bergen

Niet te verwarren met: Bergen

Nederlands

Uitspraak

• Geluid:  bergen    (hulp, bestand)
• IPA: / ˈbɛrɣə(n) / (2 lettergrepen)

Woordafbreking

• ber·gen

Woordherkomst en -opbouw

• ww erfwoord via Middelnederlands   van Oudnederlands bergan "verstoppen"
  • [1] in de betekenis van ‘opbergen’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1784
  • [3] in de betekenis van ‘in veiligheid brengen’ aangetroffen vanaf 1642
• zn  berg zn  met de uitgang -en

stamtijd
onbepaalde wijs	verleden tijd	voltooid deelwoord
bergen	borg	geborgen
klasse 3	volledig

Werkwoord

bergen

1. overgankelijk het ergens plaatsen van iets om het te bewaren

   • Ik weet niet waar ik het bergen moet in mijn flatje. 

2. overgankelijk het in de haven brengen van een schip met problemen

   • Het wrak werd eindelijk geborgen. 

3. overgankelijk in veiligheid brengen

   • De slachtoffers van de watersnoodramp konden in de school geborgen worden. 

Hyponiemen

• herbergen, opbergen, verbergen, wegbergen

Uitdrukkingen en gezegden

• bergen kunnen verzetten

een haast onmogelijke taak kunnen aanpakken en volbrengen

∗ Maar deze vakantie heeft ons geleerd dat we problemen kunnen oplossen, bergen kunnen verzetten en ja, zelfs het onmogelijke durven aankijken.

Vertalingen

    1. het ergens plaatsen van iets om het te bewaren   

Duits: unterbringen (de), bewahren (de) Engels: to store (en)

Frans: ranger (fr) Spaans: almacenar (es), guardar (es)

    2. het in de haven brengen van een schip met problemen   

Duits: unterbringen (de), bergen (de) Engels: to salvage (en)

Frans: renflouer (fr) Spaans: salvar (es)

    3. in veiligheid brengen   

Duits: bergen (de), retten (de) Engels: take cover (en)

Frans: sauver (fr) Spaans: guardar (es), salvar (es), salvaguardar (es)

Zelfstandig naamwoord

de bergen mv

1. meervoud van het zelfstandig naamwoord berg

   ▸ Annet Ergens, ver weg, in de bergen staat een huisje van glas.

   ▸ De vroege ochtendwind had een indrukwekkend wolkenlandschap meegevoerd uit de bergen achter Arazuelo, een zachtblauwe lucht doorspekt met goud en roze.

   ▸ Met de brief in haar hand liep Olive op haar tenen naar het balkon en keek naar de lege velden die zich uitstrekten tot aan de ruige uitlopers van de bergen in de verte, een lappendeken van struikgewas en wilde margrieten, waar sprinkhanen tsjirpten in de lege meloenvelden en ossen ploegen door de aarde trokken ter voorbereiding op het zaaien.

Vertalingen

    1. naamwoord meervoud van berg   

Engels: mountains (en)

Spaans: montañas (es) v, montes (es) m

Gangbaarheid

• Het woord bergen staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.

• In onderzoek uit 2013 van het Centrum voor Leesonderzoek werd "bergen" herkend door:

99 %	van de Nederlanders;
100 %	van de Vlamingen.

Duits

Uitspraak

• Geluid:  bergen    (hulp, bestand)
• IPA: / ˈbɛrgən /

Woordafbreking

• ber·gen

Woordherkomst en -opbouw

• In de betekenis van ‘in veiligheid brengen’ afkomstig van Middelhoogduits:  bergen ww ,  verbergen ww  ← Oudhoogduits:  bergan ww  (8e eeuw),  perkan ww ,  verbergen ww 

stamtijd
infinitief	verleden tijd	voltooid deelwoord
bergen / ˈbɛrɡən /	barg / bark /	geborgen / ɡəˈbɔrɡən /
Klasse 4 sterk	volledig

Werkwoord

bergen

1. in veiligheid brengen, redden

   «Nach einem Zimmerbrand konnte die Frau nur noch tot aus ihrer Wohnung geborgen werden.»

   Na een kamerbrand kon de vrouw alleen dood uit haar appartement worden geborgen.

2. bevatten, herbergen

   «Verträge bergen meistens zweierlei: wirtschaftliche Chancen und rechtliche Risiken.»

   Contracten bevatten meestal twee dingen: economische kansen en juridische risico's.

Synoniemen

• [1]: in Sicherheit bringen
• [2]:  beinhalten ww 
• [2]:  enthalten ww 

Afgeleide begrippen

• [1]:  Bergelohn zn 
• [1]:  Bergepanzer zn 
• [1]:  Bergung zn 

Verwante begrippen

• [1]:  retten ww 
• [1]:  verbergen ww