Уикипедияға қош келдіңіз!

Бұл кез келген адам еркін өңдей алатын
ашық әрі тегін энциклопедия.

Қазір қазақ тілінде 244 655 мақала бар.

Таңдаулы мақала

Жұлдыз

Жұлдыз — массасы ерекше ауыр, өзегіндегі термоядролық реакция арқылы айналасына тұрақты жарық шығаратын, плазмалық газ және плазма күйдегі аспан денесі. Жұлдыздарды арнаулы түрде Жұлдыз астрономиясы ғылымы зерттейді.

Астрономдар жұлдыздардың спектрін, жарық шамасын, кеңістіктегі қозғалысын өлшеу арқылы оның салмағын, жасын, құрамындағы металл мөлшерін және басқа да қасиеттерін таниды. Жұлдыздың жалпы сапасы оның өзгерісі мен кейінгі тағдырының маңызды көрсеткіші. Басқа қасиеттері, мысалы диаметрі, өз осьінде айналуы, қозғалысы мен температурасы қатарлылар оның тарихи өзгерісі барысында ұқсамайды. Жұлдыз температурасының жарық шамасына байланысты суреті әдетте "HR диаграммасы" деп аталады. Ол арқылы жұлдыздың жасы мен өзгеріс сатысы айқындалады.

Жұлдыздар ғарышқа біркелкі шашылған емес. Олардың көбі тартылыс күш әсерінде ұйысып екіден көп қос жұлдыздарға біріксе, тіпті неше миллиард жұлдыздар топтасып алып жұлдыздар шоғырыдарға айналады. Екі жұлдыздың орбитасы оларды жақындатқанда олардағы өзгеріс тездейді.

Жақсы мақала

Биология

Биология (көне грекше: βιολογία; βίος – өмір + λόγος – ғылым) — тірі ағзаларды және олардың тіршілік ету процестерін зерттейтін ғылым. Жаратылыстану ғылымдарының бір саласы.

Ол тіршілік құбылыстарының бәрін, тірі ағзалардың құрылысы мен қызметін, олардың табиғи бірлестіктерін, таралуын, эволюциясын, өзара бір-бірімен және өлі табиғатпен байланысын зерттейді. Биологияның негізгі міндеті — бүкіл органикалық дүниенің (жануарлардың, өсімдіктердің, саңырауқұлақтардың, бактериялардың, вирустардың) қасиеттерін, пайда болуы мен даму заңдылықтарын зерттеу арқылы жалпы тіршіліктің мәнін анықтау, оны басқару, мақсатқа сай өзгерту әдістерін табу.

Биологияның жалпы халық шаруашылығында, әсіресе медицина мен ауыл шаруашылығында маңызы аса зор.

Тәулік суреті

Уикимедиа қорының басқа да жобалары

Ортаққор	Ортаққор Ашық файлдар қоры	Уикисөздік	Уикисөздік Ашық сөздікқор
Уикидерек	Уикидерек Ашық дерек базасы	Уикикітап	Уикикітап Ашық кітап пен оқулық қоры
Уикидәйек	Уикидәйек Дәйексөз жинағы
Уикиқайнар	Уикиқайнар Ашық кітапхана	Уикитүрлер	Уикитүрлер Түрлер тізімдемесі
Уикисабақ	Уикисабақ Білім қоры	Уикисаяхат	Уикисаяхат Жиһанкез нұсқаулығы
MetaWiki	MetaWiki Жобаларды үйлестіру	МедиаУики	МедиаУики Уики бағдарламалық жасақтама

Жаңалықтар

Ағымдағы оқиғалар: Ирандағы соғыс • Ауғанстан–Пәкістан соғысы • Газа соғысы • Судандағы азамат соғысы • Ресейдің Украинаға басып кіруі (хронологиясы)

20 шілде — Энди Бёрнем (суретте) Ұлыбритания премьер-министрі атанды.
19 шілде — Футболдан 2026 жылғы әлем біріншілігінде Испания Ұлттық футбол құрамасы Әлем чемпионы атанады.
16 шілде — Юлия Свириденконың кабинеті таратылғаннан кейін Украина қорғаныс министрі Михаил Фёдоровтың отставкасы жаппай наразылық акцияларын тудырды; жаңа Украина премьер-министрі болып Сергей Корецкий тағайындалды.
7 шілде — Халықаралық Олимпиада комитеті Ресей Олимпиада комитетіне қойылған шектеулерді уақытша алып тастады.
22 маусым — Венесуэладағы жер сілкінуі себебінен 1450-ден астам адам қайтыс болды.
22 маусым — Ұлыбритания премьер-министрі Кир Стармер жуырдағы отставкасын жариялады.

Жақында қайтыс болғандар: Ардақ Әмірқұлов • Судзуми Тонегава • Оливер Три • Бернадетт Ширак • Төленді Ахметжанов • Тед Тёрнер • Бақыт Түменова

Қарау

Білгенге маржан

Еврей халқы бір бірімен Шалом алейхем деп амандасады, мағынасы «сізге тыныштық болсын»!
Балаға ата-анасының гені 50/50% бірдей бөлініп беріледі. Бұл еркектер әйелдерден артық, еркектер әйелдерден бір саты жоғары тұру керек деген аңызды (миф) толықтай жоққа шығаруға жеткілікті. Бұл еркек пен әйелдің теңдігінің бір дәлелі.
Адамда ДНҚ спиралдарынан тұратын барлығы 46 хромосома бар оның тең жартысы жыныстық мүшелерде сақталады.
Apple компаниясының алғашқы логотипінде Исаак Ньютонның суреті болған.
American Airlines жолаушыларға берілетін салаттың құрамынан зәйтүнді алып тастап, 40 000$ үнемдеген.
1939–1946 жылдары туғандара арасында Амангелді аты, ал 1945 жылы туғандар арасында Жеңіс аты ең көп қойылған.
Лазерлік принтердің алғашқы істейтін прототипі 1972 жылы жасалды.
Третьяков галереясының ішінде де бір киіз үй бар.
Гармония тынысын радиодан да естіп алуға болады.
Хамелеондардың түс өзгерте алуы меланосомалардың әрекетіне байланысты.

Ұсыну

Күндерек

14 тамыз

Мейрамдар

Пәкістан, Тәуелсіздік күні

Оқиғалар

1936 — Бірінші рет Олимпиялық ойындарда баскетбол ойыны енгізілді
1947 — Пәкістан тәуелсiз мемлекет болды.
1971 — 110 жылдық отарлықтан кейін, Бахрейн Ұлыбританиядан тәуелсіз екенін жариялады
1973 — Пәкістанда конституция қабылданды
1994 — Хаббл телескопы Уран ғаламшарының сақинасын фотоға түсірді

Дүниеге келгендер

1777 — Ханс Кристиан Эрстед (1851), дат физигі
1860 — Эрнест Сетон-Томпсон (1946), Канада жазушысы, жануарлар туралы шығармалардың авторы
1867 — Джон Голсуорси (1933), ағылшын ақыны, 1932 жылдың Нобель сыйлығының лауреаты.
1886 — Артур Джеффри Демпстер (en: Arthur Jeffrey Dempster) (1950), канадалық физик және химик.
1933 — Рихард Эрнст, швейцария химигi, күрделi молекула қосылымдардың зерттеушiсi, 1991 жылдың Нобель сыйлығының лауреаты.

Қайтыс болғандар

1841 — Иоганн Фридрих Гербарт (en: Johann Friedrich Herbart) (1776), неміс психологі және ұстаз, үстiрт эстетиканың негіздеушісі.
1956 — Бертольд Брехт, неміс жазушысы және ақын.
1958 — Фредерик Жолио-Кюри, француз физигі, 1935 жылдың Нобель сыйлығының лауреаты.
1988 — Энцо Феррари, әйгілі автокөлік құрастырушысы
1994 — Элиас Канетти (1905), австриялық жазушы, 1981 жылдың Нобель сыйлығының лауреаты.
2004 — Чеслав Милош (1911), поляқ ақыны, әдебиеттен 1980 жылдың Нобель сыйлығының лауреаты.
2014 - Темірәлі Бақтыгереев (1950 ж.), қазақ ақыны.

Қазір 6:50 pm, Жұма, 14 тамыз, 2026 (UTC+5) – Бетті жаңалау

Қарау

Тамыз айына ортақ жұмыс

Таңдалмаған. Оны сіз де жасай аласыз!

Осы айдың бітуіне 17 күн қалды. — Бетті жаңалау