halka

Ayrıca bakınız: Halka, Halką, halką, hálka

Türkçe

Köken

• Arapça حلقة‎ (ḥalḳa(t), “yüzük, halka, zincir baklası”) sözcüğünden.

Söyleniş

• IPA^(anahtar): /haɫˈka/
• Heceleme: hal‧ka

Köken 1

Osmanlı Türkçesi حلقه‎, Arapça حَلْقَة‎ (ḥalḳa).

Ad

halka (belirtme hâli halkayı, çoğulu halkalar)

Anahtarlığın halkası var. (1)

Perde halkaları (2)

Altın halkalar. (3)

Adam, suda halkalar yaratmış. (4)

Çocuklar halka olmuşlar. (5)

Halka (8)

1. Çeşitli metallerden veya tahtadan yapılmış çember.
   • "Belinde uzun gümüş halkalarla asılı gümüş anahtarları vardı." - Falih Rıfkı Atay
2. (araçlar) Çember biçiminde çeşitli nesnelerden yapılmış tutturma aracı.
   • Perde halkası.
3. Çevre, muhit.
   • Çocukluğumuzu boğan zorbalık halkası en içteki dar halkaydı. Yıllar içinde sıçrayarak diğer alanlara bulaşmış, gittikçe genişleyen pek çok halka oluşmuştu.

     — Eylem ATA GÜLEÇ, 2024, Yanımda Kal, s. 82, Yapı Kredi Yayınları
4. (takı) Değerli metallerden yapılan çember biçimindeki süs eşyası.
   • Kulağındaki altın halka. Nişan halkası.
5. Su gibi sıvıların içine katı bir nesnenin düşmesiyle oluşan, gittikçe büyüyerek açılan çembere benzeyen biçim.
   • Suda halkalar oluştu.
6. Çember biçiminde dizilmiş topluluk.
7. (fizyoloji) Uykusuzluk, yorgunluk, üzüntü vb. sebeplerle göz altında beliren koyuluk.
   • Seyrelen saçla­rını düzeltti, mavi gözlerini çevreleyen siyah, oturmuş, içine doğru iyice koyulaşıp derinleşen halkaları par­maklarıyla ovaladı.

     — Ahmet BÜKE, 2010, Kumrunun Gördüğü, s. 86, Can Sanat Yayınları
8. (yiyecekler) Bir tür ufak, yağlı ve tuzlu simit.
   • "İstanbul fırınları çocuk bileği gibi ince halkalar yaparlardı." - Reşat Nuri Güntekin
9. (spor) Yerden yüksekliği ayarlanabilen aralıklara asılı iki halatın uçlarına takılan 18 santimetre çapında, 28 milimetre kalınlığında tahta veya deri kaplı iki demir halkadan oluşan jimnastik aracı.

Çekimleme

halka adının çekimi

hâl	tekil	çoğul
yalın	halka	halkalar
belirtme	halkayı	halkaları
yönelme	halkaya	halkalara
bulunma	halkada	halkalarda
ayrılma	halkadan	halkalardan
tamlayan	halkanın	halkaların

iyelik ekleriyle

kişi	tekil	çoğul
1. tekil (benim)
yalın	halkam	halkalarım
belirtme	halkamı	halkalarımı
yönelme	halkama	halkalarıma
bulunma	halkamda	halkalarımda
ayrılma	halkamdan	halkalarımdan
tamlayan	halkamın	halkalarımın
2. tekil (senin)
yalın	halkan	halkaların
belirtme	halkanı	halkalarını
yönelme	halkana	halkalarına
bulunma	halkanda	halkalarında
ayrılma	halkandan	halkalarından
tamlayan	halkanın	halkalarının
3. tekil (onun)
yalın	halkası	halkaları
belirtme	halkasını	halkalarını
yönelme	halkasına	halkalarına
bulunma	halkasında	halkalarında
ayrılma	halkasından	halkalarından
tamlayan	halkasının	halkalarının
1. çoğul (bizim)
yalın	halkamız	halkalarımız
belirtme	halkamızı	halkalarımızı
yönelme	halkamıza	halkalarımıza
bulunma	halkamızda	halkalarımızda
ayrılma	halkamızdan	halkalarımızdan
tamlayan	halkamızın	halkalarımızın
2. çoğul (sizin)
yalın	halkanız	halkalarınız
belirtme	halkanızı	halkalarınızı
yönelme	halkanıza	halkalarınıza
bulunma	halkanızda	halkalarınızda
ayrılma	halkanızdan	halkalarınızdan
tamlayan	halkanızın	halkalarınızın
3. çoğul (onların)
yalın	halkası	halkaları
belirtme	halkasını	halkalarını
yönelme	halkasına	halkalarına
bulunma	halkasında	halkalarında
ayrılma	halkasından	halkalarından
tamlayan	halkasının	halkalarının

Ön ad

halka (karşılaştırma daha halka, üstünlük en halka)

1. Çember biçiminde olan.

Köken 1

halk + -a

Ad

halka

1. halk (ad) sözcüğünün yönelme tekil çekimi

Türetilmiş kavramlar

halka dizilişli, halka oyunları, halka yay, nişan halkası, yıl halkası

Çeviriler

halka

• Almanca: Ring (de) e
• Arapça: حَلْقَة‎ (ar) e (ḥalḳa)
• Azerice: xalqa (az)
• Fince: rengas (fi)
• Fransızca: anneau (fr)
• Gagavuzca: halka (gag)
• İngilizce: ring (en)
• Tatarca: alqa (tt)
• Türkçe:

  Eski Türkçe: bakan‎ (otk) (bakan), kesgük‎ (otk) (kesgük)

  Osmanlı Türkçesi: حلقه‎ (ota)

• Türkmence: halka (tk)

Çeviriler

halka

• Fince: rengasmainen (fi)
• Türkçe:

  Osmanlı Türkçesi: حلقه‎ (ota)

Kaynakça

• Türk Dil Kurumuna göre "halka" maddesi
• Nişanyan Sözlük'te: halka maddesi

Ek Okumalar

• Vikipedi'de halka

Gagavuzca

Köken

Arapça, حَلْقَة‎ (ḥalḳa).

Söyleniş

• Heceleme: hal‧ka

Ad

halka

1. halka

Türkmence

Söyleniş

• Heceleme: hal‧ka

Ad

halka

1. çember, halka

Kaynakça

• Atacanov, Ata (1922). Türkmendolu Yir Sözlüğü.