hayal

Türkçe

Köken

Osmanlı Türkçesi خیال‎ sözcüğünden devralındı o da Arapça خيال‎ (χayāl, “1. rüyada görülen, 2. korkuluk”) sözcüğünden. Bu sözcük Arapça خال‎ (χāla, “zannetti”) fiilinin faˁāl vezninde masdarıdır.

Söyleniş

• IPA^(anahtar): /haˈjaɫ/

• Ses

  (dosya)

• Heceleme: ha‧yal

Ad

hayal (belirtme hâli hayali, çoğulu hayaller)

1. Zihinde tasarlanan, canlandırılan ve gerçekleşmesi özlenen şey; imge, hülya.
   • Mustafa Kemal hayallerin değil hakikatlerin adamı idi. - F. R. Atay
2. Belli belirsiz görülen şey; gölge
3. (fizik) görüntü
   • İnsanın aynadaki hayali.
4. (ruh bilimi) imge
5. (oyun) Aydınlatılan bir perde arkasında deri veya kartondan yapılmış, hareket edebilen resimler ve bunlarla oynatılan oyun.
   • "Hayal yani Karagöz oynatan bir sanatkârmış." - Abdülhak Şinasi Hisar

Çekimleme

hayal adının çekimi

hâl	tekil	çoğul
yalın	hayal	hayaller
belirtme	hayali	hayalleri
yönelme	hayale	hayallere
bulunma	hayalde	hayallerde
ayrılma	hayalden	hayallerden
tamlayan	hayalin	hayallerin

iyelik ekleriyle

kişi	tekil	çoğul
1. tekil (benim)
yalın	hayalim	hayallerim
belirtme	hayalimi	hayallerimi
yönelme	hayalime	hayallerime
bulunma	hayalimde	hayallerimde
ayrılma	hayalimden	hayallerimden
tamlayan	hayalimin	hayallerimin
2. tekil (senin)
yalın	hayalin	hayallerin
belirtme	hayalini	hayallerini
yönelme	hayaline	hayallerine
bulunma	hayalinde	hayallerinde
ayrılma	hayalinden	hayallerinden
tamlayan	hayalinin	hayallerinin
3. tekil (onun)
yalın	hayali	hayalleri
belirtme	hayalini	hayallerini
yönelme	hayaline	hayallerine
bulunma	hayalinde	hayallerinde
ayrılma	hayalinden	hayallerinden
tamlayan	hayalinin	hayallerinin
1. çoğul (bizim)
yalın	hayalimiz	hayallerimiz
belirtme	hayalimizi	hayallerimizi
yönelme	hayalimize	hayallerimize
bulunma	hayalimizde	hayallerimizde
ayrılma	hayalimizden	hayallerimizden
tamlayan	hayalimizin	hayallerimizin
2. çoğul (sizin)
yalın	hayaliniz	hayalleriniz
belirtme	hayalinizi	hayallerinizi
yönelme	hayalinize	hayallerinize
bulunma	hayalinizde	hayallerinizde
ayrılma	hayalinizden	hayallerinizden
tamlayan	hayalinizin	hayallerinizin
3. çoğul (onların)
yalın	hayali	hayalleri
belirtme	hayalini	hayallerini
yönelme	hayaline	hayallerine
bulunma	hayalinde	hayallerinde
ayrılma	hayalinden	hayallerinden
tamlayan	hayalinin	hayallerinin

Deyimler

hayale dalmak, hayale kapılmak, hayal etmek, hayal gibi, hayali kırılmak, hayalinden geçirmek, hayal kurmak, hayal olmak

Türetilmiş Kavramlar

hayal âlemi, hayal dünyası, hayal gücü, hayalhane, hayal kırıklığı, hayal meyal, hayal oyunu, ham hayal, inkisarıhayal, sukutuhayal

Çeviriler

çeviriler

• Eski Türkçe: oyuk‎ (otk) (oyuk)
• Fince: unelma (fi), mielikuva (fi)

Kaynakça

• Türk Dil Kurumuna göre "hayal" maddesi