close
Shko te përmbajtja

Kuir

Nga Wikipedia, enciklopedia e lirë

Queer apo Kuir është një term ombrellë gjithëpërfshirës për identitete të ndryshme seksuale apo gjinore.[1] Ky term përfshin të gjithë individët që nuk kategorizohen brenda normave të zakonshme gjinore dhe seksuale.[2]

Ballo Drag në Webster Hall, rr. viteve 1920. Shumë burra që identifikoheshin si queer u distancuan nga imazhi publik "flagrant" i burrave gej si "zana" femërore. [3] :16,298

Përdoret alternativisht për t'iu referuar njerëzve që refuzojnë normat seksuale dhe gjinore dhe ndajnë pikëpamje të karakterizuara nga solidariteti përtej nuancave binare të identitetit.[4][5][6][7][8] Queer është gjithashtu një term vetëidentifikimi për shumë njerëz (i ngjashëm por i dallueshëm nga gej, lezbike dhe biseksual), i karakterizuar nga refuzimi ose përçarja e kategorive binare të orientimit seksual dhe gjinisë .[9][10][6][11]

Banderola e rezistencës queer në një marshim

Fillimisht kishte kuptimi e kuptimin e diçkaje 'të pazakonshme', por në fundi shekullin e 19-të fjala queer filloi të përdorej në mënyrë fyese kundër personave LGBTQ. Në fundin e viteve 1980, aktivistët LGBTQ filluan ta rimerrnin fjalën si një vetëpërshkrim neutral ose pozitiv.[4][12][13] Në shekullin e 21-të, fjala queer u përdor gjithnjë e më shumë për të përshkruar një spektër të gjerë identitetesh dhe politikash seksuale ose gjinore jo- heteronormative. Disiplina akademike si teoria queer dhe studimet queer kanë dalë për të shqyrtuar një gamë të gjerë çështjesh, ose të informuara nga ky lloj perspektive, ose për të shqyrtuar jetën e personave LGBTQ.

Artet queer, grupet kulturore queer dhe grupet politike queer janë shembuj të shprehjeve moderne të identiteteve queer.

Kritikët përfshijnë anëtarët e komunitetit LGBTQ që e shoqërojnë termin më shumë me përdorimin e tij bisedor dhe përçmues;[14] ata që dëshirojnë të distancohen nga radikalizmi queer ;[15] dhe ata që e shohin atë si term shumë amorf ose në modë.[16] Mbështetësit e termit përfshijnë ata që e përdorin atë për të bërë kontrast me një pjesë më asimiluese të lëvizjes për të drejtat e homoseksualëve dhe për të treguar një gatishmëri më të madhe për të sfiduar normat shoqërore në ndjekje të çlirimit të identitetit gjinor dhe seksual. Ata mund ta shoqërojnë atë me avancimin e perspektivave radikale që ishin gjithashtu të pranishme brenda lëvizjeve të kaluara për çlirimin e homoseksualëve, të tilla si antikonsumizmi ose antiimperializmi, ose me ngjarje të tilla si rebelimi Stonewall .[17][12]

Identiteti ombrellë

[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

Termi "queer" është shpesh "një term gjithëpërfshirës që përfshin grupin e të gjitha pakicave seksuale dhe gjinore jo-heteroseksuale dhe jo-cisgjinore".[9]  Në këtë kuptim kolektiv, është i ngjashëm me inicializmat si LGBT, duke shërbyer si një përshkrim i shkurtër për një gamë të gjerë identitetesh.[6] : 451 

Flamuri i krenarisë queer

Një flamur krenarie për komunitetin queer u krijua në vitin 2015, megjithëse nuk është i njohur gjerësisht.[18] Ngjyrat e tij përfshijnë blu dhe rozë për tërheqjen ndaj të njëjtës gjini, portokalli dhe jeshile për njerëzit jo-binarë, dhe bardh e zi për njerëzit agjinorë, aseksualë dhe aromatikë .

  1. "The 'Q' in LGBTQ: Queer/Questioning". American Psychiatric Association (në anglisht). 11 dhjetor 2019. Marrë më 3 mars 2024.
  2. "queer (quir)". eige.europa.eu (në anglisht). Marrë më 2026-06-26.{{cite web}}: Mirëmbajtja CS1: Gjendja e adresës (lidhja)
  3. Gabim citimi: Etiketë <ref> e pavlefshme; asnjë tekst nuk u dha për refs e quajtura "Chauncey"
  4. 1 2 "Queers Read This" (në anglisht). qershor 1990. Arkivuar nga origjinali më 2023-06-15. Marrë më 2010-02-04. Gabim citimi: Invalid <ref> tag; name "QN1" defined multiple times with different content.
  5. Brontsema, Robin (2004). "A Queer Revolution: Reconceptualizing the Debate Over Linguistic Reclamation". Colorado Research in Linguistics (në anglisht). 17. doi:doi.org/10.25810/dky3-zq57. ISSN 1937-7029. {{cite journal}}: Shiko vlerën e |doi= (Ndihmë!)
  6. 1 2 3 Miller, Shaeleya D.; Taylor, Verta; Rupp, Leila J. (2016). "Social Movements and the Construction of Queer Identity". New Directions in Identity Theory and Research (në anglisht). fq. 443–470. doi:10.1093/acprof:oso/9780190457532.003.0016. ISBN 978-0-19-045753-2. Gabim citimi: Invalid <ref> tag; name "Miller-2016" defined multiple times with different content.
  7. Dean, Tim (2015). "Queer". përmbledhur nga Adams, Rachel; Reiss, Benjamin; Serlin, David (red.). Keywords for Disability Studies (në anglisht). New York University Press.
  8. Duggan, Lisa (1992). "Making It Perfectly Queer". Socialist Review (në anglisht). 22 (1): 11–31.
  9. 1 2 Goldberg, Shoshana K.; Rothblum, Esther D.; Russell, Stephen T.; Meyer, Ilan H. (2020). "Exploring the Q in LGBTQ: Demographic Characteristic and Sexuality of Queer People in a U.S. Representative Sample of Sexual Minorities". Psychology of Sexual Orientation and Gender Diversity (në anglisht). 7 (1): 101–112. doi:10.1037/sgd0000359. ISSN 2329-0390. PMC 8132578. PMID 34017899. Gabim citimi: Invalid <ref> tag; name "Goldberg-2020" defined multiple times with different content.
  10. MacCabe, Colin; Yanacek, Holly (2018-12-20). "From "Odd," "Strange," and "Bad," to Reclaiming the Word "Queer"". Oxford University Press Blog (në anglisht). Marrë më 2025-09-16.
  11. Horner, Evalie (2007). "Queer Identities and Bisexual Identities: What's the Difference". përmbledhur nga Firestein, Beth A. (red.). Becoming Visible: Counseling Bisexuals across the Lifespan (në anglisht). Columbia University Press. fq. 287–296.
  12. 1 2 Sycamore, Mattilda Bernstein (2008). That's Revolting!: Queer Strategies for Resisting Assimilation (në anglisht) (bot. illustrated, revised). Counterpoint Press. fq. 1–7. ISBN 9781593761950. Marrë më 17 korrik 2024 nëpërmjet Open Library. Willful participation in U.S. imperialism is crucial to the larger goal of assimilation, as the holy trinity of marriage, military service and adoption has become the central preoccupation of a gay movement centered more on obtaining straight privilege than challenging power Gabim citimi: Invalid <ref> tag; name "Sycamore" defined multiple times with different content.
  13. Barker, Meg-John (2016). Queer: A Graphic History (në anglisht). Icon Books, Ltd. ISBN 9781785780721.
  14. "Is "Queer" a Derogatory Word? (with pictures)". wiseGEEK (në anglisht). Arkivuar nga origjinali më 2018-06-18. Marrë më 2 tetor 2023.
  15. Gamson, Joshua (gusht 1995). "Must Identity Movements Self-Destruct? A Queer Dilemma". Social Problems (në anglisht). 42 (3): 390–407. doi:10.1525/sp.1995.42.3.03x0104z.
  16. Phillip Ayoub; David Paternotte (28 tetor 2014). LGBT Activism and the Making of Europe: A Rainbow Europe? (në anglisht). Palgrave Macmillan. fq. 137–138. ISBN 978-1-137-39177-3.
  17. Duggan, Lisa (2003). The Twilight of Equality?: Neoliberalism, Cultural Politics, and the Attack on Democracy (në anglisht). Boston: Beacon Press. fq. 58–61. ISBN 9780807079553.
  18. "LGBTQ+ Pride Flags". Human Rights Campaign (në anglisht). Arkivuar nga origjinali më 2024-07-10. Marrë më 2024-11-10.