close
Pergi ke kandungan

Bonaire

Daripada Wikipedia, ensiklopedia bebas.
Bonaire
Boneiru
Badan awam di Belanda Caribbean
Openbaar Lichaam Bonaire
Entidat Públiko Boneiru
Bendera Bonaire
Bendera
Mohor rasmi bagi Bonaire
Jata
Lokasi Bonaire di bahagian selatan Laut Caribbean
Lokasi Bonaire di bahagian selatan Laut Caribbean
Koordinat: 12°11′U 68°15′B / 12.183°U 68.250°B / 12.183; -68.250
Negara berdaulatKerajaan Belanda
Negara konstituenBelanda
Menjadi badan awam Belanda10 Oktober 2010
Pusat pentadbiranKralendijk
Kerajaan
 • TypeBadan awam Belanda
 • BodyMajlis Pulau Bonaire
 • Gabenor pulauJohn Soliano
Keluasan
 • Jumlah
288 km2 (111 batu persegi)
Penduduk
 (1 Januari 2026)
 • Jumlah
27,611
 • Kepadatan96/km2 (250/batu persegi)
Zon waktuUTC−4 (AST)
Kod kawasan+599 7
ISO 3166 codeBQ-BO
Bahasa rasmiBelanda dan Papiamentu
Mata wangDolar Amerika Syarikat (USD)
Lagu pulauTera di Solo y Suave Biento
Tapak sesawangbonairegov.com

Bonaire (Boneiru), secara rasmi Badan Awam Bonaire (Openbaar Lichaam Bonaire; Entidat Públiko Boneiru), ialah sebuah pulau dan badan awam dalam negara Belanda. Pulau ini terletak di bahagian selatan Laut Caribbean, berhampiran pantai utara Venezuela. Bersama-sama dengan Sint Eustatius dan Saba, Bonaire membentuk wilayah yang dikenali sebagai Belanda Caribbean. Bersama-sama dengan Aruba dan Curaçao, pulau ini pula membentuk kelompok Kepulauan ABC.[1]

Bonaire mempunyai keluasan 288 kilometer persegi. Pusat pentadbiran dan petempatan terbesarnya ialah Kralendijk, manakala Rincon merupakan petempatan bersejarah utama di bahagian utara pulau. Wilayah Bonaire turut merangkumi Klein Bonaire, sebuah pulau kecil tanpa penduduk tetap yang terletak di sebelah barat pulau utama.[2]

Pada 1 Januari 2026, Bonaire mempunyai 27,611 penduduk, meningkat sebanyak 1,059 orang atau 4 peratus berbanding setahun sebelumnya. Pertumbuhan tersebut terutamanya disebabkan oleh penghijrahan masuk.[3] Bahasa rasminya ialah bahasa Belanda dan bahasa Papiamentu. Bahasa Sepanyol dan Inggeris turut digunakan secara meluas dalam masyarakat.[4]

Masyarakat pribumi dari pesisir utara Amerika Selatan telah mendiami Bonaire selama beberapa ribu tahun sebelum sebuah ekspedisi Sepanyol tiba pada 1499. Syarikat Hindia Barat Belanda menawan pulau itu pada 1636. Bonaire kemudiannya digunakan untuk penternakan, pengeluaran kayu pewarna, penanaman jagung dan terutama penghasilan garam melalui tenaga kerja orang yang diperhambakan serta buruh paksa lain. Perhambaan dimansuhkan pada 1863.[5]

Bonaire menjadi sebahagian daripada Antillen Belanda pada 1954. Selepas pembubaran negara tersebut pada 10 Oktober 2010, Bonaire menjadi badan awam yang ditadbir sebagai sebahagian daripada negara Belanda. Berbeza dengan Aruba, Curaçao dan Sint Maarten, Bonaire bukan negara konstituen berautonomi dalam Kerajaan Belanda.[1]

Ekonominya berasaskan pelancongan, pentadbiran awam, pembinaan, perdagangan dan pengangkutan. Pengeluaran garam komersial juga masih dijalankan di bahagian selatan pulau. Bonaire terkenal dengan terumbu karang pinggirannya dan kawasan perlindungan marin. Taman Laut Negara Bonaire, yang ditubuhkan pada 1979, meliputi perairan di sekeliling Bonaire dan Klein Bonaire serta berada dalam Senarai Tentatif Warisan Dunia UNESCO sejak 2011.[6]

Etimologi

[sunting | sunting sumber]

Asal nama Bonaire tidak dapat dipastikan dengan muktamad. Nama tersebut dipercayai mempunyai kaitan dengan istilah masyarakat Caquetío yang direkodkan dalam beberapa bentuk, termasuk Bonay atau Boynay. Ejaan itu kemudiannya disesuaikan dalam catatan Sepanyol dan Belanda sehingga menghasilkan bentuk Bonaire.[5]

Penjelasan popular yang mengaitkan nama tersebut dengan ungkapan Perancis bon air, yang bermaksud “udara baik”, tidak disokong oleh bukti sejarah sezaman dan tidak dianggap sebagai etimologi yang pasti.

Sejarah

[sunting | sunting sumber]

Penduduk awal dan pemerintahan Sepanyol

[sunting | sunting sumber]

Bukti arkeologi menunjukkan bahawa Bonaire telah didiami sekurang-kurangnya sejak milenium pertama sebelum Masihi oleh masyarakat yang berasal dari pesisir utara Amerika Selatan. Penduduk terawal bergantung pada perikanan, pengumpulan hasil semula jadi dan pemburuan. Mereka kemudian diikuti oleh masyarakat Caquetío, yang bertutur dalam bahasa daripada rumpun Arawak serta mempunyai hubungan budaya dan perdagangan dengan kawasan Venezuela kini.[5]

Pada 1499, sebuah ekspedisi Sepanyol yang dikaitkan dengan Alonso de Ojeda, Amerigo Vespucci dan Juan de la Cosa tiba di Kepulauan ABC. Kedatangan tersebut menandakan permulaan kekuasaan Eropah, bukannya “penemuan” pulau tersebut kerana Bonaire telah lama didiami oleh masyarakat pribumi.

Pada 1515, pihak Sepanyol memindahkan sebahagian besar penduduk pribumi Bonaire secara paksa ke Hispaniola untuk dijadikan buruh. Sebahagian daripada mereka dibawa kembali mulai 1526 bagi mengusahakan penternakan dan kegiatan lain. Petempatan Rincon berkembang di kawasan pedalaman, yang dianggap lebih terlindung daripada serangan melalui laut.[5]

Sepanyol tidak membangunkan pusat perlombongan atau perladangan berskala besar di Bonaire. Pulau yang kering itu terutama digunakan untuk penternakan lembu, kambing, biri-biri dan keldai serta sebagai sumber kayu dan hasil lain bagi tanah jajahan berhampiran.

Pemerintahan Belanda, perhambaan dan pengeluaran garam

[sunting | sunting sumber]
Struktur batu kecil berhampiran kawasan pengeluaran garam di selatan Bonaire, yang dikaitkan dengan buruh paksa pada zaman perhambaan

Pada 1636, Syarikat Hindia Barat Belanda menawan Bonaire daripada Sepanyol, dua tahun selepas penawanan Curaçao. Belanda membina Fort Oranje di kawasan Kralendijk pada 1639 bagi mempertahankan tempat berlabuh di pesisir barat.[5]

Bonaire diletakkan di bawah pentadbiran Syarikat Hindia Barat Belanda dan dikendalikan sebagai sebuah ladang milik kerajaan. Kegiatan ekonominya merangkumi penternakan, penanaman jagung, pengumpulan kayu pewarna dan pengeluaran garam. Garam dihasilkan melalui penyejatan air laut di tasik serta kolam cetek di bahagian selatan pulau.

Tenaga kerja terdiri daripada orang Afrika yang diperhambakan, keturunan masyarakat pribumi, banduan dan pekerja lain di bawah kawalan pentadbiran kolonial. Orang yang diperhambakan bekerja di kolam garam, ladang ternakan, gudang, bengkel dan rumah pentadbir. Rekonstruksi sejarah keluarga menunjukkan bahawa keluarga yang diperhambakan oleh kerajaan tinggal dan bekerja di Bonaire sekurang-kurangnya dari pertengahan abad ke-18 hingga pemansuhan perhambaan.[7]

Struktur batu kecil yang terdapat berhampiran kolam garam di bahagian selatan dibina pada zaman perhambaan dan lazimnya dikaitkan dengan pekerja garam. Walau bagaimanapun, penggunaan tepat setiap struktur dan tempoh pekerja tinggal di dalamnya menjadi subjek penyelidikan serta perbincangan sejarah. Struktur tersebut kini menjadi sebahagian daripada landskap warisan kolonial Bonaire.[8]

Bonaire berada di bawah penguasaan British pada 1800 hingga 1803 dan sekali lagi pada 1807 hingga 1816 ketika peperangan antara Britain, Perancis dan Belanda. Pulau tersebut dikembalikan kepada Belanda selepas Perang Napoleon.[5]

Pemansuhan perhambaan dan perubahan ekonomi

[sunting | sunting sumber]

Perhambaan dimansuhkan di Bonaire dan tanah jajahan Belanda yang lain pada 1 Julai 1863. Bekas pemilik menerima pampasan daripada kerajaan Belanda, tetapi orang yang dibebaskan tidak diberikan pampasan yang setara atau pembahagian tanah secara menyeluruh.[9]

Selepas pemansuhan perhambaan, pengurusan ladang milik kerajaan menjadi semakin mahal. Tanah kerajaan dijual pada 1868 dan sebahagiannya berkembang menjadi ladang persendirian seperti Washington, Slagbaai dan Bolivia. Penduduk memperoleh pendapatan melalui penternakan, pertanian berskala kecil, perikanan, pembuatan arang, pengumpulan hasil semula jadi dan pekerjaan bermusim.[10]

Pada awal abad ke-20, pertumbuhan industri petroleum di Curaçao menarik ramai pekerja dari Bonaire. Penghijrahan ke Curaçao dan kawasan lain menjadi sumber penting pendapatan keluarga. Bonaire sendiri tidak mengalami perindustrian sebesar Curaçao atau Aruba.

Penerbangan awam, pembinaan jalan raya dan pembangunan kemudahan pelancongan selepas Perang Dunia Kedua meningkatkan hubungan Bonaire dengan pulau-pulau jiran serta benua Amerika. Pengeluaran garam secara komersial diperluas semula pada separuh kedua abad ke-20, manakala selam skuba dan pelancongan alam berkembang menjadi kegiatan ekonomi utama.

Antillen Belanda dan perubahan status pada 2010

[sunting | sunting sumber]

Pada 1954, Piagam Kerajaan Belanda menjadikan Antillen Belanda sebuah negara berautonomi dalam Kerajaan Belanda. Bonaire merupakan salah satu wilayah pulaunya bersama-sama Curaçao, Aruba, Sint Maarten, Sint Eustatius dan Saba. Aruba meninggalkan Antillen Belanda pada 1986 untuk memperoleh kedudukan sebagai negara konstituen tersendiri.

Selepas beberapa pungutan suara dan rundingan perlembagaan, diputuskan bahawa Bonaire akan menjalinkan hubungan yang lebih langsung dengan negara Belanda. Antillen Belanda dibubarkan pada 10 Oktober 2010. Curaçao dan Sint Maarten menjadi negara konstituen berautonomi, manakala Bonaire, Sint Eustatius dan Saba menjadi badan awam Belanda.[1]

Susunan tersebut menjadikan Bonaire sebahagian daripada negara Belanda, tetapi dengan undang-undang dan aturan pentadbiran tertentu yang mengambil kira kedudukannya di Caribbean. Pulau itu tidak dimasukkan ke dalam mana-mana provinsi Belanda.

Geografi

[sunting | sunting sumber]

Bentuk muka bumi dan geologi

[sunting | sunting sumber]
Landskap kering dan berbukit di Taman Negara Washington Slagbaai

Bonaire terletak di bahagian selatan Laut Caribbean, di sebelah timur Curaçao dan berhampiran pantai Venezuela. Pulau utama memanjang dari barat laut ke tenggara serta mempunyai keluasan 288 kilometer persegi. Klein Bonaire terletak di perairan antara Kralendijk dengan laut terbuka di sebelah barat.[2]

Bahagian utara dan barat laut Bonaire berbukit serta mempunyai lembah, teres batu kapur dan kawasan hutan kering. Titik tertingginya ialah Brandaris, setinggi 241 meter, yang terletak di dalam Taman Negara Washington Slagbaai.[11]

Bahagian selatan pulau lebih rendah dan rata. Kawasan tersebut dicirikan oleh kolam garam, tasik hipersalin, dataran pantai dan benteng yang digunakan dalam pengeluaran garam. Timbunan garam dan kolam penyejatan membentuk unsur ketara dalam landskap selatan.

Struktur geologi Bonaire terdiri daripada batuan gunung berapi yang berasal dari dasar laut dan lapisan batu kapur yang terbentuk melalui pengangkatan terumbu purba. Perubahan aras laut dan pergerakan tektonik menghasilkan beberapa aras teres batu kapur di sepanjang pesisir.[5]

Iklim

[sunting | sunting sumber]

Bonaire mempunyai iklim tropika separa gersang yang dipengaruhi oleh angin pasat timur. Suhu kekal panas sepanjang tahun, manakala jumlah hujan berubah dengan ketara antara tahun dan lokasi.

Hujan biasanya lebih banyak dari Oktober hingga Disember atau Januari, sementara tempoh Februari hingga pertengahan tahun lazimnya lebih kering. Keadaan tersebut menyokong tumbuh-tumbuhan yang tahan kemarau, termasuk kaktus, pokok divi-divi, akasia dan belukar berduri.[12]

Bonaire terletak di pinggir selatan laluan utama siklon tropika Atlantik. Taufan jarang melanda pulau itu secara langsung, tetapi sistem tropika yang melalui kawasan berdekatan masih boleh menyebabkan hujan lebat, ombak besar, hakisan pantai dan banjir.

Perubahan iklim meningkatkan risiko kenaikan aras laut, pemanasan laut, kemerosotan terumbu karang, hujan ekstrem dan kemarau. Kawasan pesisir, kemudahan pelancongan, kolam garam dan infrastruktur kritikal merupakan antara kawasan yang terdedah.[13]

Alam sekitar dan pemuliharaan

[sunting | sunting sumber]
Flamingo Caribbean di kawasan perlindungan Pekelmeer

Bonaire mempunyai ekosistem daratan dan marin yang merangkumi hutan kering, belukar kaktus, gua batu kapur, tasik garam, bakau, padang lamun dan terumbu karang. Pulau itu merupakan habitat bagi spesies tempatan seperti burung nuri bahu kuning Bonaire serta beberapa reptilia dan tumbuhan endemik.

Taman Negara Washington Slagbaai meliputi sebahagian besar kawasan barat laut pulau. Taman tersebut dibentuk pada 1969 melalui penggabungan bekas ladang Washington dan Slagbaai serta menjadi taman alam pertama di Antillen Belanda. Kawasannya merangkumi Brandaris, pantai, tasik garam, gua, mata air dan tapak bersejarah.[10]

Taman Laut Negara Bonaire ditubuhkan pada 1979. Kawasan perlindungan itu mengelilingi Bonaire dan Klein Bonaire dari garis air pasang hingga kedalaman sekitar 60 meter. Ia melindungi terumbu karang, padang lamun, bakau dan habitat marin lain serta diuruskan oleh STINAPA Bonaire.[6]

Taman laut tersebut dimasukkan dalam Senarai Tentatif Warisan Dunia UNESCO pada 2011. Kedudukan dalam senarai tentatif bermaksud kawasan itu sedang dipertimbangkan untuk pencalonan pada masa hadapan dan belum mempunyai status penuh sebagai Tapak Warisan Dunia.[6]

Bonaire mempunyai lima kawasan yang diiktiraf di bawah Konvensyen Ramsar, iaitu Lac, Klein Bonaire, Slagbaai, Gotomeer dan Pekelmeer. Pekelmeer mengandungi koloni pembiakan penting flamingo Caribbean, manakala Lac merupakan kawasan bakau dan padang lamun yang penting bagi burung air, ikan serta penyu laut.[11]

Terumbu karang menghadapi tekanan akibat peningkatan suhu laut, penyakit karang, pembangunan pesisir, air buangan, sedimen, pelancongan dan spesies invasif. Di daratan, ragutan berlebihan oleh kambing dan keldai yang hidup bebas menyumbang kepada kehilangan tumbuh-tumbuhan serta hakisan tanah. Langkah pemuliharaan merangkumi pengurusan kawasan perlindungan, kawalan spesies invasif, pemulihan bakau dan karang serta pengawalan kegiatan menyelam.

Politik dan pentadbiran

[sunting | sunting sumber]

Bonaire ialah badan awam dalam negara Belanda. Kedudukannya mempunyai persamaan dengan sebuah perbandaran, tetapi pentadbirannya diatur melalui perundangan khas bagi Bonaire, Sint Eustatius dan Saba. Pulau itu tidak menjadi sebahagian daripada mana-mana provinsi.[1]

Raja Willem-Alexander ialah ketua negara Belanda. Pada peringkat pulau, pentadbiran terdiri daripada Majlis Pulau Bonaire, Majlis Eksekutif dan seorang gabenor pulau yang dikenali dalam bahasa Belanda sebagai gezaghebber.

Majlis Pulau mempunyai sembilan orang ahli yang dipilih oleh penduduk. Majlis tersebut merupakan badan perwakilan tertinggi di peringkat tempatan, menggubal peraturan pulau, meluluskan belanjawan dan mengawasi Majlis Eksekutif.[14]

Majlis Eksekutif menjalankan pentadbiran harian dan terdiri daripada gabenor pulau serta timbalan-timbalan pulau. Pada Julai 2026, Majlis Eksekutif terdiri daripada Gabenor Pulau John Soliano serta Timbalan Pulau Jennifer Mohamedjoenoes dan Timoteo Silberie.[15]

John Soliano memulakan tugas sebagai gabenor pulau pada 1 Ogos 2024. Gabenor pulau mempengerusikan Majlis Pulau dan Majlis Eksekutif serta bertanggungjawab terhadap ketenteraman awam, keselamatan dan penyelarasan pentadbiran.[16]

Kerajaan pusat Belanda bertanggungjawab terhadap bidang nasional seperti pertahanan, hubungan luar, kewarganegaraan, polis, kehakiman dan sebahagian dasar sosial. Pelaksanaan tugas kerajaan pusat di Bonaire diselaraskan melalui Rijksdienst Caribisch Nederland.

Penduduk Bonaire yang memenuhi syarat boleh mengundi dalam pilihan raya Dewan Perwakilan Belanda. Mereka juga memilih anggota badan pemilih khas yang mengambil bahagian dalam pemilihan Senat Belanda. Badan pemilih Bonaire mempunyai sembilan orang anggota.[17]

Bonaire bukan sebahagian daripada wilayah Kesatuan Eropah. Seperti wilayah Caribbean lain yang mempunyai hubungan perlembagaan dengan Belanda, Bonaire diklasifikasikan sebagai negara dan wilayah seberang laut yang bersekutu dengan Kesatuan Eropah.[18]

Penduduk

[sunting | sunting sumber]

Pada 1 Januari 2026, Bonaire mempunyai 27,611 penduduk. Jumlah tersebut meningkat sebanyak 1,059 orang dalam tempoh setahun. Pada 2025, seramai 2,116 orang berpindah ke Bonaire, manakala 945 orang meninggalkan pulau tersebut. Pertambahan semula jadi berjumlah 82 orang, dengan 252 kelahiran dan 170 kematian.[3]

Pertumbuhan pesat sejak perubahan status pada 2010 sebahagian besarnya didorong oleh penghijrahan. Pendatang berasal dari Curaçao, Aruba, Belanda Eropah, Republik Dominika, Colombia, Venezuela dan negara lain di Caribbean serta Amerika Latin.

Pada 2021, kira-kira 36 peratus penduduk dilahirkan di Bonaire. Sebahagian besar penduduk lain dilahirkan di Curaçao, Aruba, Sint Maarten, Belanda Eropah atau negara-negara Amerika Tengah dan Selatan.[19]

Kralendijk dan kawasan sekitarnya menempatkan sebahagian besar penduduk. Rincon, di lembah pedalaman bahagian utara, ialah petempatan utama yang lain. Bonaire tidak mempunyai perbandaran atau daerah pentadbiran berasingan, walaupun kawasan kejiranan dan zon perangkaan digunakan bagi tujuan pentadbiran dan banci.

Bahasa

[sunting | sunting sumber]

Bahasa Belanda dan Papiamentu ialah bahasa rasmi Bonaire. Papiamentu ialah bahasa Kreol yang berkembang melalui hubungan antara bahasa Iberia, bahasa Afrika, Belanda dan bahasa-bahasa Caribbean lain. Bahasa tersebut digunakan secara meluas dalam kehidupan harian, kebudayaan, media, politik dan pendidikan.

Pada 2021, 62.4 peratus penduduk berumur 15 tahun ke atas menyatakan bahawa Papiamentu ialah bahasa utama mereka. Bahasa Sepanyol digunakan sebagai bahasa utama oleh 15.4 peratus penduduk, bahasa Belanda oleh 15.0 peratus dan bahasa Inggeris oleh 5.6 peratus. Kira-kira 91 peratus penduduk dapat bertutur dalam sekurang-kurangnya dua bahasa.[20]

Pada Januari 2024, Belanda memperluas pemakaian Piagam Eropah bagi Bahasa Serantau atau Minoriti untuk mengiktiraf Papiamentu di Bonaire secara rasmi. Pengiktirafan tersebut bertujuan melindungi dan menggalakkan penggunaan bahasa berkenaan dalam pendidikan, kebudayaan, pentadbiran dan kehidupan awam.[4]

Agama

[sunting | sunting sumber]

Agama Kristian merupakan pegangan agama utama. Berdasarkan data 2021 bagi penduduk berumur 15 tahun ke atas, kira-kira 85 peratus penduduk Bonaire mengenal pasti diri dengan suatu agama atau aliran kepercayaan. Penganut Gereja Katolik membentuk 60.3 peratus penduduk.[21]

Kumpulan lain termasuk penganut Evangelikal, Pentakosta, Advent Hari Ketujuh, Anglikan serta agama dan aliran kepercayaan lain. Sebanyak 15.2 peratus penduduk menyatakan bahawa mereka tidak menganut sebarang agama atau aliran kepercayaan.[21]

Pendidikan

[sunting | sunting sumber]

Sistem pendidikan Bonaire berada di bawah kerangka undang-undang pendidikan Belanda, dengan penyesuaian bagi keadaan bahasa dan masyarakat tempatan. Sekolah menyediakan pendidikan rendah, menengah dan vokasional.

Bahasa Papiamentu mempunyai peranan penting pada peringkat awal pendidikan, manakala bahasa Belanda kekal penting sebagai bahasa peperiksaan, pentadbiran dan pengajian lanjut. Penguasaan beberapa bahasa menjadi ciri utama sistem pendidikan disebabkan penggunaan meluas Papiamentu, Belanda, Sepanyol dan Inggeris.

Pelajar yang ingin mengikuti program universiti tertentu lazimnya melanjutkan pengajian di Curaçao, Aruba, Belanda Eropah, Amerika Syarikat atau negara lain.

Ekonomi

[sunting | sunting sumber]

Ekonomi Bonaire didominasi oleh sektor perkhidmatan. Kegiatan utama termasuk pelancongan, pentadbiran awam, perdagangan, pembinaan, hartanah, pengangkutan, perkhidmatan perniagaan dan penjagaan kesihatan. Pengeluaran garam, perikanan dan pertanian berskala kecil turut menyumbang kepada kegiatan ekonomi.

Pelancongan merupakan salah satu pemacu pertumbuhan terpenting. Pulau itu menerima pelancong yang datang melalui udara, kapal persiaran dan kapal layar. Kegiatan menyelam, bersnorkel, luncur angin, pelayaran dan lawatan ke kawasan semula jadi menyokong sektor penginapan, makanan, pengangkutan dan rekreasi.

Keluaran dalam negara kasar sebenar Bonaire meningkat sebanyak 6.3 peratus pada 2023. Pertumbuhan berlaku dalam beberapa sektor, termasuk penginapan dan makanan, pembinaan, perdagangan serta perkhidmatan perniagaan.[22]

Antara 2012 dengan 2023, jumlah keluaran ekonomi sebenar Bonaire meningkat sebanyak 41.8 peratus. Walau bagaimanapun, pertumbuhan penduduk yang pesat menyebabkan keluaran dalam negara kasar sebenar per kapita tidak meningkat pada kadar yang sama.[23]

Pengeluaran garam komersial dijalankan di kolam penyejatan di bahagian selatan pulau. Air laut dialirkan melalui beberapa kolam sebelum garam dituai dan dieksport. Kawasan yang sama turut mempunyai nilai ekologi sebagai habitat flamingo dan burung air lain.

Bonaire sangat bergantung pada import makanan, bahan api, mesin dan barangan pengguna. Jarak dari pusat pengeluaran, saiz pasaran yang kecil dan kos pengangkutan menyumbang kepada harga pengguna yang tinggi. Pertumbuhan penduduk dan pelancongan turut meningkatkan permintaan terhadap perumahan, jalan raya, tenaga, air dan pengurusan sisa.

Mata wang yang digunakan ialah dolar Amerika Syarikat. Dasar monetari Bonaire berada dalam kerangka ekonomi negara Belanda, tetapi pulau itu tidak menggunakan euro.

Pengangkutan

[sunting | sunting sumber]
Kralendijk dan Klein Bonaire dilihat dari udara

Pengangkutan darat bergantung pada rangkaian jalan raya, kereta persendirian, teksi, bas kecil dan kenderaan komersial. Jalan utama menghubungkan Kralendijk dengan Rincon, lapangan terbang, kawasan pengeluaran garam serta petempatan di sepanjang pesisir. Bonaire tidak mempunyai sistem kereta api.

Lapangan Terbang Antarabangsa Flamingo terletak di sebelah selatan Kralendijk. Lapangan terbang tersebut menyediakan hubungan dengan pulau-pulau Caribbean, Belanda Eropah, Amerika Utara dan beberapa destinasi di Amerika Selatan. Pada 2024, lapangan terbang itu merekodkan lebih daripada 470,000 pergerakan penumpang yang berlepas dan tiba.[24]

Pelabuhan Kralendijk menerima kapal kargo, kapal persiaran, kapal layar dan feri kecil. Kapal persiaran biasanya berlabuh atau berlabuh tambat berhampiran pusat Kralendijk. Perkhidmatan bot menghubungkan Kralendijk dengan Klein Bonaire, tetapi tiada petempatan tetap atau pelabuhan besar di pulau kecil tersebut.

Kebudayaan dan warisan

[sunting | sunting sumber]

Kebudayaan Bonaire mencerminkan pengaruh masyarakat pribumi Caquetío, Afrika, Belanda, Iberia, Amerika Latin dan Caribbean. Pengaruh tersebut dapat dilihat dalam bahasa, muzik, tarian, masakan, perayaan, kepercayaan dan seni bina.

Papiamentu merupakan unsur utama identiti budaya dan digunakan dalam lagu, kesusasteraan, teater, media serta tradisi lisan. Muzik dan tarian tempatan menggabungkan unsur Afrika, Eropah dan Amerika Latin.

Simadan ialah tradisi yang dikaitkan dengan musim menuai dan kegiatan masyarakat luar bandar. Perayaan tersebut melibatkan muzik, nyanyian, tarian serta perarakan. Rincon menjadi pusat beberapa kegiatan kebudayaan tahunan, termasuk Dia di Rincon, yang menghimpunkan persembahan muzik, tarian, masakan dan tradisi setempat.[25]

Hari Bonaire disambut pada 6 September. Lagu rasmi pulau ialah Tera di Solo y Suave Biento, manakala bendera Bonaire diperkenalkan pada 1981.[2]

Warisan binaan Bonaire merangkumi Fort Oranje, rumah api, gudang lama, bangunan kolonial di Kralendijk, rumah tradisional di Rincon dan bekas rumah ladang di kawasan Washington serta Slagbaai. Kolam garam, obelisk penanda, struktur batu zaman perhambaan dan tapak arkeologi pribumi turut menjadi sebahagian daripada landskap sejarah pulau.

Lihat juga

[sunting | sunting sumber]

Rujukan

[sunting | sunting sumber]
  1. 1 2 3 4 "Governance of Bonaire, St Eustatius and Saba" (dalam bahasa Inggeris). Kerajaan Belanda. Dicapai pada 21 Julai 2026.
  2. 1 2 3 "What are the different parts of the Kingdom of the Netherlands?" (dalam bahasa Inggeris). Kerajaan Belanda. Dicapai pada 21 Julai 2026.
  3. 1 2 "Population of the Caribbean Netherlands up by over 1.2 thousand in 2025" (dalam bahasa Inggeris). Statistics Netherlands. 27 Mei 2026. Dicapai pada 21 Julai 2026.
  4. 1 2 "Papiamento on Bonaire now officially recognised under the European Charter for Regional and Minority Languages" (dalam bahasa Inggeris). Kerajaan Belanda. 29 Januari 2024. Dicapai pada 21 Julai 2026.
  5. 1 2 3 4 5 6 7 Bonaire National Marine Park Management Plan (PDF) (Laporan) (dalam bahasa Inggeris). STINAPA Bonaire. 2006. Dicapai pada 21 Julai 2026.
  6. 1 2 3 "Bonaire National Marine Park" (dalam bahasa Inggeris). UNESCO World Heritage Centre. Dicapai pada 21 Julai 2026.
  7. ↑ "Under company and state: reconstructing government-owned enslaved families on Bonaire, 1758–1863". The History of the Family (dalam bahasa Inggeris). 2026. doi:10.1080/1081602X.2026.2659321. Dicapai pada 21 Julai 2026.
  8. ↑ "Bonaire, een koloniale zoutgeschiedenis" (dalam bahasa Belanda). Rijksmuseum. Dicapai pada 21 Julai 2026.
  9. ↑ "Afschaffing slavernij in Suriname en het Caribisch gebied, 1863" (dalam bahasa Belanda). Nationaal Archief. Dicapai pada 21 Julai 2026.
  10. 1 2 "History" (dalam bahasa Inggeris). STINAPA Bonaire. Dicapai pada 21 Julai 2026.
  11. 1 2 "Ramsar Sites" (dalam bahasa Inggeris). STINAPA Bonaire. Dicapai pada 21 Julai 2026.
  12. ↑ Pilot Survey of Psittacids on Bonaire, Netherlands Antilles (PDF) (Laporan) (dalam bahasa Inggeris). STINAPA Bonaire. 2010. Dicapai pada 21 Julai 2026.
  13. ↑ It is never too late: Climate Table Bonaire (PDF) (Laporan) (dalam bahasa Inggeris). Kerajaan Belanda. 2023. Dicapai pada 21 Julai 2026.
  14. ↑ "Eilandsraad" (dalam bahasa Belanda). Badan Awam Bonaire. Dicapai pada 21 Julai 2026.
  15. ↑ "Nieuwe portefeuilleverdeling binnen het Bestuurscollege" (dalam bahasa Belanda). Badan Awam Bonaire. 1 Julai 2026. Dicapai pada 21 Julai 2026.
  16. ↑ "John Soliano nieuwe gezaghebber van Bonaire" (dalam bahasa Belanda). Kerajaan Belanda. 14 Jun 2024. Dicapai pada 21 Julai 2026.
  17. ↑ "Kiescollege" (dalam bahasa Belanda). Badan Awam Bonaire. Dicapai pada 21 Julai 2026.
  18. ↑ "Overseas Countries and Territories" (dalam bahasa Inggeris). Suruhanjaya Eropah. Dicapai pada 21 Julai 2026.
  19. ↑ "Where were people in the Caribbean Netherlands originally born?" (dalam bahasa Inggeris). Statistics Netherlands. 2021. Dicapai pada 21 Julai 2026.
  20. ↑ "What percentage of the population speaks Dutch?" (dalam bahasa Inggeris). Statistics Netherlands. 2022. Dicapai pada 21 Julai 2026.
  21. 1 2 "Most people in the Caribbean Netherlands belong to a religious group" (dalam bahasa Inggeris). Statistics Netherlands. 15 Disember 2023. Dicapai pada 21 Julai 2026.
  22. ↑ "Economy of Bonaire grows in 2023, contraction on St Eustatius and Saba" (dalam bahasa Inggeris). Statistics Netherlands. 25 September 2025. Dicapai pada 21 Julai 2026.
  23. ↑ "How have the economies of the Caribbean Netherlands performed?" (dalam bahasa Inggeris). Statistics Netherlands. 2025. Dicapai pada 21 Julai 2026.
  24. ↑ Annual Report and Financial Statements 2024 (PDF) (Laporan) (dalam bahasa Inggeris). Bonaire International Airport. 2025. Dicapai pada 21 Julai 2026.
  25. ↑ "Let's Celebrate Our Culture and Traditions during Dia di Rincon" (dalam bahasa Inggeris). Tourism Corporation Bonaire. 21 April 2023. Dicapai pada 21 Julai 2026.

Pautan luar

[sunting | sunting sumber]
Diambil daripada "https://ms.wikipedia.org/w/index.php?title=Bonaire&oldid=6907283"