Manvantara

Manvantara (sanskr. मन्वन्तर) — Hinduizm ənənəsində və kosmologiyasında Yer planetinin və onun üzərindəki varlıqların təkamül prosesinin dövri (periodik) mərhələlərindən hər birinə verilən ad.^[1] "Manvantara" sözü sanskrit dilində "Manu" və "antara" (dövr, interval) sözlərinin birləşməsindən əmələ gəlib, "Manunun hakimiyyət dövrü" mənası verir.^[2]

Hər bir Manvantara dövrü öz növbəsində "Çaturyuqa" adlanan daha kiçik 4 dövrə (yuqaya) bölünür. Hind ənənəsinə və qədim mətnlərə görə, bəşəriyyət hazırda mövcud Manvantaranın dördüncü, sonuncu və mənəvi baxımdan ən tənəzzülə məruz qalmış dövrü olan Kali-yuqa (Dəmir dövrü) mərhələsini yaşamaqdadır.^[3]

Zaman müddəti və kosmologiyadakı yeri

Hindu kosmologiyasına əsasən, yaradıcı allah Brahmanın bir günü (bir Kalpa) ümumilikdə 14 Manvantaradan ibarətdir.^[4] Bir Manvantara 71 Çaturyuqa dövrünü əhatə edir və insan təqvimi ilə təxminən 306.720.000 ilə bərabərdir.^[5]

Hər bir Manvantaraya özünəməxsus Manu (bəşəriyyətin ilahi idarəçisi və əcdadı), İndra (allahların hökmdarı) və "Saptarşi" (yeddi böyük müdrik) rəhbərlik edir. Bir Manvantara başa çatdıqda yer üzü qismən dağılışa ("Sandxya" və ya kiçik pralaya) məruz qalır, ardınca yeni Manu tərəfindən növbəti dövr başladılır.

Cari dövr

Puranik mənbələrə görə, hazırda yaşadığımız Kalpada 7-ci Manvantara cərəyan edir. Bu dövrün idarəçisi Vaivasvata Manu, fəaliyyətdə olan İndrası Purandara, məşhur müdrikləri isə Vasiştha, Kaşyapa, Vişvamitra kimi ilahi şəxsiyyətlərdir.^[6]

İstinadlar

↑ Monier-Williams, Monier. A Sanskrit-English Dictionary (ingilis). Oxford: Clarendon Press. 1899. 784.
↑ Lochtefeld, James G. The Illustrated Encyclopedia of Hinduism, Vol. 1 (ingilis). The Rosen Publishing Group. 2002. 423. ISBN 978-0-8239-2287-1.
↑ Michaels, Axel. Hinduism: Past and Present (ingilis). Princeton University Press. 2004. 288–290. ISBN 978-0-691-08953-9.
↑ Wilkins, W. J. Hindu Mythology, Vedic and Puranic (ingilis). Kessinger Publishing. 2003. 353–361. ISBN 978-0-7661-8881-5.
↑ Knott, Kim. Hinduism: A Very Short Introduction (ingilis). Oxford University Press. 1998. 62–64. ISBN 978-0-19-285387-5.
↑ Flood, Gavin. An Introduction to Hinduism (ingilis). Cambridge University Press. 1996. 112–114. ISBN 978-0-521-43878-0.

[1] Monier-Williams, Monier. A Sanskrit-English Dictionary (ingilis). Oxford: Clarendon Press. 1899. 784.

[2] Lochtefeld, James G. The Illustrated Encyclopedia of Hinduism, Vol. 1 (ingilis). The Rosen Publishing Group. 2002. 423. ISBN 978-0-8239-2287-1.

[3] Michaels, Axel. Hinduism: Past and Present (ingilis). Princeton University Press. 2004. 288–290. ISBN 978-0-691-08953-9.

[4] Wilkins, W. J. Hindu Mythology, Vedic and Puranic (ingilis). Kessinger Publishing. 2003. 353–361. ISBN 978-0-7661-8881-5.

[5] Knott, Kim. Hinduism: A Very Short Introduction (ingilis). Oxford University Press. 1998. 62–64. ISBN 978-0-19-285387-5.

[6] Flood, Gavin. An Introduction to Hinduism (ingilis). Cambridge University Press. 1996. 112–114. ISBN 978-0-521-43878-0.

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]