close
Ir al contenido

Rutenio

De Biquipedia
Iste articlo ye en proceso de cambio enta la ortografía oficial de Biquipedia (la Ortografía de l'aragonés de l'Academia Aragonesa d'a Luenga). Puez aduyar a completar este proceso revisando l'articlo, fendo-ie los cambios ortograficos necesarios y sacando dimpués ista plantilla.
Rutenio
TecnecioRutenioRodio
Fe

Ru

Os
Información cheneral
Nombre, simbolo, numero Rutenio, Ru, 44
Serie quimicaMetal de transición
Grupo, periodo, bloque 8, 5, d
Colorblanco archent
Peso atomico101.07g·mol1
Configuración electronica[Kr] 4d7 5s1
Electrons por capa2, 8, 18, 15, 1
Propiedaz fisicas
Densidat (a t.a.)12.45 g·cm3
Densidat en liquido en o p.f.10.65 g·cm3
Punto de fusión2607 K
(2334 °C, 4233 °F)
Punto d'ebullición4423 K
(4150 °C, 7502 °F)
Entalpía de fusión38.59 kJ·mol1
Entalpía de vaporización591.6 kJ·mol1
Calor especifica(25 °C) 24.06 J·mol1·K1
Presión de vapor
P/Pa1101001 k10 k100 k
at T/K258828113087342438454388
Propiedaz atomicas
Estructura cristalinahexagonal
Estaus d'oxidación8, 7, 6, 4, 3, 2, 1,[1] -2
(oxido liucherament acido)
Electronegatividat2.3 (escala de Pauling)
Enerchías d'ionización 1ª: 710.2 kJ·mol1
2ª: 1620 kJ·mol1
3ª: 2747 kJ·mol1
Radio atomico134 pm
Radio covalent146±7 pm
Atra información
Ordenación magneticaparamagnetico[2]
Resistividat electrica(0 °C) 71 nΩ·m
Conductividat termal(300 K) 117 W·m1·K1
Dilatación(25 °C) 6.4 µm·m1·K1
Velocidat d'o sonito(20 °C) 5970 m/s
Modulo d'elasticidat447 GPa
Mod. elast. transversal173 GPa
Modulo de compresión220 GPa
Coeficient de Poisson0.30
Dureza Mohs6.5
Dureza Brinell2160 MPa
Numero CAS7440-18-8
Isotopos mas estables
iso AN Vida MD ED (MeV) PD
96Ru 5.52% 96Ru ye estable con 52 neutrons
97Ru sin 2.9 d ε - 97Tc
γ 0.215, 0.324 -
98Ru 1.88% 98Ru ye estable con 54 neutrons
99Ru 12.7% 99Ru ye estable con 55 neutrons
100Ru 12.6% 100Ru ye estable con 56 neutrons
101Ru 17.0% 101Ru ye estable con 57 neutrons
102Ru 31.6% 102Ru ye estable con 58 neutrons
103Ru sin 39.26 d β 0.226 103Rh
γ 0.497 -
104Ru 18.7% 104Ru ye estable con 60 neutrons
106Ru sin 373.59 d β 3.54 106Rh

O rutenio[3] (d'o latín < RUTHENIA "Rusia") ye un elemento quimico de numero atomico 44 situato en o grupo 8 d'a tabla periodica d'os elementos. O suyo simbolo ye Ru. Ye un metal de transición, poco abundant, d'o grupo d'o platín. Se troba por un regular en menas de platín y s'emplega como catalizador en bellas aliacions de platín.

Caracteristicas prencipals

[editar | modificar o codigo]
Meya barra de rutenio muit puro (99,99%)

Ye un metal blanco duro y fráchil; presenta cuatre formas cristalinas diferents. Se disuelve en bases funditas, y no ye atacato por acidos a temperatura ambient. A altas temperaturas reacciona con halogens y con hidroxidos. Se puet augmentar a dureza d'o paladio y o platín con chicotas cantidaz de rutenio. Igualment, l'adición de chicotas cantidaz augmenta a resistencia a la corrosión d'o titanio de forma important. S'ha trobato una aliación de rutenio y molibdeno superconductora a 10,6 K.[4]

Os estaus d'oxidación mas comuns son +2, +3 y +4. Bi ha compuestos en os que presenta un estau d'oxidación dende 0 dica +8, y tamién -2. O tetraoxido de rutenio, RuO4 (estau d'oxidación +8), ye muit oxidant, mas que l'analogo d'osmio, y se descomposa violentament a altas temperaturas.

Referencias

[editar | modificar o codigo]
  1. "Ruthenium: ruthenium(I) fluoride compound data". OpenMOPAC.net. http://openmopac.net/data_normal/ruthenium(i)%20fluoride_jmol.html. Retrieved 2007-12-10.
  2. Magnetic susceptibility of the elements and inorganic compounds, in Handbook of Chemistry and Physics 81st edition, CRC press.
  3. (an) Diccionario aragonés-castellano-catalán. Estudio de Filología Aragonesa. Edacar num. 14. Zaragoza. Edicions Dichitals de l'Academia de l'Aragonés. ISSN 1988-8139. Octubre de 2024 (accesible vía web).
  4. Hamond, C.R. "The elements"
Commons
Commons
Se veigan as imáchens de Commons sobre o rutenio.