close
Bước tới nội dung

John Muir

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
John Muir
John Muir, 1912
Sinh(1838-04-21)21 tháng 4, 1838
Dunbar, East Lothian, Scotland
Mất24 tháng 12, 1914(1914-12-24) (76 tuổi)
Los Angeles, California, Hoa Kỳ
Nguyên nhân mấtViêm phổi
Nghề nghiệpKỹ sư, nhà tự nhiên học, tác giả, nhà thực vật học, nhà địa chất học, nhà băng hà học, triết gia môi trường
Nổi tiếng vìĐồng sáng lập Sierra Club
Phối ngẫu
Louisa Wanda Strentzel (1847-1905) (cưới 1880–1905)
Con cáiWanda Muir Hanna (25 tháng 3, 1881 – 29 tháng 7, 1942),
Helen Muir Funk (23 tháng 1, 1886 – 7 tháng 6, 1964)
Cha mẹDaniel Muir và Ann Gilrye
Chữ ký

John Muir (21 tháng 4 năm 1838 – 24 tháng 12 năm 1914)[1] là một nhà tự nhiên học, tác giả, triết gia môi trường, nhà băng hà học và nhà văn người Mỹ gốc Scotland có tầm ảnh hưởng lớn và đồng thời là người tiên phong vận động bảo tồn thiên nhiên hoang dã tại Hoa Kỳ.

Các bức thư, luận văn và sách viết về những chuyến phiêu lưu khám phá thiên nhiên của ông, nhất là những chuyến thám hiểm ở dãy núi Sierra Nevada ở California, đã được hàng triệu người đọc. Trong vô số các chuyến khám phá thiên nhiên hoang dã của Muir có chuyến đi bộ từ Lưu vực Thượng Mississippi đến Vịnh Mexico được ông ghi lại trong nhật ký du hành mang tên A Thousand-Mile Walk (Chuyến bộ hành ngàn dặm) của mình. Muir cho rằng các vườn và rừng quốc gia cần phải được bảo tồn và có những tài nguyên cần phải được xem là "bất khả xâm phạm" đối với việc khai thác công nghiệp.[2] Hoạt động tích cực của ông đã giúp bảo tồn Thung lũng Yosemite, Vườn quốc gia Sequoia và nhiều khu vực hoang dã khác trên khắp Hoa Kỳ. Ông là người đã sáng lập ra Sierra Club, hiện là một trong những tổ chức bảo tồn quan trọng nhất của Hoa Kỳ.

Năm ông 29 tuổi (1867), một tai nạn lao động tại một xưởng cưa ở Indianapolis đã khiến John Muir bị mù tạm thời do một chiếc dũa văng ra làm thủng giác mạc mắt phải của ông.[3]

Năm 1903, John Muir và Tổng thống Hoa Kỳ đương nhiệm lúc đó là Theodore Roosevelt đã cùng nhau đi cắm trại ba đêm ở gần Glacier Point. Chuyến đi này sau đó đã thay đổi tư duy và nhận thức của vị tổng thống thứ 26 của Hoa Kỳ đối với thiên nhiên, từ đó đưa đến các chính sách được ban hành nhắm ủng hộ việc bảo tồn thiên nhiên. Một trong số đó là Dự luật Chuyển giao Yosemite (Yosemite Recession Bill) năm 1906,[4] nhằm chuyển giao Thung lũng Yosemite và Khu rừng cự sam Mariposa từ bang California sang cho liên bang, và như vậy sẽ thuộc sự quản lý của Vườn quốc gia Yosemite. Tổng cộng có 5 vườn quốc gia, 55 khu bảo tồn chim và động vật hoang dã, cùng 150 rừng quốc gia đã được ký quyết định thành lập trong suốt hai nhiệm kỳ tổng thống của Theodore Roosevelt. Điều này cho thấy niềm đam mê thiên nhiên của John Muir đã truyền cảm hứng và tác động sâu sắc đến vị cựu tổng thống như thế nào.[5]

Đường mòn John Muir dài 211 dặm (340 km) ở California, một trong những đường mòn đi bộ đường dài nổi tiếng nhất Hoa Kỳ, được đặt theo tên ông để tưởng nhớ nhà bảo tồn vĩ đại này.[6] Rất nhiều địa điểm khác cũng đã được đặt tên để vinh danh ông như Di tích quốc gia Muir Woods ở California,[7] Sông băng Muir ở Alaska,[8] Bãi biển Muir ở California,[9] Khu hoang dã John Muir ở Nevada,[10] Trường đại học John Muir ở California,[11] Núi Muir ở Alaska,[12] và nhiều nơi khác nữa. Vì những thành tựu xuất sắc trong việc bảo tồn môi trường nước Mỹ, ông được nhiều người biết đến như là "Cha đẻ của vườn quốc gia"[13] hay "Người con của thiên nhiên hoang dã".[14]

Tham khảo

[sửa | sửa mã nguồn]
  1. ↑ "John Muir". Encyclopedia of World Biography. Truy cập ngày 25 tháng 9 năm 2010.
  2. ↑ John Muir. (n.d.). In Encyclopedia Britannica.
  3. ↑ Ten Cool Things About John Muir at Tree Hugger.com
  4. ↑ "1905 Recession Legislation - Yosemite National Park (U.S. National Park Service)". www.nps.gov (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 28 tháng 12 năm 2025.
  5. ↑ "John Muir and President Roosevelt - John Muir National Historic Site (U.S. National Park Service)". www.nps.gov (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 18 tháng 1 năm 2026.
  6. ↑ Wenk, Elizabeth; Morey, Kathy (2007). John Muir Trail: The Essential Guide to Hiking America's Most Famous Trail. Berkeley, CA: Wilderness Press.
  7. ↑ "Wayback Machine" (PDF). www.nps.gov. Bản gốc (PDF) lưu trữ ngày 10 tháng 5 năm 2016. Truy cập ngày 28 tháng 12 năm 2025.
  8. ↑ "Muir Glacier". ALASKA.ORG (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 28 tháng 12 năm 2025.
  9. ↑ "Muir Beach & Muir Beach Overlook - Golden Gate National Recreation Area (U.S. National Park Service)". www.nps.gov (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 28 tháng 12 năm 2025.
  10. ↑ "Inyo National Forest | John Muir Wilderness | Forest Service". www.fs.usda.gov (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 28 tháng 12 năm 2025.
  11. ↑ "John Muir College". muir.ucsd.edu. Truy cập ngày 28 tháng 12 năm 2025.
  12. ↑ "Geographic Names Information System". edits.nationalmap.gov. Truy cập ngày 28 tháng 12 năm 2025.
  13. ↑ "People - John Muir National Historic Site (U.S. National Park Service)". www.nps.gov (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 28 tháng 12 năm 2025.
  14. ↑ "Son of the Wilderness: The Life of John Muir, by Linnie Marsh Wolfe (1978) - John Muir Exhibit (John Muir Education Project, Sierra Club California)". vault.sierraclub.org. Truy cập ngày 28 tháng 12 năm 2025.

Liên kết ngoài

[sửa | sửa mã nguồn]

Tư liệu liên quan tới John Muir tại Wikimedia Commons

Bản mẫu:Người Mỹ sơ khai

Lấy từ “https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=John_Muir&oldid=74684813”