Aquincum
| Aquincum | |
|---|---|
 Aquincum harabeleri | |
 Roma İmparatorluğu sınırları içerisinde Aquincum'un konumu |
Aquincum, Roma İmparatorluğu döneminde Pannonia eyaletinin kuzeydoğu kesiminde yer alan antik bir kentti. Kalıntıları günümüzde Macaristan'ın başkenti Budapeşte'nin Óbuda semtinde bulunmaktadır. Marcus Aurelius'un Kendinme Düşünceler (Meditationes) adlı eserinin en azından bir bölümünü Aquincum'da yazdığına inanılmaktadır.
Tarihi
[değiştir | kaynağı değiştir]Aquincum'un bulunduğu bölge ilk olarak Kelt kökenli Eraviskler tarafından iskân edildi. Roma döneminde kent, Tuna sınırını koruyan savunma hattının önemli askerî merkezlerinden biri hâline geldi. MS 41-54 yılları arasında bölgeye bir süvari birliği yerleştirildi. MS 89 yılında bölgede, bir Roma lejyonu olan Lejyon II Adiutrix konuşlanmıştı.[1][2] Yerleşim, zaman içerisinde askerî kampın çevresinde büyüyerek gelişti. Trajan'ın 103 yılında Pannonia eyaletini yeniden düzenlemesinin ardından Aquincum, yeni oluşturulan Pannonia Inferior eyaletinin merkezi oldu ve bu konumunu Diocletianus'un reformlarına kadar sürdürdü.[3] Hadrianus döneminde municipium statüsü kazanan kent, Septimius Severus döneminde colonia ilan edildi.[4] Sınır savunmasında önemli bir rol oynayan Aquincum, zaman zaman imparatorların da karargâh olarak kullandığı bir yerleşimdi.[2]
2. yüzyılın sonlarında nüfusunun 30.000'i aştığı tahmin edilmektedir. Kent, günümüzde Budapeşte'nin Óbuda semtinin bulunduğu alanın büyük bölümünü kaplıyordu. Aquincum, 2. ve 3. yüzyıllarda Pannonia'nın ticaret hayatının başlıca merkezleri arasındaydı. Kentte yapılan kazılar, dönemin gündelik yaşamına ilişkin çok sayıda bulgu ortaya çıkarmıştır.
3. yüzyılın başlarından itibaren Hristiyanlık, bölgede yayılmaya başlamıştır. 4. yüzyılın ortalarında Aquincum sık sık Sarmatların saldırılarına uğradı.[5] Roma İmparatorluğu'nun zayıflamasıyla birlikte kent de gerilemeye başladı ve yaklaşık 350 yılı civarında büyük ölçüde terk edildi.
,_Budapest_03.JPG)
Şehrin en dikkat çekici yapıları ise MS 1. yüzyılda inşa edilen Sivil Amfitiyatro ile Askerî Amfitiyatro'ydu. Bu amfitiyatrolarda, gladyatör dövüşleri ve vahşi hayvan gösterileri düzenleniyordu.[6][7]
Kaynakça
[değiştir | kaynağı değiştir]- ↑ Cassius Dio, Historia Romana 55.24
- 1 2 Smith, William (1854-1857). Acincum. Yunan ve Roma Coğrafya Sözlüğü.
- ↑ Betti, Maddalena (24 Ekim 2013). The Making of Christian Moravia (858-882): Papal Power and Political Reality (İngilizce). BRILL. ISBN 978-90-04-26008-5.
- ↑ Boeft, Jan den; Drijvers, Jan Willem; Hengst, Daniël den; Teitler, Hans C. (1 Eylül 2015). Philological and Historical Commentary on Ammianus Marcellinus XXX (İngilizce). BRILL. ISBN 978-90-04-30092-7.
- ↑ Stillwell, Richard; MacDonald, William Lloyd; McAllister, Marian Holland (1976). The Princeton encyclopedia of classical sites. Internet Archive. Princeton, N.J. : Princeton University Press. ISBN 978-0-691-03542-0.
- ↑ "Hunting down Roman ruins in Budapest". Lines of Escape (İngilizce). 2 Ağustos 2016. 10 Haziran 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Haziran 2026.
- ↑ "Private Guided Tours in Budapest". lovelybudapest.com (İngilizce). 14 Mayıs 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Haziran 2026.
