close
İçeriğe atla

Fasulye

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Bir bitki üzerindeki yeşil fasulye kabukları

Fasulye, baklagil familyasına (baklagiller) ait birçok cinsin tohumudur ve insanlar tarafından sebze olarak tüketilir ya da hayvan yemi olarak kullanılır. Tohumlar taze olarak satılabildiği gibi kurutularak (kuru baklagil olarak) da muhafaza edilir. Fasulye; MÖ 7. binyıldan beri Tayland'da, MÖ 2. binyıldan beri ise Avrupa'da ve Peru'da yetiştirilmektedir. Bezelye hariç çoğu fasulye yazlık üründür. Baklagiller olarak bu bitkiler azot bağlama özelliğine sahiptir ve yüksek protein içeren tohumlar oluşturur. Dünya genelinde birçok ülkede her yıl milyonlarca ton üretimi yapılır; en büyük üretici Hindistan'dır.

Kuru fasulyeler geleneksel olarak ıslatılır ve haşlanır; dünya genelinde salatalar, çorbalar ve chili con carne gibi yahni türü yemeklerde kullanılır. Bazıları tofu üretiminde işlenir; bazıları ise fermente edilerek tempeh hâline getirilir. Guar fasulyesi, elde edilen zamk için kullanılır. Bazı çeşitlerin olgunlaşmamış tohum kabukları da yeşil fasulye veya edamame (olgunlaşmamış soya fasulyesi) olarak bütün hâlde tüketilir. Bazı türler ise filizlendirilerek fasulye filizi elde edilir.

Tam olarak olgunlaşmış birçok fasulye, fitohemaglutinin gibi toksinler içerir ve güvenle tüketilebilmeleri için pişirilmeleri gerekir. Pek çok tür, sindirilemeyen oligosakkaritler içerir; bunlar gaz oluşumuna neden olur. Fasulye, geleneksel olarak yoksul kesimin yiyeceği olarak görülmüştür.

Dış bağlantılar

[değiştir | kaynağı değiştir]