Paramatma

Paramatman (sanskr. परमात्मन्, Paramātman^IAST) və ya Paramatma — Hind fəlsəfəsinin Vedanta və Yoqa məktəblərində Mütləq mənlik və ya Ali Varlıq. Paramatman mütləq və son reallıqla mənəvi baxımdan eyni olan "İlkin mənlik" və ya "Transsendent mənlik" kimi də səciyyələndirilir.^[1]

Etimologiya

Paramatman mürəkkəb sözü iki Sanskrit kökündən təşkil olunub: "ali", "ən yüksək" mənasını verən parama və "fərdi mənlik", "ruh" mənasına gələn atman.

Fəlsəfə

Hinduslar Paramatman, Parameşvara, Parabrahman, Puruşottama və oxşar müxtəlif adlarla tanınan Tək Allaha inanırlar.^[2]^[3] Allah mütləq mənada tək bir varlıqdır və sonsuz formada təzahür edir; lakin bu, çoxallahlılıq mənasına gəlmir.^[3]

Hindular Parabrahmanı müxtəlif şəkildə dərk edirlər. Advayta-vedanta ənənəsində Nirquna-brahman (sifətləri olmayan Brahman) Parabraxman hesab olunur. Dvayta və Vişiştadvayta ənənələrində isə Saquna-brahman (sifətlərə malik Brahman) Parabrahmandır.

Vaişnavizm

Paramatman bilik və cəhalətin fövqündə durur, bütün maddi sifətlərdən (upadhi) üstündür. Bhaqavat Gitanın 13-cü fəslində Paramatman bütün ruhların qəlbində və maddənin hər zərrəsində məskən salan Krişna kimi təsvir edilir. Paramatman, həmçinin Bhaqavat Gitanın 9-cu fəslində bütün varlıqların sevgi və sədaqətinin ali obyekti kimi xarakterizə olunur.

İstinadlar

↑ T. Depurucker. An Occult Glossary: A Compendium of Oriental and Theosophical Terms (ingilis). Kessinger Publishing. 01.2003. səh. 130. ISBN 9780766129757.
↑ Paramtattvadas, Swami. An Introduction to Swaminarayan Hindu Theology (ingilis). Cambridge University Press. 17.08.2017. 129. ISBN 978-1-107-15867-2. 01.03.2024 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 01.03.2024.
1 2 Rosen, Steven. Essential Hinduism. Westport, Conn.: Praeger. 2006. xiii–xiv. ISBN 0-275-99006-0. OCLC 70775665. 31.01.2024 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 01.03.2024.

Ədəbiyyat siyahısı

Dalal, Roshen. Hinduism: An Alphabetical Guide. Penguin Books India. 2011. ISBN 9780143414216.
Fowler, Jeaneane D. Perspectives of Reality: An Introduction to the Philosophy of Hinduism. Sussex Academic Press. 2002. ISBN 978-1-898723-93-6.

Xarici keçidlər

Usage of the term Paramatma in Puranic and Gaudiya Vaishnava literature

[1] T. Depurucker. An Occult Glossary: A Compendium of Oriental and Theosophical Terms (ingilis). Kessinger Publishing. 01.2003. səh. 130. ISBN 9780766129757.

[2] Paramtattvadas, Swami. An Introduction to Swaminarayan Hindu Theology (ingilis). Cambridge University Press. 17.08.2017. 129. ISBN 978-1-107-15867-2. 01.03.2024 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 01.03.2024.

[:0-3] 1 2 Rosen, Steven. Essential Hinduism. Westport, Conn.: Praeger. 2006. xiii–xiv. ISBN 0-275-99006-0. OCLC 70775665. 31.01.2024 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 01.03.2024.

[1]

[2]

[3]