Galego

Etimoloxía: derivado do latín via, 'camiño'.

Pronuncia: [aˈβjaɾ] (AFI)

Verbo transitivo

aviar

Proporcionar a alguén o que precisa para un determinado fin, traballo, actividade ou viaxe.
- Sinónimos: prover, equipar, preparar, abastecer
- Termos relacionados: avío, medio, recurso, equipaxe
- Exemplo: Aviouno para a viaxe.
- Exemplo: A asociación aviou os voluntarios con roupa e ferramentas.
Preparar, dispoñer ou poñer da maneira adecuada unha cousa ou un lugar.
- Sinónimos: amañar, arranxar, arrombar, atondar, ordenar
- Antónimos: desordenar, desamañar, desarranxar
- Termos relacionados: avío, orde, preparación
- Exemplo: Se chegaba pola noite e atopaba a cea sen aviar, non lle importaba.
- Exemplo: Aviou o salón antes de colocar o televisor e o equipo de música.
Preparar, adobar ou condimentar unha comida.
- Sinónimos: aderezar, adobar, adubar, aliñar, amañar, condimentar, sazonar
- Termos relacionados: comida, condimento, adubo
- Exemplo: Aviei a carne con azafrán para que collese máis sabor.
- Exemplo: Imos aviar o peixe antes de metelo no forno.
Asear, vestir ou arranxar unha persoa con roupa, adornos ou enfeites.
- Sinónimos: amañar, arranxar, compoñer, compor, enfeitar
- Termos relacionados: aviado, aspecto, roupa, adorno
- Exemplo: A miña nai aviou a miña irmá para ir de excursión.
- Exemplo: Aviou os rapaces para ir ao circo.
Apresurar ou facer máis rápida unha acción.
- Sinónimos: apurar, acelerar, apresurar
- Antónimos: demorar, atrasar, retardar
- Termos relacionados: présa, rapidez, avío
- Exemplo: Avía os exercicios e os deberes se queres saír xogar.
- Exemplo: Cómpre aviar o traballo antes de que pechen.

Verbo intransitivo

aviar

Apurar a facer algo ou darse présa.
- Sinónimos: apurar, bulir, darse présa
- Antónimos: demorarse, atrasarse, entreterse
- Termos relacionados: avío, présa, tempo
- Exemplo: Avíe axiña, que é tarde para o tren.
- Exemplo: Se non avías, non chegamos a tempo.

Verbo pronominal

aviarse

Amañarse, arranxarse ou prepararse con vestidos, adornos ou enfeites.
- Sinónimos: aliñarse, amañarse, arranxarse, compoñerse, comporse
- Antónimos: desamañarse, descoidarse
- Termos relacionados: aviado, aspecto, roupa
- Exemplo: Aviouse para saír.
- Exemplo: Vai aviarse, que imos á festa.
Estar en condicións de realizar unha acción ou resolver un problema porque se teñen os medios ou a preparación necesarios.
- Sinónimos: amañarse, apañarse, arranxarse, enxeñarse, gobernarse
- Antónimos: depender, precisar axuda
- Termos relacionados: medio, capacidade, preparación
- Exemplo: Para este traballo avíome eu só, non necesito axuda.
- Exemplo: Non nos aviamos cun único coche porque somos seis.
Darse présa no desenvolvemento dunha acción.
- Sinónimos: apresurarse, apurarse, bulir
- Antónimos: demorarse, atrasarse
- Termos relacionados: présa, rapidez, tempo
- Exemplo: Avieime a saír antes de que entrase pola porta o teu pai.
- Exemplo: Se vos aviades, aínda chegamos ao comezo da película.

Termos relacionados

avío
aviado

Traducións

1-2. Proporcionar o necesario, preparar ou dispoñer

Catalán: proveir ^(ca), preparar ^(ca), arreglar ^(ca)
Alemán: ausstatten ^(de), vorbereiten ^(de), herrichten ^(de)
Inglés: equip ^(en), provide ^(en), prepare ^(en), arrange ^(en)
Castelán: aviar ^(es), preparar ^(es), disponer ^(es), arreglar ^(es)
Francés: équiper ^(fr), préparer ^(fr), arranger ^(fr)

Italiano: fornire ^(it), preparare ^(it), sistemare ^(it)
Portugués: aviar ^(pt), preparar ^(pt), arranjar ^(pt)
Ruso: снабжать ^(ru), готовить ^(ru), приводить в порядок ^(ru)
Chinés: 配备 ^(zh), 准备 ^(zh), 整理 ^(zh)

3. Preparar ou condimentar comida

Catalán: amanir ^(ca), condimentar ^(ca)
Alemán: würzen ^(de), zubereiten ^(de)
Inglés: season ^(en), prepare ^(en), dress ^(en)
Castelán: aliñar ^(es), condimentar ^(es), aderezar ^(es)
Francés: assaisonner ^(fr), préparer ^(fr)

Italiano: condire ^(it), preparare ^(it)
Portugués: temperar ^(pt), preparar ^(pt)
Ruso: приправлять ^(ru), готовить ^(ru)
Chinés: 调味 ^(zh), 准备 ^(zh)

4. Arranxar o aspecto

Catalán: arreglar ^(ca), arreglar-se ^(ca), guarnir ^(ca)
Alemán: sich zurechtmachen ^(de), schmücken ^(de)
Inglés: dress up ^(en), get ready ^(en), groom ^(en)
Castelán: arreglar ^(es), arreglarse ^(es), acicalar ^(es)
Francés: se préparer ^(fr), se faire beau ^(fr), arranger ^(fr)

Italiano: prepararsi ^(it), mettersi in ordine ^(it), agghindare ^(it)
Portugués: arranjar-se ^(pt), aviar-se ^(pt), enfeitar ^(pt)
Ruso: наряжаться ^(ru), приводить себя в порядок ^(ru)
Chinés: 打扮 ^(zh), 整理仪容 ^(zh)

5 e pronominal. Apurar ou amañarse

Catalán: afanyar-se ^(ca), espavilar-se ^(ca), arreglar-se ^(ca)
Alemán: sich beeilen ^(de), zurechtkommen ^(de)
Inglés: hurry up ^(en), get by ^(en), manage ^(en)
Castelán: apresurarse ^(es), apañarse ^(es), arreglarse ^(es)
Francés: se dépêcher ^(fr), se débrouiller ^(fr), s'arranger ^(fr)

Italiano: sbrigarsi ^(it), arrangiarsi ^(it), cavarsela ^(it)
Portugués: apressar-se ^(pt), desenrascar-se ^(pt), arranjar-se ^(pt)
Ruso: торопиться ^(ru), справляться ^(ru)
Chinés: 赶快 ^(zh), 设法应付 ^(zh)

Conxugación

Verbo semirregular da 1ª conxugación

**Formas impersoais**
Infinitivo	aviar
Xerundio	aviando
Participio	aviado, aviada, aviados, aviadas

**Formas persoais**
		singular			plural
		primeira	segunda	terceira	primeira	segunda	terceira
Modo Indicativo	Presente	avío	avías	avía	aviamos	aviades	avían
	Copretérito	aviaba	aviabas	aviaba	aviabamos	aviabades	aviaban
	Pretérito	aviei	aviaches	aviou	aviamos	aviastes	aviaron
	Antepretérito	aviara	aviaras	aviara	aviaramos	aviarades	aviaran
	Futuro	aviarei	aviarás	aviará	aviaremos	aviaredes	aviarán
	Pospretérito	aviaría	aviarías	aviaría	aviariamos	aviariades	aviarían
Modo Subxuntivo	Presente	avíe	avíes	avíe	aviemos	aviedes	avíen
	Pretérito	aviase	aviases	aviase	aviásemos	aviásedes	aviasen
	Futuro	aviar	aviares	aviar	aviarmos	aviardes	aviaren
Modo Imperativo	Afirmativo		avía	avíe¹		aviade	avíen¹
Modo Imperativo	Negativo		avíes	avíe¹		aviedes	avíen¹
Infinitivo conxugado		aviar	aviares	aviar	aviarmos	aviardes	aviaren

¹ Vostede(s)

Referencias

Definicións no Dicionario da Real Academia Galega para aviar.

«aviar» no DIGALEGO, Ir Indo.