close
Przejdź do zawartości

Rail Baltica

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Rail Baltica
Kolej Bałtycka
Mapa przebiegu linii kolejowej
Dane podstawowe
Lokalizacja

Polska, Litwa, Łotwa, Estonia

Rozstaw szyn

1435 mm

Prędkość maksymalna

234 km/h

Zdjęcie LK
Rail Baltica na Litwie (tory w splocie)
Multimedia w Wikimedia Commons

Rail Baltica (Kolej Bałtycka[1][2]) – budowana linia kolejowa o rozstawie normalnotorowym będąca elementem transeuropejskiego korytarza transportowego, łącząca Europę środkową z krajami bałtyckimi [3].

Inwestycja stanowi jeden z priorytetowych projektów TEN-T (Sieci Transeuropejskie). Linia ta częściowo pokrywa się z wytrasowanym kolejowym korytarzem transportowym E 75 ustanowionym na podstawie umowy AGC[4]. Planuje się dostosowanie infrastruktury kolejowej planowanej linii do kursowania pociągów z prędkością do 234 km/h[5]. Długość trasy na terenie Polski to 374 km[6].

Historia

[edytuj | edytuj kod]

25 września 2008 w Parlamencie Europejskim odbyła się konferencja prasowa eurodeputowanych z Grupy Zielonych/Wolne Przymierze Europejskie, którzy – komentując wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 16 września 2008 – zaapelowali, by w dalszych pracach związanych z budową drogi Via Baltica uwzględnić także rozwój korytarza kolejowego Rail Baltica[7].

28 października 2014 przedstawiciele rządów państw bałtyckich podpisali w Rydze umowę powołującą spółkę RB Rail, która odpowiedzialna będzie za realizację inwestycji. Spółka w równych częściach należy do litewskiej Rail Baltica statyba, łotewskiej Eiropas Dzelzceļa līnijas i Rail Baltic Estonia[8].

W październiku 2015 roku została zakończona budowa pierwszego odcinka Rail Baltica od granicy polsko-litewskiej do Kowna[9]. Wart 364,5 mln euro projekt obejmował budowę 123 km linii normalnotorowej z Szostakowa, przez Mariampol do Kowna[10].

Przebieg

[edytuj | edytuj kod]
Przebieg Rail Baltica (E 75) oraz E 20 w Polsce
Prędkości maksymalne na polskim odcinku Rail Baltica (2022/23)

Przebieg w Polsce

[edytuj | edytuj kod]

Początkowo rozważano dwa przebiegi trasy Rail Baltica na terenie Polski: przez Sokółkę i Augustów oraz przez Ełk i Olecko[11]. Ostatecznie wybrano drugi wariant[12] i trasa zostanie poprowadzona następującymi odcinkami:

  • Warszawa – Białystok (linie kolejowe 449 i 6). W drugim dziesięcioleciu XX w. rozpoczęto działania mające na celu modernizację tego odcinka, po której prędkość maksymalna dla pociągów osobowych ma zostać podniesiona do 160 km/h (na 90% trasy geometria ma być dostosowana do prędkości 200 km/h[13])
  • Białystok – Ełk (linia kolejowa 38). W 2017 PKP PLK podpisały umowę na wykonanie projektu modernizacji tego odcinka w ramach której m.in. dobudowany ma zostać drugi tor oraz podniesiona prędkość maksymalna[14]
  • Ełk – Olecko – Suwałki – granica państwa (linie kolejowe 39, 41 i 51)[15]. W grudniu 2017 PKP PLK podpisały umowę na opracowanie studium wykonalności modernizacji tego odcinka. Podniesienie prędkości maksymalnej do minimum 160 km/h dla pociągów osobowych wymagało będzie wytyczenia linii w większości nowym szlakiem. Trasa ma zostać zelektryfikowana oraz ma zostać dobudowany drugi tor. Planowana jest łącznica omijająca stację Olecko[15].

W stosunku do polskiego odcinka Rail Baltiki używa się oznaczenia E 75 – europejskiego korytarza transportowego Warszawa – Trakiszki, łączącego się w Warszawie z korytarzami E 20 oraz E 65[16]. Niemniej zgodnie z wydaniem czwartym z 2020 r. Umowy Europejskiej o głównych międzynarodowych liniach kolejowych (AGC) przebieg linii E 75 na terenie Polski to: Warszawa – Białystok – Sokółka – Suwałki – Trakiszki[4][17][18].

Przebieg na Litwie

[edytuj | edytuj kod]

W maju 2022 roku Litwa zadecydowała o przebiegu odcinka Rail Baltiki pomiędzy Kownem a granicą z Polską. Będzie to wariant najkrótszy, przeprowadzony z dala od istniejących na potencjalnej trasie ośrodków miejskich. Trasa będzie przystosowana do ruchu z prędkością do 249 km/h[19]. W lipcu 2022 rozpoczęto budowę mostu nad Wilią o długości 1,5 km, który stanowi jedno z największych wyzwań technicznych na planowanej trasie[20]. Jego ukończenie planowane jest na koniec roku 2026[21].

W Mariampolu i Szostakowie mają powstać stacje przesiadkowe z połączeń regionalnych na pociągi kursujące Rail Baltiką[19].

Przebieg na Łotwie

[edytuj | edytuj kod]

W 2020 roku ruszyły prace przy przebudowie dworca głównego w Rydze oraz stacji przy ryskim lotnisku, celem przystosowania ich do obsługiwania Rail Baltiki. W 2021 ogłoszono przetarg na budowę 200 km nowej linii kolejowej. Prace mają potrwać do 2026 roku[22].

Przebieg w Estonii

[edytuj | edytuj kod]

Trasa Rail Baltiki na terenie Estonii została zaproponowana przez rząd w 2012 roku i ostatecznie zaakceptowana w 2018 r. Będzie ona biec z Tallinna przez Parnawę do granicy z Łotwą, w całości w nowym korytarzu transportowym. Łączna długość linii kolejowej, razem z odgałęzieniem do portu Muuga oraz do Ülemiste, wyniesie 213 km[23].

W 2023 roku ekologiczna organizacja pozarządowa Eesti Metsa Abiks wyraziła wątpliwości związane z planowanym przebiegiem przez obszary cenne przyrodniczo i zaapelowała o poprowadzenie nowej linii kolejowej wzdłuż istniejących linii z Tallinna do Parnawy lub Tapy do Tartu. Propozycja została odrzucona przez Ministerstwo Gospodarki i Transportu, według którego te warianty były wcześniej brane pod uwagę, ale zostały odrzucone[23].

Przebieg pod Zatoką Fińską

[edytuj | edytuj kod]

Połączenie do Helsinek ma umożliwić planowany Tunel Helsinki–Tallinn. Jego przebieg nie został jeszcze dokładnie określony.

Przypisy

[edytuj | edytuj kod]
  1. ↑ 2002/PL/16/P/PA/008 Pomoc techniczna dla przygotowania projektu modernizacji linii kolejowej E 75 odcinek Warszawa – Białystok – Sokółka – Suwałki – Trakiszki (Rail Baltica), [w:] PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. Raport roczny 2006, PKP Polskie Linie Kolejowe S.A., s. 27, ISSN 1643-7500 [dostęp 2026-04-30] (pol.).
  2. ↑ Redakcja, PKP PLK modernizuje mosty kolejowe [online], Portal Biznes Alert, 4 stycznia 2016 [dostęp 2026-04-30].
  3. ↑ Decyzja Parlamentu Europejskiego i Rady Nr 661/2010/UE z dnia 7 lipca 2010 r. w sprawie unijnych wytycznych dotyczących rozwoju transeuropejskiej sieci transportowej.
  4. 1 2 List of railway lines I. Numbering of lines at the European level North-South, [w:] European Agreement on Main International Railway Lines (AGC) Done at Geneva on 31 May 1985 Revision 4, unece.org, Geneva 2020, s. 3, ISBN 978-92-1-117246-1 [dostęp 2026-02-28] [zarchiwizowane z adresu 2023-09-20] (ang.).
  5. ↑ Callum Tennent, The high-speed railway that’s uncoupling the Baltic states from Russia and their Soviet past [online], Euronews, 24 września 2022 [dostęp 2022-10-01] (ang.).
  6. ↑ Odpowiedź na interpelację w sprawie budowy dróg ekspresowych i linii kolejowych w woj. podlaskim [online], orka2.sejm.gov.pl [dostęp 2018-07-19].
  7. ↑ Zieloni: Rail Baltica równie ważna jak Via Baltica. wiadomosci.ngo.pl. [zarchiwizowane z tego adresu (2008-12-11)].
  8. ↑ Adam Baranowski: Rail Baltica – kolej na integrację. przegladbaltycki.pl, 2015-02-21. [dostęp 2015-03-20]. (pol.).
  9. ↑ Aleksandra Akińczo: Zakończono budowę pierwszego odcinka Rail Baltica. Money.pl, 2015-10-16. [dostęp 2015-10-18].
  10. ↑ Pierwszy odcinek Rail Baltiki gotowy. Na Litwie. [w:] Rynek Kolejowy [on-line]. ZDG TOR Sp. z o.o, 2015-10-17. [dostęp 2015-10-18]. (pol.).
  11. ↑ Ruszyły prace nad ostatecznym przebiegiem trasy Rail Baltica – WP Finanse [online], finanse.wp.pl [dostęp 2018-06-13] (pol.).
  12. ↑ Rail Baltica a koleje pasażerskie w północno-wschodniej Polsce – Transport Publiczny [online], www.transport-publiczny.pl [dostęp 2018-06-13].
  13. ↑ PLK: Szansa na 200 km/h z Warszawy do Białegostoku do 2027 roku – Wszystko na temat branży kolejowej: PKP, Intercity, przewozy regionalne, koleje mazowieckie, rozkłady jazdy [online], www.rynek-kolejowy.pl [dostęp 2018-07-15].
  14. ↑ PKP PLK. Modernizacji linii kolejowej Białystok – Ełk podpisana | Z kraju [online], tvn24bis.pl [dostęp 2018-07-15] (pol.).
  15. 1 2 Martyn Janduła, Rail Baltiką do Trakiszek jednak szybciej. Aktualizacja studium [online], Rynek Kolejowy, 7 lipca 2017 [dostęp 2022-09-05].
  16. ↑ modernizacja linii E 75 [online], web.archive.org, 7 sierpnia 2009 [dostęp 2022-09-05] [zarchiwizowane z adresu 2009-08-07].
  17. ↑ TAB. 6. CHARAKTERYSTYKI LINII ZARZĄDZANYCH PRZEZ PKP POLSKIE LINIE KOLEJOWE S.A., [w:] Wykaz linii Id-12 (D-29), PKP Polskie Linie Kolejowe S.A., 6 lutego 2026, s. 122 [dostęp 2026-03-01] (pol.).
  18. ↑ Umowa Europejska o głównych międzynarodowych liniach kolejowych (AGC), sporządzona w Genewie dnia 31 maja 1985 r., Internetowy System Aktów Prawnych, 3 lipca 1989 [dostęp 2026-03-04] (pol.).
  19. 1 2 Litwa. Wybrano przebieg Rail Baltiki do granicy z Polską [online], www.rynek-kolejowy.pl [dostęp 2022-09-10] (pol.).
  20. ↑ Weronika Wyzińska, Na Litwie rozpoczęto budowę wyjątkowego mostu kolejowego w ramach projektu Rail Baltica [online], Portal Kolejowy NaKolei.pl, 26 lipca 2022 [dostęp 2022-09-10] (pol.).
  21. ↑ Damian, Rail Baltica nabiera tempa: monumentalny most nad Wilią już w budowie [online], Sektorkolejowy.pl – Twój rzetelny portal kolejowy!, 26 maja 2025 [dostęp 2026-01-19].
  22. ↑ Łotwa ogłasza przetarg na budowę 200 km Rail Baltiki [online], www.rynek-kolejowy.pl [dostęp 2022-09-10] (pol.).
  23. 1 2 ERR | ERR, Ministry: Rail Baltic route will not be changed [online], ERR, 19 maja 2023 [dostęp 2023-05-19] (ang.).

Linki zewnętrzne

[edytuj | edytuj kod]
Źródło: „https://pl.wikipedia.org/w/index.php?title=Rail_Baltica&oldid=79842264”