Al Haig
Al Haig, właśc. Alan Warren Haig (ur. 19 lub 22 lipca 1922 w Newark, zm. 16 listopada 1982 w Nowym Jorku) – amerykański pianista jazzowy, związany z powstaniem i wczesnym rozwojem bebopu. W latach 40. współpracował z Dizzym Gillespiem i Charliem Parkerem; uczestniczył m.in. w ich sesji dla Guild Records z maja 1945, zaliczanej do pierwszych w pełni ukształtowanych nagrań bebopu[1][2].
Życiorys
[edytuj | edytuj kod]Od 1940 studiował grę na fortepianie klasycznym w Oberlin College w Ohio. W 1942 przerwał studia i rozpoczął służbę w Straży Wybrzeża Stanów Zjednoczonych. Stacjonował w rejonie Nowego Jorku i występował w orkiestrach tej formacji, dzięki czemu mógł równolegle rozwijać zainteresowanie jazzem[1][3].
W pierwszej połowie lat 40., podczas pobytu w Bostonie, usłyszał radiową transmisję zespołu Dizzy’ego Gillespiego z Onyx Clubu. Wspominał, że wykonano wówczas prawdopodobnie „A Night in Tunisia”. Po zdobyciu nagrań z udziałem trębacza zaczął poznawać ich odmienną harmonię oraz uczyć się wykonywanych utworów[4].
W 1944 współpracował z gitarzystą Tinym Grimesem w klubie Spotlite przy 52nd Street. Tam po raz pierwszy usłyszał Charliego Parkera, gdy saksofonista i Gillespie dołączyli do zespołu podczas występu. Jeszcze w tym samym roku Haig należał do nielicznych białych muzyków występujących w zespołach bebopowych działających przy 52nd Street, a następnie dołączył do kwintetu Gillespiego i Parkera[3][5][1].
W maju 1945 wziął udział w sesji kwintetu dla Guild Records. Wraz z Gillespiem, Parkerem, Curleyem Russellem i Sidem Catlettem nagrał m.in. „Salt Peanuts”, „Shaw ’Nuff” i „Hot House”. Zdaniem Scotta DeVeauxa nagrania te ukazywały już w pełni ukształtowany język bebopu, łączący wirtuozowską grę z oryginalnymi kompozycjami i asymetrycznie skonstruowanymi tematami[2].
Po okresie występów w big-bandzie Charliego Barneta współpracował z Gillespiem w Los Angeles, a w 1946 dokonał z nim kolejnych nagrań w Nowym Jorku. Następnie koncertował z Jimmym Dorseyem i nagrywał jako niezależny pianista bebopowy. W latach 1948–1950 należał do kwintetu Parkera, z którym w 1949 wystąpił w Paryżu. Sekcja rytmiczna zespołu Parkera akompaniowała także Stanowi Getzowi; Haig kontynuował współpracę z saksofonistą w 1951[1].
Wkrótce jego kariera podupadła. Pracował bez większego rozgłosu w Portoryko, Miami i okolicach Nowego Jorku, aż w latach 70. został ponownie odkryty. Wiele koncertował i nagrywał jako solista oraz lider tria. Do jego powrotu przyczyniła się brytyjska wytwórnia Spotlite, a pod koniec dekady nowe nagrania Haiga wydała także wytwórnia Progressive[1][6][7].
Zmarł 16 listopada 1982 na zawał serca w swoim domu na Manhattanie[3].
Styl gry
[edytuj | edytuj kod]Na jego styl wpływali początkowo Nat King Cole i Teddy Wilson, a następnie Bud Powell. Jego grę określano jako oszczędną i delikatną[3]. We wczesnych nagraniach bebopowych wyróżniał się przejrzystym prowadzeniem jednogłosowych linii nawet w bardzo szybkich tempach. W późniejszym okresie grał niekiedy w sposób bardziej rapsodyczny i kontrapunktyczny, nie tracąc jednak charakterystycznej sprawności technicznej[1].
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- 1 2 3 4 5 6 Barry Kernfeld. Haig, Al(an) [Allan] (Warren). „Grove Music Online”, 2001. Oxford University Press. DOI: 10.1093/gmo/9781561592630.article.12178. (ang.).
- 1 2 Scott DeVeaux: The Birth of Bebop: A Social and Musical History. Berkeley: University of California Press, 1997, s. 428. ISBN 0-520-21665-2. (ang.).
- 1 2 3 4 C. Gerald Fraser. Al Haig, 58, Dead; Early Pop Pianist. „The New York Times”, s. B10, 1982-11-17. [dostęp 2026-07-10]. (ang.).
- ↑ Scott DeVeaux: The Birth of Bebop: A Social and Musical History. Berkeley: University of California Press, 1997, s. 317. ISBN 0-520-21665-2. (ang.).
- ↑ Scott DeVeaux: The Birth of Bebop: A Social and Musical History. Berkeley: University of California Press, 1997, s. 168–169. ISBN 0-520-21665-2. (ang.).
- ↑ Mark Gardner, Mark Gilbert. Spotlite (ii). „Grove Music Online”, 2003. Oxford University Press. DOI: 10.1093/gmo/9781561592630.article.J424500. (ang.).
- ↑ Mark Gardner. Progressive. „Grove Music Online”, 2003. Oxford University Press. DOI: 10.1093/gmo/9781561592630.article.J364100. (ang.).
