mel Gibson mei Scott Neeson op 'e set fan Braveheart, 1995

Yn 1989 rjochte er tegearre mei Bruce Davey it produksjebedriuw Icon Productions op, dat sûnt syn films produsearre. Mel Gibson makke syn debút as regisseur yn 1993 mei de film The Man Without a Face, dêr't er sels de haadrol fan 'e learaar Justin McLeod yn spile, waans gesicht troch in auto-ûngemak misfoarme waard. Yn 1995 wie er regisseur, produsint en haadrolspiler fan it histoarysk drama Braveheart. De film krige tsien Oscar-nominaasjes en wûn yn fiif kategoryen, ûnder oare foar Bêste Film en Bêste Regy.

Sûnt 1992 wurke er ta nei de film The Passion of the Christ, dy’t er yn 2003 yn Itaalje draaide mei in sels opbrocht budzjet fan 25 miljoen dollar, sawat itselde bedrach as syn doetiidske lean as haadrolspiler yn in film. Gibsons oankundiging om 'e film yn 'e oarspronklike Arameeske talen en sûnder ûndertiteling út te bringen (hoewol't er lang om let dochs foar ûndertiteling keas), makke dat it súkses yn 't foar betwifele waard. Dochs kaam de film yn 2004 yn 'e Top 10 fan 'e oant doe ta kommersjeel meast súksesfolle bioskoopfilms.

In oar grut kommersjeel súkses wie de film Apocalypto út 2006, dy't him flak foar de komst fan 'e konkwistadoaren yn it ryk fan de Maya's ôfspilet.

Yn 2016 die Gibson de regy fan it oarlochsdrama Hacksaw Ridge, dat giet oer de Amerikaanske soldaat Desmond Doss (spile troch Andrew Garfield), dy't yn 'e Twadde Wrâldoarloch tsjinst wegere om in wapen te dragen en de Medal of Honor krige. De film krige yn 2017 seis Oscar-nominaasjes, ûnder oare yn 'e kategoryen Film en Regy.

Mei Flight Risk folge yn 2025 syn sechsde spylfilm as regisseur.

Produsint

Gibson is eigner fan 'e ûndernimmingsgroep Icon. It dochterbedriuw Icon Productions produsearre syn films Braveheart, Apocalypto en Die Passion Christi. Icon Entertainment International hat de rjochten op sa'n 200 filmproduksjes.

Ta de groep hearre noch twa oare bedriuwen, dy't films yn Grut-Brittanje en Austraalje útbringe en ferspriede (bioskoopdistribúsje en letter DVD-útjeften).

Trivia

• Mel Gibson hinget in strange en tradisjonele foarm fan it roomsk-katolisisme oan, dy't de herfoarmingen fan it Twadde Fatikaansk Konsylje ôfwiist. Hy hat in eigen tsjerke bouwe litten yn Kalifornje, de Church of the Holy Family, dy't net ûnder it offisjele bisdom falt.
• Yn jannewaris 2025 beneamde presidint Trump Mel Gibson mei Sylvester Stallone en Jon Voight as "Special Ambassadors" (bysûndere gesanten) foar Hollywood. Harren taak is om filmproduksjes werom te heljen nei de Feriene Steaten.
• Mel Gibson ferlear yn 2011 syn rjocht op it besit fan fjoerwapens fanwegen in feroardieling foar hûslik geweld. Yn 2025 krige er fan it Ministearje fan Justysje it rjocht om in wapen te besitten werom.
• Mel Gibson hat yn ferskate gefallen útspraken dien dy't troch media en kommentatoaren as rassistysk, antisemitysk en homofoob beskôge waarden. Dizze útspraken late ta publike kontroversje en krityk en yn guon gefallen ta formele ekskuses fan Gibson.

Filmografy

Filmografy as akteur en regisseur
jier	titel	rol of funksje	opmerkings
film
1977	I Never Promised You a Rose Garden	figurant
1977	Summer City	Scollop
1979	Mad Max	Max Rockatansky
1979	Tim	Tim Melville
1980	The Chain Reaction	burdige monteur	cameo
1981	Attack Force Z	kaptein Paul Kelly
1981	Gallipoli	Frank Dunne
1982	Mad Max 2	Max Rockatansky
1982	The Year of Living Dangerously	Guy Hamilton
1984	The Bounty	Fletcher Christian
1984	The River	Tom Garvey
1984	Mrs. Soffel	Ed Biddle
1985	Mad Max Beyond Thunderdome	Max Rockatansky
1987	Lethal Weapon	Martin Riggs
1988	Tequila Sunrise	Dale McKussic
1989	Lethal Weapon 2	Martin Riggs
1990	Bird on a Wire	Rick Jarmin
1990	Air America	Gene Ryack
1990	Hamlet	Hamlet
1992	Forever Young	kaptein David McCormick
1992	Lethal Weapon 3	Martin Riggs
1993	The Man Without a Face	Justin McLeod	ek regisseur
1994	Maverick	Bret Maverick
1995	Braveheart	William Wallace	ek regisseur en produsint
1995	Casper	himsels	as stimakteur
1995	Pocahontas	[[John Smith (ûntdekkingsreizger)|John Smith	as stimakteur
1996	Ransom	Tom Mullen
1997	Father's Day	Scott de piercingsetter	cameo
1997	Conspiracy Theory	Jerry Fletcher
1997	Fairy Tale: A True Story	majoar Sargent Griffiths	cameo
1998	Lethal Weapon 4	Martin Riggs
1999	Payback	Porter
2000	Chicken Run	Rocky	as stimakteur
2000	The Patriot	Benjamin Martin
2000	What Women Want	Nick Marshall
2000	The Millian Dollar Hotel	resjersjeur Skinner
2002	Signs	Graham Hess
2002	We were Soldiers	luitenant-kolonel Hal Moore
2003	The Singing Detective	dr. Gibbon
2004	The Passion of the Christ	–	regisseur en produsint
2004	Paparazzi	pasjint yn lulkensbehearskingsterapy	cameo
2006	Apocalypto	–	regisseur en produsint
2010	Edge of Darkness	Thomas Craven
2011	he Beaver	Walter Black
2012	Get the Gringo	Richard Johnson
2013	Machete Kills	Luther Voz
2014	The Expendables 3	Conrad Stonebanks
2014	Stonehearst Asylum	–	produsint
2016	Blood Father	John Link
2016	Hacksaw Ridge	–	regisseur
2017	Daddy's Home 2	Kurt Mayron
2018	Dragged Across Concrete	resjersjeur Brett Ridgeman
2019	The Professor and the Madman	James Murray
2020	Force of Nature	Ray
2020	Fatman	Chris Cringle
2021	Boss Level	kolonel Clive Ventor
2021	Dangerous	dr. Alderwood
2022	Last Looks	Alastair Pinch
2022	Panama	Stark
2022	Agent Game	CIA-agint Olsen
2022	Father Stu	Bill Long
2022	Hot Seat	Wallace Reed
2022	Bandit	Tommy Kay
2022	On the Line	Elvis
2023	Confidential Informant	Kevin Hickey
2023	Sound of Freedom	–	produsint
2023	Desperation Road	Mitchell
2024	Boneyard	FBI-agint Petrovick
2024	Monster Summer	Gene Carruthers
2025	Hunting Season	Bowdrie
2025	Flight Risk	–	regisseur
tillefyzje
1978	The Sullivans		4 ôfl.
1979	Cop Shop		2 ôfl.
1981	The Punishment		2 ôfl.
1999	The Simpsons	himsels	ôfl. Beyond Thunderdome
2004-2005	Complete Savages	Steve Cox	3 ôfl.; ek regisseur en produsint

Underskiedingen

Jier	Priis	Kategory	Foar	Utslach
1985	Australian Film Institute Award	Bêste Akteur	Gallipoli	Wûn
1996	Academy Award (Oscar)	Bêste Regy	Braveheart	Wûn
1996	Academy Award (Oscar)	Bêste Film	Braveheart	Wûn
1996	Golden Globe Award	Bêste Regy	Braveheart	Wûn
2017	Academy Award (Oscar)	Bêste Regy	Hacksaw Ridge	Nominearre
2017	Academy Award (Oscar)	Bêste Film	Hacksaw Ridge	Nominearre
2017	Golden Globe Award	Bêste Regy	Hacksaw Ridge	Nominearre
2017	BAFTA Award	Bêste Regy	Hacksaw Ridge	Nominearre

Boarnen, noaten en/as referinsjes:

Dit artikel is foar in part in oersetting fan 'e Dútske wikipedyside, sjoch foar boarnen dêre de:Mel Gibson Mel Gibson op IMDb. Commons Wikimedia Commons  Ofbylden dy't by dit ûnderwerp hearre, binne te finen yn de kategory Mel Gibson fan Wikimedia Commons.