close
Przejdź do zawartości

Patrick David Wall

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Patrick David Wall
Mr. Pat
Ilustracja
Portret P. D. Walla
Data urodzenia

25 kwietnia 1925

Data śmierci

8 sierpnia 2001

Alma Mater

Uniwersytet Oksfordzki

Patrick David Wall (ur. 25 kwietnia 1925, zm. 8 sierpnia 2001)[1] – brytyjski neurobiolog, określany jako „wiodący ekspert w dziedzinie bólu[2], współautor bramkowej teorii bólu[3].

Wczesne życie i edukacja

[edytuj | edytuj kod]

Wall urodził się w Nottingham jako syn Thomasa Walla, dyrektora oświaty w Middlesex i Ruth Cresswell[4]. Był uczniem St Paul's School w Londynie i Uniwersytetu Oksfordzkiego – studiował medycynę na Christ Church[5]. Na studiach zainteresował się pojęciem bólu. Swoje pierwsze dwie prace opublikował w czołowych czasopismach naukowych Brain i Nature w wieku 21 lat[6]. Jako student pomógł założyć British Medical Students’ Journal, częściowo by promować kampanię utworzenia brytyjskiego NHS, Narodowej Służby Zdrowia[7]. Studia ukończył w 1948 r. i do tego czasu opublikował trzy artykuły w uznanych tytułach[4].

Kariera i badania

[edytuj | edytuj kod]

Po ukończeniu studiów przez krótki czas leczył ocalałych z Holokaustu i uchodźców w Europie kontynentalnej[8], a następnie przeniósł się do Stanów Zjednoczonych, gdzie objął stanowisko wykładowcy w Yale School of Medicine i badał zastosowanie lobotomii w kontrolowaniu depresji[2][7].

Pracował tam do 1950 roku, kiedy zaproponowano mu stanowisko adiunkta na Uniwersytecie w Chicago. Potem w 1953 r. został wykładowcą na Uniwersytecie Harvarda, a w 1957 – profesorem nadzwyczajnym Massachusetts Institute of Technology. Tam poznał późniejszego wieloletniego pracownika, Ronalda Malzacka. Tytuł profesora uzyskał w 1960 r.[2]

W dwa lata później z inicjatywy Malzacka, napisali artykuł o bramkowej teorii bólu, opublikowany w „Brain”; według Walla przeczytały go jakieś trzy osoby. Po korektach i rozszerzeniach opublikowali go ponownie jako Pain Mechanisms: a new theory (Mechanizmy bólu: nowa teoria) w „Science” w 1965 roku, gdzie przyciągnął szerszą uwagę, głównie nacechowaną negatywnie[9]. Spojrzano nań inaczej po współpracy Walla z Billem Sweetem przy produkcji przezskórnego stymulatora nerwów. Urządzenie działało, potwierdzając opisaną teorię, a Wall zyskał uznanie[9].

W 1965 roku opublikował powieść sensacyjną TRIO – The Revolting Intellectuals’ Organisation (TRIO – Organizacja Zbuntowanych Intelektualistów)[2].

Pełnił funkcję kierownika ds. badań naukowych przy zakładaniu Międzynarodowego Towarzystwa Badań nad Bólem w roku 1973, po czym został pierwszym redaktorem jego czasopisma medycznego Pain[8].

W 1967 wrócił do Wielkiej Brytanii w związku z groźbami ze strony CIA, że odmowa ujawnienia powiązań politycznych jego grupy badawczej może zagrozić jej finansowaniu[10] i objął stanowisko profesora anatomii na University College London[11] pod zwierzchnictwem J.Z. Younga[4]. Tam nadano mu przydomek „Pan Pat”[8]. Dzięki jego rozpoznawalności laboratoria uczelni przyciągały dużą liczbę studentów i badaczy. Wykłady Walla dobrze oceniali zarówno studenci, jak i koledzy wykładowcy[6][8].

W 1972 roku udał się do Jerozolimy, a następnie objął katedrę na Uniwersytecie Hebrajskim, gdzie wykładał przez miesięcy w roku[12][2].

Opublikował wraz z R. Melzackiem w roku 1982 The Challenge of Pain (pol. wyd. WAM 2006[13]), a rok później The Textbook of Pain, wydaną do tej pory sześć razy[1]. Został wybrany członkiem Royal Society of Physicians (Królewskiego Towarzystwa Lekarzy) w 1984 r. i Towarzystwa Królewskiego – w 1989[1]. Stało się to z opóźnieniem z uwagi na jego lewicowe poglądy[9]. W tym okresie był wielokrotnie nominowany do Nagrody Nobla[2]. Otrzymał Medal Sherringtona Royal Society of Medicine (Królewskiego Towarzystwa Medycznego) w 1988 r.[4] W 1992 wybrano go na członka Royal Society of Anaesthesiologists (Królewskiego Towarzystwa Anestezjologów)[6].

W tym samym roku przeszedł na emeryturę i kontynuował badania eksperymentalne w St Thomas’s Hospital Medical School[7]. W 1999 roku został odznaczony Medalem Królewskim „w uznaniu jego zasadniczego wkładu w naszą wiedzę o układzie somatosensorycznym, a zwłaszcza o mechanizmach bólu”[14].

Był konsultantem ubiegającej się o tytuł doktora neurobiolog Marii Fitzgerald[15].

Wyniki niektórych badań Walla zostały opisane w wydanej w Polsce książce Świat zmysłów autorstwa Vitusa Dröschera (Wiedza Powszechna 1971, tł. Bożena Witkowska).

Życie prywatne

[edytuj | edytuj kod]

Trzykrotnie żonaty. Najpierw z artystką i poetką Betty Tucker – od 10 sierpnia 1950 r.[4] do 1973 r.[2] Następnie z jerozolimską artystką Verą Ronnen, od 26 sierpnia 1976 r.[4] 6 maja 1999 poślubił Mary McLellan[2].

Był nałogowym palaczem. W wolnych chwilach prowadził obserwacje ptaków. Unikał rozmów o życiu osobistym, poza poglądami politycznymi – był zagorzałym lewicowcem. Założył wiele organizacji wspierających różne cele[6].

W 1996 roku zasłabł na wakacjach w Cork. Zdiagnozowano u niego wówczas raka prostaty. Po leczeniu nastąpiła remisja, która utrzymywała się przez pięć lat. 8 sierpnia 2001, sześć dni po operacji nerek, Wall wypisał się ze szpitala i zmarł w domu tego samego dnia[2]. Chorując, opublikował książkę Pain: The Science of Suffering. Jego ciało poddano sekcji[2].

Przypisy

[edytuj | edytuj kod]
  1. 1 2 3 Maria Fitzgerald, Patrick David Wall. 5 April 1925–8 August 2001, „Biographical Memoirs of Fellows of the Royal Society”, 72, 2022, s. 371–388, DOI: 10.1098/rsbm.2021.0014, ISSN 0080-4606 [dostęp 2024-02-11] (ang.).
  2. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Professor Patrick Wall – Obituaries, News – The Independent [online], web.archive.org, 9 lutego 2010 [dostęp 2024-02-11] [zarchiwizowane z adresu 2010-02-09].
  3. J Roger Maltby: Notable names in anaesthesia. RSM Press, 2002. ISBN 1-85315-512-8.
  4. 1 2 3 4 5 6 Wall, Patrick David [Pat] (1925–2001), neuroscientist, Oxford Dictionary of National Biography, DOI: 10.1093/ref:odnb/76148 [dostęp 2024-02-11] (ang.).
  5. Maltby (2002) s. 136.
  6. 1 2 3 4 Patrick Wall, „The Guardian”, 16 sierpnia 2001, ISSN 0261-3077 [dostęp 2024-02-11] (ang.).
  7. 1 2 3 Professor Patrick Wall [online], The Telegraph, 23 sierpnia 2001 [dostęp 2024-02-11] (ang.).
  8. 1 2 3 4 Center for Research on Pain [online], web.archive.org, 3 marca 2016 [dostęp 2024-02-11] [zarchiwizowane z adresu 2016-03-03].
  9. 1 2 3 J. Petrie. James Colquhoun Petrie Patrick David Wall Sir William Ferguson Anderson Denys Elwyn Howells Ronald Herbert Jones Rubi Alexandra Koyotsu Padi William Patrick Reynish. „BMJ”. 323 (7313), s. 636, 2001. DOI: 10.1136/bmj.323.7313.636.
  10. Pat Wall. [dostęp 2008-11-17].
  11. Maltby (2002) p. 137.
  12. The life and science of Patrick David Wall, 1925–2001. [dostęp 2018-07-21].
  13. nota wydawcy [online], www.biblionetka.pl [dostęp 2024-02-11].
  14. Royal Medal recent winners. [dostęp 2008-11-17].
  15. British Library EThOS: The sensitization of cutaneous nociceptors. [online], web.archive.org, 16 sierpnia 2022 [dostęp 2024-02-11] [zarchiwizowane z adresu 2022-08-16].