rang

Loukîz eto : ran.

Walon (Rifondou)

Etimolodjeye

Tayon-bodje vî francike * « hring » ‎(« anea, ceke »), pal voye do vî francès « renc », adon racuzinåve avou l' neyerlandès « ring ».

Prononçaedje

AFE :
- diferins prononçaedjes : /ʀɑ̃/ /ʀɑ̃ŋ/ /ʀɛ̃/
- prononçaedje zero-cnoxheu : /ʀɑ̃/
Ricepeures : nén rcepåve

Sustantif

singulî	pluriyal
rang	rangs

rang omrin

(mot d’ militaire) roye di sôdårds dressîs erîlêymint.
- Les rangs d' ene årmêye. — Motî Forir (fråze rifondowe). & — Motî Haust (fråze rifondowe).
- Tot ossu vite li bataye egadjeye,
  Et disk’ å djoû k’ on l’ åye veyou fini,
  Tes fôrts ont dné … raetchant di stok et d’ taeye
  Mitraye et feu dvins les rangs d’ innmi. — Joseph André, "Dizos leû fèrome", 1919, p.38 (fråze rifondowe).
- Sol plaece d’ apel, dj’ estans metous e rang, après aveur sitî cpoûssîs et ramassé des côps d’ pî et des côps di djno dins l’ dos po les cis ki n’ si tnèt nén bén droets. — Arthur Schmitz, On-Ârdènès foû di s’ payis, t. 1, p. 71 (fråze rifondowe).
(mot des scoles) scolîs rindjîs onk divant l' ôte so ene ou å pus sovint deus royes.
roye di cayets metous erîlêymint.
- On rang d' tiyoûs, di cascagnîs. — Motî Forir (fråze rifondowe).
roye di tcheyires divins on teyåte, on cinema, ene eglijhe evnd.
- Les efants å tot prumî rang
  Avou des tchips et des Coca-Cola — Jacques Lefebvre (fråze rifondowe).
plaece, sovint hôte, k' on tént dvins l' årmêye, li societé.
- Ci n' est nén des djins d' vosse rang. — Motî Haust (fråze rifondowe)., ripris di — Motî Forir (fråze rifondowe).
- Et ouy al nute, nos avans ene tåve avou des « gros bounets » di l' Eglijhe ki vnèt d' Almagne … des djins do prince-eveke di Lidje k' ont pierdou leu rang cåze des Francès — Paul-Henri Thomsin, Li diâle è cwér : Ine avinteûre di Bakelandt l'èspiyon di Napolèyon à Lîdje, 2009, p. 36 (fråze rifondowe).

Ratourneures

shure si rang : fé çou k' on ratind d' nozôtes po on posse, ene plaece.
- I fåt shure si rang. — Motî Haust (fråze rifondowe).
- TÅTÎ. - C' est k' dji vs va dire, dji n' doe nén cover so mes oûs :
  Dji m' va t esse decoré di cial a deus troes djoûs,
  Et l' ci k' est decoré, vos comprindoz, båshele,
  I fåt k' i shuve si rang.
  TONTON (a pårt). - Dj' a les pinses k' i s' troubele. — Édouard Remouchamps, Tåtî l’ Pèriquî, 1884, Ake II, sinne I, v. 479-482 (fråze rifondowe).
si mete e rang d’ onions
mete å prumî rang
- Nos estans firs di nosse pitite patreye
  (…) Å prumî rang on l' mete po l' industreye
  Et dvins les årts ele riglatixh ostant. — Théophile Bovy, Li Tchant dès Walons (fråze rifondowe).
si mete so les rangs
tini si rang
- Bén djel croe bén ! Di cwè ? Avou deus cint meyes francs ?
  Vola ki c' est aprume k' i m' fårè tni on rang !
  Çou ki presse li pus foirt, pol moumint, c' est l' siervante ;
  I m' fåreut ene bele djonne et k' estaxhe avinante ; — Édouard Remouchamps, Tåtî l’ Pèriquî, 1884, Ake II, sinne IV, v. 607-610 (fråze rifondowe).