close
Ir al contenido

Hafnio

De Biquipedia
Iste articlo ye en proceso de cambio enta la ortografía oficial de Biquipedia (la Ortografía de l'aragonés de l'Academia Aragonesa d'a Luenga). Puez aduyar a completar este proceso revisando l'articlo, fendo-ie los cambios ortograficos necesarios y sacando dimpués ista plantilla.
Hafnio
LutecioHafnioTantalo
Zr

Hf

Rf
Información cheneral
Nombre, simbolo, numero Hafnio, Hf, 72
Serie quimicaMetal de transición
Grupo, periodo, bloque 4, 6, d
Colorgriso
Peso atomico178.49g·mol1
Configuración electronica[Xe] 4f14 5d2 6s2
Electrons por capa2, 8, 18, 32, 10, 2
Propiedaz fisicas
Fasesolido
Densidat (a t.a.)13.31 g·cm3
Densidat en liquido en o p.f.12 g·cm3
Punto de fusión2506 K
(2233 °C, 4051 °F)
Punto d'ebullición4876 K
(4603 °C, 8317 °F)
Entalpía de fusión27.2 kJ·mol1
Entalpía de vaporización571 kJ·mol1
Calor especifica(25 °C) 25.73 J·mol1·K1
Presión de vapor
P/Pa1101001 k10 k100 k
at T/K268929543277367941944876
Propiedaz atomicas
Estructura cristalinahexagonal
Estaus d'oxidación4, 3, 2 (oxido anfoterico)
Electronegatividat1.3 (escala de Pauling)
Enerchías d'ionización 1ª: 658.5 kJ·mol1
2ª: 1440 kJ·mol1
3ª: 2250 kJ·mol1
Radio atomico159 pm
Radio covalent175±10 pm
Atra información
Ordenación magneticaparamagnetico[1]
Resistividat electrica(20 °C) 331 nΩ·m
Conductividat termal(300 K) 23.0 W·m1·K1
Dilatación(25 °C) 5.9 µm·m1·K1
Velocidat d'o sonito(20 °C) 3010 m/s
Modulo d'elasticidat78 GPa
Mod. elast. transversal30 GPa
Modulo de compresión110 GPa
Coeficient de Poisson0.37
Dureza Mohs5.5
Dureza Vickers1760 MPa
Dureza Brinell1700 MPa
Numero CAS7440-58-6
Isotopos mas estables
iso AN Vida MD ED (MeV) PD
172Hf sin 1.87 a ε 0.350 172Lu
174Hf 0.162% 2×1015 a α 2.495 170Yb
176Hf 5.206% 176Hf ye estable con 104 neutrons
177Hf 18.606% 177Hf ye estable con 105 neutrons
178Hf 27.297% 178Hf ye estable con 106 neutrons
178m2Hf sin 31 a IT 2.446 178Hf
179Hf 13.629% 179Hf ye estable con 107 neutrons
180Hf 35.1% 180Hf ye estable con 108 neutrons
182Hf sin 9×106 a β 0.373 182Ta

L'hafnio[2] ye un elemento quimico de numero atomico 72 que se troba en o grupo 4 d'a tabla periodica d'os elementos y se simboliza como Hf.

Ye un metal de transición, brillant, griso-archent, quimicament muit parellán a o zirconio, trobando-se en os mesmos minerals y compuestos, y estando dificil deseparar-los. S'usa en aliacions con tungsteno en filamentos y en electrodos. Tamién se fa servir como material de barras de control de reactors nucleyars a causa d'a suya capacidat d'absorción de neutrons.

O carburo d'hafnio (HfC) ye o compuesto binario mas refractario conoixito y o nitruro d'hafnio (HfN) ye o mas refractario de toz os nitruros metalicos conoixitos, con un punt de fusión de 3310 °C. Iste metal ye resistent a las bases concentratas, pero os halochenos pueden reaccionar con él ta formar tetrahaluros d'hafnio (HfX4). A temperaturas altas puet reaccionar con oxicheno, nitrocheno, carbonio, boro, ixufre y silicio.

Referencias

[editar | modificar o codigo]
  1. Magnetic susceptibility of the elements and inorganic compounds, in Handbook of Chemistry and Physics 81st edition, CRC press.
  2. (an) Diccionario aragonés-castellano-catalán. Estudio de Filología Aragonesa. Edacar num. 14. Zaragoza. Edicions Dichitals de l'Academia de l'Aragonés. ISSN 1988-8139. Octubre de 2024 (accesible vía web).

Vinclos externos

[editar | modificar o codigo]
Commons
Commons
Se veigan as imáchens de Commons sobre l'hafnio.