NFPA 704

NFPA 704 เป็นเครื่องหมายหรือสัญลักษณ์ซึ่งกำหนดและรักษามาตรฐานโดย สมาคมป้องกันอัคคีภัยแห่งชาติ (National Fire Protection Association) ของสหรัฐ เพื่อป้องกันและเตือนถึงวัสดุอันตรายต่าง ๆ เครื่องหมายนี้เรียกง่าย ๆ ว่า "เพชรไฟ" (fire diamond) เป็นการเตือนภัยส่วนบุคคลเพื่อให้ง่ายและรวดเร็วที่จะได้ทราบ ว่าเป็นวัสดุอันตรายชนิดใด มีวิธีการปฏิบัติหรือต้องการเครื่องมือเฉพาะอย่างไรบ้าง

สัญลักษณ์

มี 4 รหัสสีเฉพาะดังนี้

สีน้ำเงินแสดง อันตราย ต่อ สุขภาพอนามัย
สีแดงแสดง ความไวไฟ
สีเหลืองแสดง ความไวต่อปฏิกิริยา (reactivity)
สีขาวแสดง รหัสเฉพาะสำหรับอันตรายต่อสุขภาพอนามัย

ความไวไฟ ความไวต่อปฏิกิริยาโดยจะบอกเป็นระดับตัวเลขตั้งแต่ 0 (ไม่มีอันตราย เป็นสารธรรมดา) ถึง 4 (มีอันตรายมากที่สุด)

ความไวไฟ (สีแดง)
0	วัสดุที่ไม่ติดไฟด้วยเพลิงทั่วไป เช่น คาร์บอนเตตระคลอไรด์ หรือ ซิลิกอนไดออกไซด์ รวมถึงวัสดุที่ไม่ติดไฟโดยธรรมชาติของคุณสมบัติวัสดุอยู่แล้วเช่นคอนกรีต หิน ทราย และวัสดุที่จะไม่ติดไฟ นอกจากให้ความร้อน 820 องศาเซลเซียสเป็นเวลามากกว่า 5 นาที
1	วัสดุที่ต้องให้ความร้อนก่อนอย่างมีนัยยะสำคัญภายใต้บรรยากาศธรรมดา จึงจะติดไฟและเกิดการเผาไหม้ได้ เช่น น้ำมันแร่ แอมโมเนีย เอทิลีนไกลคอล รวมถึงของแข็งบดละเอียดในสารละลายบางประเภทที่ไม่ต้องให้ความร้อนก่อนเกิดการจุดระเบิด มีจุดวาบไฟอยู่ที่หรือสูงกว่า 93.3 องศาเซลเซียส
2	วัสดุต้องให้ความร้อนในระดับหนึ่งหรืออยู่ในบรรยากาศที่มีอุณหภูมิค่อนข้างสูงจึงจะจุดระเบิดได้ เช่น น้ำมันดีเซล กระดาษ กำมะถัน และของแข็งบดละเอียดในสารละลายที่ไม่ต้องให้ความร้อนในการจุดระเบิด มีจุดวาบไฟระหว่าง 37.8 และ 93.3 องศาเซลเซียส
3	ของเหลวและของแข็ง รวมถึงของแข็งบดละเอียดในสารละลาย ที่สามารถจุดระเบิดได้เกือบทุกสภาพแวดล้อม เช่น แอซีโทน เอทานอล ของเหลวที่มีจุดวาปไฟต่ำกว่า 22.8 องศาเซลเซียสและมีจุดเดือดเท่ากับหรือมากกว่า 37.8 องศาเซลเซียส หรือมีจุดวาปไฟระหว่าง 22.8 และ 37.8 องศาเซลเซียส
4	เป็นสารที่ระเหยในทันทีหรือรวดเร็วมากหรือทันทีที่แรงดันและอุณหภูมิบรรยากาศธรรมดา หรือกระจายอยู่ในบรรยากาศอยู่แล้วและสามารถจุดระเบิดเมื่อใดก็ได้ เช่น น้ำมันเบนซิน อะเซทิลีน โพรเพน แก๊สไฮโดรเจน รวมถึงวัสดุไพโรโฟริก และวัตถุที่มีจุดวาปไฟต่ำกว่าอุณหภูมิห้องที่ 22.8 องศาเซลเซียส

สุขภาพ (สีน้ำเงิน)
0	ไม่ก่อให้เกิดอันตรายต่อสุขภาพ ไม่จำเป็นต้องมีข้อควรระวัง และไม่มีอันตรายใด ๆ นอกเหนือไปจากวัสดุติดไฟได้ทั่วไป เช่น ไม้ น้ำตาล เกลือ โพรพิลีนไกลคอล
1	การสัมผัสอาจทำให้เกิดการระคายเคือง โดยมีอาการบาดเจ็บหลงเหลือเพียงเล็กน้อย เช่น แอซีโทน โซเดียมโบรเมต โพแทสเซียมคลอไรด์
2	การสัมผัสอย่างรุนแรงหรือต่อเนื่องแต่ไม่เรื้อรัง อาจทำให้ไร้ความสามารถชั่วคราวหรืออาจมีอาการบาดเจ็บหลงเหลืออยู่ เช่น ไดเอทิลอีเทอร์ แอมโมเนียมฟอสเฟต คาร์บอนไดออกไซด์ คลอโรฟอร์ม ดีอีอีที แคปไซซิน
3	การสัมผัสในระยะเวลาสั้น ๆ อาจทำให้เกิดการบาดเจ็บสาหัสชั่วคราว หรืออาการบาดเจ็บหลงเหลือในระดับปานกลาง เช่น ไฮโดรเจนเหลว กรดซัลฟิวริก แคลเซียมไฮโปคลอไรต์ คาร์บอนมอนอกไซด์ กรดเฮกซะฟลูออโรซิลิซิก ซิงก์คลอไรด์ โซเดียมไฮดรอกไซด์
4	การสัมผัสในระยะเวลาสั้นมากอาจทำให้เสียชีวิต หรือมีอาการบาดเจ็บหลงเหลืออย่างรุนแรง เช่น อะลูมิเนียมฟอสไฟด์ ไฮโดรเจนไซยาไนด์ ฟอสจีน ไดบอเรน เมทิลไอโซไซยาเนต กรดไฮโดรฟลูออริก ซาริน แก๊สมัสตาร์ด เทอร์ต-บิวทิลลิเทียม

ความไม่เสถียร–ความไวปฏิกิริยา (สีเหลือง)
0	โดยปกติมีความเสถียร แม้ในสภาวะที่สัมผัสกับไฟ และไม่ทำปฏิกิริยากับน้ำ เช่น ฮีเลียม ไนโตรเจน คาร์บอนไดออกไซด์
1	โดยปกติมีความเสถียร แต่อาจไม่เสถียรได้เมื่ออุณหภูมิและความดันสูงขึ้น เช่น โพรพีน แอมโมเนียมแอซีเตต กรดคาร์บอนิก
2	เกิดการเปลี่ยนแปลงทางเคมีอย่างรุนแรงเมื่ออุณหภูมิและความดันสูงขึ้น ทำปฏิกิริยารุนแรงกับน้ำ หรืออาจก่อให้เกิดสารผสมที่ระเบิดได้เมื่อผสมกับน้ำ เช่น ฟอสฟอรัสขาว โพแทสเซียม โซเดียม
3	สามารถจุดระเบิดหรือเกิดการสลายตัวแบบระเบิดได้ แต่ต้องอาศัยแหล่งจุดชนวนที่รุนแรง ต้องให้ความร้อนในพื้นที่จำกัดก่อนการจุดชนวน ทำปฏิกิริยากับน้ำแล้วเกิดการระเบิด หรือจะระเบิดหากถูกกระแทกอย่างรุนแรง เช่น แอมโมเนียมไนเตรต ซีเซียม ไฮโดรเจนเปอร์ออกไซด์
4	สามารถจุดระเบิดหรือเกิดการสลายตัวแบบระเบิดได้ทันทีในสภาวะอุณหภูมิและความดันปกติ เช่น ไนโตรกลีเซอริน คลอรีนไดออกไซด์ ไนโตรเจนไตรไอโอไดด์ แมงกานีสเฮปทอกไซด์ ทีเอ็นที กรดพิกริก เทอร์ต-บิวทิลลิเทียม

สัญลักษณ์พิเศษ (สีขาว)
พื้นที่ "สัญลักษณ์พิเศษ" สีขาวสามารถมีได้หลายสัญลักษณ์ สัญลักษณ์ต่อไปนี้กำหนดโดยมาตรฐาน NFPA 704
OX	สารออกซิไดซ์ ช่วยให้สารเคมีลุกไหม้ได้โดยไม่ต้องอาศัยอากาศ เช่น โพแทสเซียมเปอร์คลอเรต แอมโมเนียมไนเตรต ไฮโดรเจนเปอร์ออกไซด์
W	สารที่ทำปฏิกิริยากับน้ำในลักษณะที่ผิดปกติหรือเป็นอันตราย เช่น ซีเซียม โซเดียม ไดบอเรน กรดซัลฟิวริก เทอร์ต-บิวทิลลิเทียม
SA	แก๊สที่ทำให้ขาดอากาศหายใจแบบธรรมดา โดยเฉพาะแก๊สมีตระกูลหรือไนโตรเจน สัญลักษณ์ SA ยังใช้กับระบบการดึงไอของคาร์บอนไดออกไซด์เหลว และบริเวณที่มีการใช้น้ำแข็งแห้งปริมาณมากในพื้นที่อับอากาศ^[1]

สัญลักษณ์ที่ไม่เป็นมาตรฐาน (สีขาว)
รหัสอันตรายเหล่านี้ไม่ได้เป็นส่วนหนึ่งของมาตรฐาน NFPA 704 แต่มักมีผู้นำมาใช้อย่างไม่เป็นทางการในบางครั้ง การใช้รหัสที่ไม่เป็นมาตรฐานอาจได้รับอนุญาต ถูกบังคับใช้ หรือถูกห้ามโดยหน่วยงานที่มีอำนาจรับผิดชอบ (เช่น สถานีดับเพลิง)^[2]
—	ไม่มีสัญลักษณ์พิเศษ (รูปแบบที่ถูกต้องคือการเว้นช่องสีขาวให้ว่างไว้ แต่บางครั้งมีการใช้เครื่องหมายขีด)
OXY	สารออกซิไดซ์ ช่วยให้สารเคมีลุกไหม้ได้โดยไม่ต้องอาศัยอากาศ (สัญลักษณ์ที่ถูกต้องคือ "OX")
COR	สารกัดกร่อน กรดหรือเบสแก่ เช่น กรดซัลฟิวริก, โพแทสเซียมไฮดรอกไซด์
CORR

ACID	กรด
ALK	แอลคาไลน์
BIO	อันตรายทางชีวภาพ (เช่น ไวรัสไข้หวัดใหญ่, ไวรัสพิษสุนัขบ้า)
	อันตรายทางชีวภาพ (เช่น ไวรัสไข้หวัดใหญ่, ไวรัสพิษสุนัขบ้า)
POI	มีพิษ เช่น สตริกนิน แอลฟา-อะแมนิติน
	มีพิษ เช่น สตริกนิน แอลฟา-อะแมนิติน
RA	กัมมันตภาพรังสี เช่น พลูโทเนียม โคบอลต์-60 คาร์บอน-14
RAD


CRY	ความเย็นยิ่งยวด เช่น ไนโตรเจนเหลว
CRYO	ความเย็นยิ่งยวด เช่น ไนโตรเจนเหลว
G OX	แก๊สออกซิเจน