Kees Dutilh
| Kees Dutilh | ||
|---|---|---|
| Volledige naam | Christian Corneille Dutilh | |
| Geboren | 5 maart 1915, Crooswijk, Rotterdam | |
| Overleden | 24 februari 1944, Fort bij Rijnauwen | |
| Ook bekend als | 'Kees' en 'Evert' | |
| Groep | Groep Kees | |
Christian Corneille (Kees) Dutilh (Rotterdam, 5 maart 1915 - Bunnik, 24 februari 1944) was een Nederlandse verzetsstrijder tijdens de Tweede Wereldoorlog.
Levensloop
[bewerken | brontekst bewerken]Christian Corneille Dutilh werd geboren op 5 maart 1915 in Rotterdam. Hij was de zoon van Jacques Dutilh en Catharina Lamberta Mees.[1] Dutilh was afkomstig uit een bankiersfamilie, maar had een grote interesse in astrologie, theosofie, antroposofie en religie.[2][3] Toen hij achttien was, werd hij lid van de remonstrantse gemeente in Rotterdam.[2] In 1933 startte hij na het afronden van het gymnasium met een studie astronomie aan de Universiteit van Leiden.[1][3]
Tijdens zijn studie was hij lid van het Leidsch Studenten Corps. Daarnaast was hij als hoofdredacteur betrokken bij het Leids Studentenblad en als redacteur bij het studentenblad Virtus Concordia Fides. Over de annexatie van Oostenrijk door nazi-Duitsland in maart 1938 schreef hij het stuk Radionotities.[3] In 1938 stopte Dutilh met zijn opleiding en vond een baan bij uitgeverij Martinus Nijhoff in Den Haag. In 1939 woonde hij tijdelijk in Parijs.[3][4]
Tweede Wereldoorlog
[bewerken | brontekst bewerken]Bij het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog in Nederland woonde Dutilh in Rotterdam waar hij de bombardementen meemaakte.[2] Dutilh werd op 11 augustus 1941 gearresteerd in het kantoorgebouw van Nijhoff vanwege het bezitten van illegale bladen, waaronder communistische geschriften.[2][3] Of hij op dat moment reeds actief bij het verzet betrokken was, is niet bekend.[3] Na zijn arrestatie werd hij veroordeeld tot een gevangenisstraf van drie maanden en een boete van driehonderd gulden.[3]
In maart 1942 kwam Dutilh opnieuw in contact met zijn oud-studiegenoot Ernst de Jonge. De Jonge was een week eerder aangekomen vanuit Engeland waar hij was opgeleid tot geheim agent. Samen met Leen Pot, een kennis van Dutilh die hij kende vanuit zijn militaire dienst, werden zij door De Jonge gerekruteerd om onderdeel te worden van een spionagenetwerk.[3] De Jonge werd twee maanden na zijn aankomst in Nederland gearresteerd, waarna Dutilh en Pot het spionagenetwerk voortzetten. Ze betrokken enkele Leidse en Delftse studenten, waaronder Dutilhs oud-studiegenoten Siewert de Koe en Hetty de Stoppelaar. De verzetsgroep stond bekend als Groep Kees. Via Zweden en Zwitserland verzonden ze materialen, waaronder microfilms, naar Engeland.[1][3]
Dutilh zocht naar een mogelijkheid om radiocontact tot stand te brengen. Hij kwam in contact met Anton van der Waals die zich uitgaf als geheim agent. Dutilh bracht Van der Waals vervolgens in contact met andere leden van het verzet. Van der Waals bleek echter een infiltrant die eerder ook De Jonge had verraden. Dutilh werd dankzij hem op 10 maart 1943 in Leiden gearresteerd door de Sicherheitsdienst, de geheime dienst van de NSDAP.[1][3]
Op 17 november 1943 werd Dutilh door het Feldkriegsgericht in Haaren ter dood veroordeeld.[1][3] Daarna werd hij overgebracht naar de gevangennis aan de Gansstraat in Utrecht.[1] Enkele maanden later, op 24 februari 1944, werd hij in het Fort bij Rijnauwen gefusilleerd. Hij werd 28 jaar oud.
Onderscheidingen
[bewerken | brontekst bewerken]Na de oorlog werden hem postuum de volgende onderscheidingen toegekend:[1]
- Op 31 mei 1945 een Message for Appreciation (door de bevelhebber van het Eerste Canadese Leger generaal H.D.G. Crerar) aan de nabestaanden.
- Op 29 april 1946 een Certificate of Appreciation (van veldmaarschalk Sir Bernard Montgomery) aan de nabestaanden.
- Op 11 juli 1946 een persoonlijk ondertekende betuiging van deelneming van H.M. Koningin Wilhelmina aan de vader van Kees Dutilh, mr. Jacques Dutilh.
- Op 6 februari 1950 het Bronzen Kruis, toegekend bij Koninklijk Besluit van 2 januari 1950 (uitgereikt door de toenmalige minister van Oorlog en Marine in de Ridderzaal).
- Op 26 maart 1982 het Verzetsherdenkingskruis (uitgereikt door Z.K.H. Prins Bernhard te Middelburg).
Gedenktekens
[bewerken | brontekst bewerken]- Op 23 februari 1969, vijfentwintig jaar na Kees' terechtstelling, werd in tegenwoordigheid van familie en vrienden te Fort Rijnauwen een gedenksteen onthuld.[1]
- Op 8 maart 2007 is in Barendrecht een rode esdoorn geplant met een gedenkplaat ter herinnering aan Dutilh in de naar hem genoemde straat: Dutilh-akker in de wijk Vrijheidsakker.[1]
- Bakels, Floris B. (1988). Wachter op de morgen, het korte leven van Christian Corneille Dutilh, geboren 1915, gefusilleerd 1944. J.H. Kok, Kampen, pp. 252-254. ISBN 90 242 4900 7.
- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 Dutilh, Christian Corneille. www.tracesofwar.nl. Geraadpleegd op 6 februari 2026.
- 1 2 3 4 Roekel, D. van, Uit leven van Kees Dutilh blijkt zijn bijzondere religieuze ontwikkeling. Digibron (19880429). Geraadpleegd op 6 februari 2026.
- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 Siebelt, Alphons, Dutilh, Kees. Leiden4045.nl (18 augustus 2020). Geraadpleegd op 6 februari 2026.
- ↑ Dutilh, Christian Corneille. haagsgemeentearchief.nl. Geraadpleegd op 6 februari 2026.
