1760'lar
| Binyıllar: | 2. binyıl |
|---|---|
| Yüzyıllar: | |
| Onyıllar: | |
| Yıllar: |
1760'lar, 1 Ocak 1760 günü başlayıp 31 Aralık 1769 günü sona eren onyıldır.
Olaylar
[kaynağı değiştir]1760
[kaynağı değiştir]- 9 Ocak – Barari Ghat Muharebesi: Afgan kuvvetleri Marathaları yendi.
- 22 Ocak – Yedi Yıl Savaşları – Hindistan, Wandiwash Muharebesi: İngiliz general Sir Eyre Coote, Marquis de Bussy-Castelnau komutasındaki Fransızlara karşı zafer kazandı.
- 15 Şubat – İngiliz Kraliyet Donanması gemisi HMS Royal Katherine, İngiltere'deki Bolt Head açıklarında karaya oturdu ve 699 personeli öldü.
- 21-26 Şubat – Yedi Yıl Savaşları: İrlanda'nın kuzeyindeki Carrickfergus Muharebesi – Korsan François Thurot komutasındaki bir Fransız birliği, geri çekilmeden önce Carrickfergus kasabasını ve kalesini ele geçirdi. 28 Şubat'ta İrlanda Denizi'ndeki bir deniz harekâtında yenildi ve Thurot öldürüldü.
- 27 Şubat – Yedi Yıl Savaşları: Fransız ve Kızılderili Savaşı ve Anglo-Çeroki Savaşı – Çeroki yerlileri, eyaletin batı kesimindeki Fort Dobbs'ta konuşlanmış bir Kuzey Karolina milisine saldırır. Saldırı, General Hugh Waddell komutasındaki milisler tarafından püskürtülür.
- 20 Mart – Massachusetts, Boston'daki Büyük Yangın, 349 binayı yok etti ve bu zamana kadar Amerikan kolonilerinde meydana gelen en büyük yangındı.
- 7 Nisan – Jamaika'da bir köle isyanı olan 'Tacky's Savaşı' başladı ve 18 ay sürdü. Ayaklanma sırasında 60 beyaz sakin öldü ve isyanın bastırılması sırasında 400'den fazla siyah isyancı öldü. 500 kişi daha Britanya Hondurası'na sürgün edildi.
- 30 Nisan – İsviçreli matematikçi Daniel Bernoulli, Paris'teki Fransız Bilimler Akademisi'nde "ilk kez bulaşıcı hastalıkların nüfus dinamiklerini incelemek için matematiksel bir modelin kullanıldığı" bir makale sundu.
- 25 Ekim – İngiltere kralı II. George öldü yerine torunu III. George geçti
- Safevi Devleti yıkıldı. İran'da istikrarsızlık oluştu.
- yaklaşık tarih – Abu Dabi kuruldu.
1761
[kaynağı değiştir]- Faber-Castell'in kuruluşu
1762
[kaynağı değiştir]- 4 Ocak - Britanya Yedi Yıl Savaşı'na girdi.
1763
[kaynağı değiştir]- Yedi Yıl Savaşı'nın bitmesi için 10 Şubat'ta Paris Antlaşması, 15 Şubat'ta da Hubertusburg Antlaşması imzalandı.
- 28 Haziran – 6.2 büyüklüğünde bir deprem Macaristan ve Slovakya'yı salladı, Mercalli ölçeği şiddeti IX (Şiddetli) idi. Hasar sınırlıydı, ancak 83 kişi öldü.
- Ön üç koloni kuruldu ve ABD'nin temelleri atılmaya başladı.
- Osmanlı İmparatorluğu'nda İstanbul' daki Küçük Ayasofya bir depremde hasar gördü.
- Joseph Haydn 13. Senfonisini yazdı.
- Rus İmparatorluğu'nun Çerkesya'yı ilhak etmeye çalışmasıyla Rus-Çerkes Savaşı başladı.
- Ağustos – Osmanlı İmparatorluğu'nun İzmir kentinde çıkan yangında 2.600 ev yandı.
1764
[kaynağı değiştir]1765
[kaynağı değiştir]- 23 Ocak – Avusturya Prensi Joseph, Viyana’da Bavyera Prensesi Maria Josepha ile evlendi.
- 29 Ocak – İngiliz Doğu Hindistan Şirketi'nin desteği ve korumasıyla Bengal Navabı ve Bengal halkının hükümdarı olarak tahta çıkan Mir Cafer, ölümünden bir hafta önce tahttan feragat ederek yerine 18 yaşındaki oğlu Necmeddin Ali Han'ı geçirdi.
- 8 Şubat - Prusya Kralı Büyük Friedrich, Almanya'da evli olmayan kadınlara yönelik "cinsel suçlar" nedeniyle uygulanan tarihi cezaları, özellikle de Hurenstrafen ( "fahişeleri utandırma") gibi toplum önünde aşağılama uygulamalarını kaldıran bir kararname yayınladı.
- 9 Mart – Yazar Voltaire'in kamuoyu önündeki kampanyasının ardından, Paris'teki hakimler Jean Calas'ı idam edilerek ölümünden sonra oğlunu öldürme suçundan beraat ettirdiler. Calas, 1762'de bu suçlamayla işkence görüp idam edilmişti, ancak oğlunun intihar etmiş olma ihtimali de vardı.
- 22 Mart - Büyük Britanya Krallığı, Amerika'daki on üç İngiliz kolonisinde uygulanması için Damga Yssasını çıkardı. Yasa kolonilerdeki her basılı kağıt ürünü için vergi alınmasını içerir. Bu yasa İngiliz Krallığı'nın kolonilerdeki askeri harcamalarını karşılamak için çıkarılmıştır.
- 24 Mart – Büyük Britanya Krallığı, on üç Amerikan kolonisindeki özel hanelerin gerektiğinde İngiliz askerlerini barındırmasını gerektiren Konaklama Yasasını geçirdi.
- 4 Nisan – Günümüzde Alabama'daki Epes kasabasının yakınlarındaki Tombecbe Kalesi'nde, Büyük Britanya Krallığı ve Mississippi'deki Çoktav Kızılderili kabilesinin temsilcileri, Fransızların İngilizlere toprak haklarını devretmesinin ardından bir barış antlaşması imzaladı. Çoktavların oturacağı topraklar ile İngiliz yerleşimcilerin oturacağı topraklar arasında bir sınır belirlendi. Ayrıca İngilizler, Çoktavların izinsiz giriş şikayetleri ve silah tamirleri için Tombecbe Kalesi'nde bir polis memuru ve bir silah ustası sağlamayı kabul etti. Ancak on yıl sonra 1775'te Çoktavlar Mississippi'de sayıca azınlık durumuna düştü.
- 14 Nisan – Damga Yasası'nın kabul edildiği haberini aldıktan üç gün sonra, Amerikalı koloniciler New York Belediye Binası yakınlarındaki İngiliz Ordusu cephaneliğini işgal etti ve içerideki silahları imha etti.
- 26 Nisan – Alman mühendis Christian Kratzenstein, Sankt-Peterburg'da Rusya Bilimler Akademisi'ne Gottfried Leibniz tarafından icat edilen aritmetik makinesinin mükemmelleştirilmiş bir versiyonunu sundu. Makine 9.999'dan 10.000'e geçiş sorununu çözüyordu. Fakat bu ilk bilgisayar geliştirilemedi.
- 18 Mayıs – İngiliz egemenliğinin eski Fransız kolonisi Quebec'te başlamasından kısa bir süre sonra, kazara çıkan bir yangın Montreal kasabasının dörtte birini yok etti.
- 12 Temmuz – Kızılderili Kickapoo halkının şefi Wahpesah, Şef Pontiac'ın emriyle, İngiliz Kızılderili İşleri müzakerecisi George Croghan'ı 35 günlük tutukluluktan serbest bıraktı. Aynı zamanda Pontiac, Büyük Göller kabileleri adına İngilizlerle bir antlaşma imzalaması için Şavni şefi Nanicksah'ı yetkilendirdi ve Fransız-Kızılderili Savaşı'nı sonlandırdı.
- 13 Temmuz – Çin İmparatoru Qianlong, savaşlardaki tüm zaferlerini tasvir eden bakır gravürlerin yapılmasına dair bir kararname yayınladı. Çinlilerle dostluk adına, Büyük Britanya Kralı III. George, İngiliz bakırının satışına öncelik verdi ve Fransa Kralı XV. Louis, Fransız sanatçıların bu işte kullanılmasını onayladı.
1766
[kaynağı değiştir]- 13 Şubat – John Mills, Kraliyet Cemiyeti üyesi seçildi. Benjamin Franklin destekçilerinden biriydi.
- 15 Şubat – 1765 tarihli Büyük Britanya Krallığı Damga Yasası'na karşı protesto düzenleyen New York Şehri Özgürlük üyeleri Pensilvanya'ya gitti ve pullar Maryland eyaletindeki dağıtımcılara ulaştırılmadan önce İngiliz vergi pulu stokunu ateşe verdi.
- 18 Şubat – Meermin Köle İsyanı: Köleleştirilmiş Madagaskar halkı, Hint Okyanusu'nda Hollanda Doğu Hindistan Şirketi'ne ait bir köle gemisini ele geçirdi.
- 9 Nisan
- Mary Brow adlı yelkenli gemi, Senegal'in Saint-Louis kentinden taşınan 78 esirle Savannah'a vardı. Bu deniz seferi, Afrikalı köleleri ilk kez doğrudan Georgia'daki Amerikan kolonisine taşıyan ilk seferdir.
- Amerikalı botanikçi John Bartram, dokuz aydan uzun bir süre sonra Kuzey Amerika bitkilerinin ilk keşfini ve kataloglamasını tamamladı.
- 22 Mayıs - 1766 Büyük İstanbul Depremi
- 29 Mayıs - Kraliyet Cemiyeti'nde okunan bir makalede, İngiliz teorik kimyager Henry Cavendish, demir, çinko ve kalay gibi baz metalleri sülfürik asit veya hidroklorik asit dolu bir şişede eriterek "yanıcı hava" olarak adlandırdığı şeyi üretme sürecini ilk kez anlattı ve ortaya çıkan buharın havadan farklı olduğu sonucuna vardı. Yedi yıl sonra, Fransız kimyager Antoine Lavoisier bu gaza "hidrojen" adını verdi.
1767
[kaynağı değiştir]- İngiliz astronom Charles Mason (1728-1786) ve harita uzmanı Jeremiah Dixon (ö. 1777) Pensilvanya ile Maryland arasındaki sonradan Mason-Dixon Çizgisi adı verilen sınırın haritasını tamamladılar.
1768
[kaynağı değiştir]- 25 Ağustos - James Cook ilk yolculuğuna başladı.
- 1768-1774 Osmanlı-Rus Savaşı başladı ve 1768-74 yılları arasında sürdü ve Küçük Kaynarca Antlaşması ile son buldu.
1769
[kaynağı değiştir]Doğumlar
[kaynağı değiştir]1760
- 26 Haziran- I. Johann, Lihtenştayn Prensi (ö. 1836)
- 23 Kasım - François-Noël Babeuf, Fransız şair ve yazar (ö. 1797)
1761
- 1 Aralık - Marie Tussaud, Londra'da, balmumundan figürlerin yer aldığı Madame Tussaud Müzesi'nin Fransız asıllı kurucusu (ö. 1850)
- 24 Aralık - III. Selim, 28. Osmanlı padişahı
1762
- 29 Nisan - Jean-Baptiste Jourdan, Fransız asker (ö. 1833)
1763
- 9 Mart - William Cobbett, İngiliz gazeteci (ö. 1835)
- 27 Mayıs - Osman bin Ali, Tunus Beyi (ö. 1814)
- 23 Haziran - Josephine de Beauharnais, Napolyon Bonapart'nın eşi (ö. 1814)
- 25 Aralık - Claude Chappe, Fransız mucit (ö. 1805)
Tarihi bilinmeyen
[değiştir | kaynağı değiştir]- Antoine Ignace Melling, Fransız seyyah, mimar, ressam (ö. 1831)
1764
- 28 Mart - Nikolay Rezanov, Rusya'nın Alaska ve Kaliforniya'yı kolonileştirmesi projesini destekleyen Rus soylusu ve devlet adamı (ö. 1807)
- 22 Ağustos - Josef Abel, Avusturyalı ressam (ö. 1818)
1766
- 13 Şubat - Thomas Robert Malthus, İngiliz nüfusbilimci ve ekonomi politik teorisyeni (ö. 1834)
- 22 Nisan - Anne Louise Germaine de Staël, Fransız yazar (ö. 1817)
1767
- 24 Nisan - Jacques-Laurent Agasse, İsviçreli ressam (ö. 1849)
- 8 Eylül - August Wilhelm Schlegel, Alman edebiyat tarihçisi, çevirmen ve yazar (ö. 1845)
1768
- ? - Aleksander Hançerli
- 21 Mart - Jean-Baptiste Joseph Fourier
- ? - Konstantinos Nikolopoulos, Yunan besteci, arkeolojist, filolojist (ö. 1841)
- ? - Nakşidil Sultan, Osmanlı padişahı II. Mahmut'un annesi, Valide Sultan ve I. Abdülhamit'in eşi (ö. 22 Ağustos 1817).
1769
- 15 Ağustos - Napolyon Bonapart, Fransız asker, devlet adamı (ö. 1821)
- 14 Eylül - Alexander von Humboldt, Doğabilim'ci ve kâşif (ö. 1859)
- ? - Yağlıkçızade Nişancı Hacı Mehmed Emin Paşa, Osmanlı devlet adamı (d. 1724)
Ölümler
[kaynağı değiştir]1760
- 25 Ekim - II. George, Cambridge Markisi ve Dükü, Büyük Britanya kralı ve Hannover elektörü (d. 1683)
1761
- ? - Boynueğri Seyyid Abdullah Paşa, Osmanlı Devleti sadrazam (d. ?)
- ? - Abdullah Vassaf Efendi, Osmanlı Devleti Şeyhülislam şair hattat (d. 1662)
1762
Günü bilinmeyen
[değiştir | kaynağı değiştir]- İbrahim Has, Osmanlı mutasavvıfı
 | Bir yıl ile ilgili bu madde taslak seviyesindedir. Madde içeriğini genişleterek Vikipedi'ye katkı sağlayabilirsiniz. |
1763
- 8 Nisan - Koca Mehmed Ragıp Paşa, Osmanlı devlet adamı, diplomat, şair, kütüphaneci, çevirmen (d. 1698)
- 17 Aralık - Yi Ik, Koreli Neo-Konfüçyüsçü filozof ve yazar (d. 1681)
tarihi bilinmeyen
[değiştir | kaynağı değiştir]- Cao Xueqin, Çinli yazar
- Feth Ali Han Afşar
1764
- 12 Eylül - Jean-Philippe Rameau, Avrupa'da barok müzik dönemine Fransız besteci ve müzik teorisyeni (d. 1683)
- 26 Ekim - William Hogarth, İngiliz ressam (d. 1697)
1766
- 3 Kasım - Thomas Abbt, Alman yazar (d. 1738)
1767
- 25 Haziran, Alman besteci Georg Philipp Telemann (d. 1681)
1768
- 25 Kasım - Franz Georg Hermann, Alman ressam (d. 1692)
- ? - Haşmet, Türk şair
