919.
| Godine:
◄◄ | ◄ | 915. | 916. | 917. | 918. | 919. | 920. | 921. | 922. | 923. | ► | ►► |
| Decenije:
◄ | 880-e | 890-e | 900-e | 910-e | 920-e | 930-e | 940-e | ► |
| Vijekovi: |
| Gregorijanski kalendar | 919 CMXIX |
| Ab Urbe condita | 1672 |
| Asirski kalendar | 5669 |
| Bengalski kalendar | 326 |
| Berberski kalendar | 1869 |
| Budistički kalendar | 1463 |
| Burmanski kalendar | 281 |
| Bizantijski kalendar | 6427–6428 |
| Kineski kalendar | 戊寅年 (Zemljani Tigar) 3615 ili 3555 — do — 己卯年 (Zemljani Zec) 3616 ili 3556 |
| Koptski kalendar | 635–636 |
| Diskordijanski kalendar | 2085 |
| Etiopijski kalendar | 911–912 |
| Hebrejski kalendar | 4679–4680 |
| Hindski kalendari | |
| - Vikram Samvat | 975–976 |
| - Šaka Samvat | 841–842 |
| - Kali Juga | 4020–4021 |
| Holocenski kalendar | 10919 |
| Iranski kalendar | 297–298 |
| Islamski kalendar | 306–307 |
| Julijanski kalendar | 919 CMXIX |
| Korejski kalendar | 3252 |
| Minguo kalendar | 993 prije Tajvana 民前993年 |
| Seleukidska era | 1230/1231 AG |
| Tajlandski solarni kalendar | 1461–1462 |
Godina 919. (CMXIX) bila je redovna godina koja počinje u petak u julijanskom kalendaru. Oznaka 919. za ovu godinu se koristi od ranog srednjeg vijeka, kada je kalendarska era Anno Domini u Evropi postala glavnom metodom označavanja godina.
Događaji
[uredi | uredi izvor]Bizantijsko Carstvo
[uredi | uredi izvor]- 25. mart – Roman Lekapen, admiral (droungarios) bizantijske mornarice, na poziv Konstantina VII Porfirogeneta, stiže sa svojom flotom u luku Bukoleon kako bi spriječio preuzimanje vlasti od strane generala Lea Foke, saveznika Zoe Karbonopsine, Konstantinove majke. Lekapen zauzima palatu Bukoleon u Konstantinopolu. Imenovan je za megas hetaireiarches (šefa carske garde). Lekapen učvršćuje svoju poziciju i postaje regent cara Konstantina VII. Udaje svoju devetogodišnju kćer Helenu Lekapenu za Konstantina i preuzima novu titulu bazileopatora (jednu od najviših funkcija u Bizantijskom Carstvu).
- Vjenčanje Konstantina VII i Helene, kćerke Romana I Lekapena.[1]
- Leo Foka bezuspješno pokušava da pobudi istočne teme protiv bizantijskog cara Konstantina VII, ali ga trupe napuštaju, zarobljavaju i oslijepe
- Ljeto: Bugarski napad na Dardanele.[2]
Islamsko Carstvo
[uredi | uredi izvor]- 5. april – Fatimidski halifat Ifrikija (današnji Tunis) pokreće drugu fatimidsku invaziju na Egipat (919–921) u pokušaju da preuzme Egipat od njegovih abasidskih vladara. Ekspedicija ne uspijeva i Fatimidi su prisiljeni na povlačenje.[3]
- 9. juli: Fatimidska vojska stiže u Aleksandriju i iznenadi abasidskog guvernera Egipta; Dukas, osigurava mostobran u Gizi kako bi branio Fustat; umire 1. augusta, a Tekin ga nasljeđuje 6. januara 920. godine.[4]
Evropa
[uredi | uredi izvor]- 24. maj – Plemići Frankonije i Saksonije biraju Henrika "Ptičara" na Carskoj skupštini u Fritzlaru za vladara Istočnofranačkog Kraljevstva. On priznaje matična vojvodstva (ujedinjujući ih u Njemačku konfederaciju) i sve njihove suverene privilegije. Dva od četiri najuticajnija vojvodstva, Bavarska i Švapska, ne prihvataju njegovu vlast. Henrik utvrđuje Magdeburg protiv Mađara.
- Ljeto – Arnulf, vojvoda Bavarske ("Zli"), izabran je za antikralja od strane istočnofranačkih plemića koji su se suprotstavljali Henriku I. * Burchard II, vojvoda Švapske, pokorava se Henrikovoj vlasti – što mu omogućava da zadrži administrativnu kontrolu nad svojim vojvodstvom. Nakon skoro 15 godina odsustva, Mađari ponovo pljačkaju Bavarsku i sjevernu Italiju, pljačkajući dolinu Po.
- Ugarski napad na Lorraine.[5]
- Raymond Pons preuzima titulu markiza od Gothie.[6]
- Vikinzi napadaju i pljačkaju Bretanju. Ragenold,[9] norveški vođa, zauzima Nantes i preuzima kontrolu nad estuarijem Loire do 937.[7] Bretonsko plemstvo i sveštenstvo odlaze u izgnanstvo u Franačku i Englesku. Grof od Pohera i njegov sin Alain sklonili su se kod anglosaksonskog princa Æthelstana.[8]
Britanija
[uredi | uredi izvor]- 14. septembar – Bitka kod Islandbridgea: Visoki kralj Niall Glúndub ubijen je dok je predvodio irsku koaliciju protiv Vikinga iz Uí Ímaira sa sjedištem u Dablinu, predvođenih kraljem Sitric Cáechom.
- Lady Ælfwynn od Mersije dovedena je na dvor svog daiđe (ili amiđe), kralja Edwarda Starijeg, i lišena je vlasti u Merciji. Edward formalno anektira kraljevstvo, okončavajući nezavisnu mersijsku vlast.
- Ragnall ua Ímair, vikinški poglavica iz Irske, preuzima kontrolu nad nordijskim Kraljevstvom York (također poznatim kao Jórvik) i grofovijom Northumbria kojom su vladali Engleska. Ustoličuje se kao kralj u Yorku.[9]
Afrika
[uredi | uredi izvor]- Nakon njegove smrti, Mara Takla Hajmanota nasljeđuje njegov najstariji sin Tatadim kao vladar (negus) dinastije Zagve u Etiopiji.[10]
Kina
[uredi | uredi izvor]- Bitka kod Langšan Džianga: Mornarica Vujue (500 zmajskih brodova) pod princom Qian Juanguanom, koji priprema invaziju za napad na kraljevstvo Vu, porazila je pomorske snage generala Peng Janzhanga na rijeci Jangce. Zahvaljujući upotrebi brodova s bacačima plamena (koristeći barut za paljenje benzina, poput grčke vatre), Qian Yuanguan uspijeva uništiti 400 neprijateljskih brodova i zarobljava 7.000 zarobljenika.
Mezoamerika
[uredi | uredi izvor]- Preci Puebloanaca, koji su živjeli u području "Četiri ugla", započeli su izgradnju u Pueblo Bonitu, u današnjem kanjonu Chaco u Novom Meksiku (približan datum).
919. u temama
[uredi | uredi izvor]Religija
[uredi | uredi izvor]- Bugarska pravoslavna crkva je na crkvenom saboru proglašena autokefalnom i uzdignuta na rang patrijarhata.
- 29. januar – Ši Zong, car dinastije Liao (umro 951.)
- García I, kralj Pamplone (umro 970.)
- Li Čeng, kineski slikar (umro 967.)
- Meng Čang, car Kasne dinastije Šu (umro 965.)
- Xu Džingqian, službenik i regent dinastije Vu (umro 937.)
- Theinhko, kralj Paganske dinastije (umro 956.)
- 28. januar – Zhou Devei, kineski general
- 11. august – Dhuka al-Rumi, abasidski guverner Egipta [11]
- 28. august – He Gui, kineski general (r. 858.)
- 14. septembar – Niall Glúndub, kralj Irske
- 18. decembar – Lady Vu, žena Qian Liua (r. 858.)
- Džustan III, vladar dinastije Džustanida (Iran)
- Khusrau Firuz, vladar dinastije Džustanida
- Mara Takla Hajmanot, vladarka Etiopije
- Solomon III, biskup Konstance
Reference
[uredi | uredi izvor]- ↑ Eduard von Muralt Essai de chronographie byzantine pour servir à l'examen des annales du Bas-Empire et particulièrement des chronographes slavons de 395 à 1057. Eggers, 1855
- ↑ Louis Bréhier, Vie et mort de Byzance, Paris, Albin Michel, 1946, 596 p.
- ↑ Gilbert Meynier (2010). L'Algérie cœur du maghreb classique. De l'ouverture islamo-arabe au repli (658-1518). Paris: La Découverte; pp. 38.
- ↑ Heinz Halm The empire of the Mahdi, Partie 1, Volume 26, BRILL, 1996 (ISBN 978-90-04-10056-5)
- ↑ C. Gaillardin Histoire du Moyen Âge, Volume 1, Chamerot, 1843
- ↑ Florian Mazel, Féodalités (888-1180), Humensis (ISBN 9782701189093.
- ↑ René Merlet, La Chronique de Nantes (570 Environ-1049), BiblioBazaar, 2008 (ISBN 978-0-559-23360-9 et 0559233604).
- ↑ Philippe Tourault, Histoire de la Bretagne, Place des éditeurs, 2019 (ISBN 9782262079581).
- ↑ John Haywood (1995). Historical Atlas of the Vikings, p. 68. ISBN 978-0-140-51328-8.
- ↑ Taddesse Tamrat, Church and State in Ethiopia, (Oxford: Clarendon Press, 1972), p. 56.
- ↑ Halm, Heinz (1991). Das Reich des Mahdi: Der Aufstieg der Fatimiden [The Empire of the Mahdi: The Rise of the Fatimids] (in German). Munich: C. H. Beck. p. 189. ISBN 3-406-35497-1.
