Vienna
| Inception | 1. century BCE  |
|---|---|
| Official name | Wien |
| Native label | Wien |
| Short name | W |
| Has works in the collection | National Gallery of Victoria |
| Named after | Wien |
| Founder | Ancient Celts |
| Continent | Europe |
| Country | Austria |
| Located in the administrative territorial entity | Austria |
| Located in time zone | UTC+01:00, UTC+02:00, Central European Time |
| Located in or next to body of water | Danube, Wien, Liesing, Donaukanal |
| Enclave within | Lower Austria |
| Coordinate location | 48°12′30″N 16°22′21″E |
| Coordinates of easternmost point | 48°9′3″N 16°34′39″E |
| Coordinates of northernmost point | 48°19′23″N 16°25′15″E |
| Coordinates of southernmost point | 48°7′6″N 16°24′32″E |
| Coordinates of westernmost point | 48°10′16″N 16°10′57″E |
| Highest point | Hermannskogel |
| Lowest point | Lobau |
| Office held by head of government | mayor of Vienna |
| Head of government | Michael Ludwig |
| Legislative body | Municipal Council and Landtag of Vienna |
| Member of | Climate Alliance of European cities with indigenous rainforest peoples, League of Historical Cities, Organization of World Heritage Cities |
| Replaces | Vindobona |
| Language used | Austrian German |
| Award received | European City of the Reformation, European City of the Trees |
| Present in work | Civilization V |
| Official website | https://www.wien.gv.at/ |
| Hashtag | Wien |
| Coat of arms | Coat of Arms of Vienna |
| History of topic | timeline of Vienna |
| Related category | Category:Vienna-related lists |
| Open data portal | Open Government Data (OGD) in Vienna |
| Economy of topic | economy of Vienna |
| Demographics of topic | demographics of Vienna |
| District heating grid | Fernwärme Wien |
| Time of earliest written record | 1. century BCE |
| Local dialing code | 01 |
| Vehicle registration plate code | W |
| Has list | list of Viennese |
| Category for honorary citizens of entity | Category:Honorary citizens of Vienna |
| Category for the view of the item | Category:Views of Vienna |
| Category for maps or plans | Category:Maps of Vienna |
Vienna də shima bərni kura lardəye, bərni do am nguwu'a kuru lardə'a Austria ye ləgar dəye falnza. Shidə bərni kura Austria ye, am miliyon indi ma kozəna.[10][11] Nashanzə kuradə nəm nguwu amyedə miliyon 2.9 karənga,[12] shidə kashi fal suro yakkəyen nəm nguwu am lardədəye wakiljin. Vienna də shima dawudi ada'a, arzəyi'a siyasa'a lardədəye, bərni kən uwumi nəm nguwu jamiyelan suro European Union yen, kuru bərni'a doni kəmoduwu Danube lan juwu nguwu'a də.
Bərnidə cidiya gədi Vienna Woods (Wienerwald) yen kara, cidiya kau Alps ye yala-gədizəna də, shi do Vienna'a nasha fəte Austria ye'a yekcin ma, na do Pannonian Basin ro faltin ma. Kəla Danubeyen kara, kuru Wienfluss (kəmoduwu Vienna)ye sha kozəna. Vienna də sammaso cidiya Austria ye sha dəriza kəlzana, kuru alamanna 50 km (31 mi) fəte Slovakia ye'a bərninzə kura Bratislava ye'a, 50 km (31 mi) yalafəte Hungary ye'a, kuru 60 km (37 mi) anəm Moravia ye'a (Czech Republic).
Romans də castrum Vienna lan koksana, shi do Vindobona lan bowozain də, karnu kən tilomi lan, loktu do nasha də kəriye Pannonia ye lan kara. Sha bərni kura ro habtəgəna kuru hakku bərni Roman ye'a suro saa 212 yen. Ngawo adəyen loktu do Lombards ye'a dare Pannonian Avars ye'a, loktu do Slavs ye nəm nguwu am nadəye'a sətanadən. Karnu kən 8th lan səta, nashadə Baiuvarii sandima napsana. Suro saa 1155 yen, Vienna də bərni kura Babenbergs ye ro wallono, sandi do Austria'a 976 lan səta 1246 ro saadənan kərmai sadəna də. Suro zaman 16th century yen, am Habsburgs sodə, sandi do Babenbergs'a waratana madə, Vienna də naptəram mairi shiro Holy Roman Empire gultin dəyero kokkada, nəm mairi shima adə suro saa 1806 yen wurtənaro, loktu gana laa yedazənaro. Mairi Austrian Empire ye saa 1804 lan koktəna lan, Vienna də bərni kura lardənzəye'a lardə'a sha waratazana'a ro wallono.
Zaman zamanbe sammason, Viennadə suro bərniwa təlam Germanye manazayinma kura dunyalan. Shima kurawo karnu kən 18th-a 19th-a lan, am miliyon indi'a sətana kawu Berlin ye sha səmoyinro badiyaram karnu kən 20th yen.[13][14][15] Vienna də karafka'a kura kura dunyabe'a sədin, United Nations'a, OPEC'a kuru karafka nəlefa'a kəlakəl'a Europebe'a. Suro saa 2001, shi bərnidəbe dawunzədə shiga UNESCObe Na Gargam Dunyabe ro kalakca. Suro kəntawu Julyben saa 2017, shiga suro awoa kaduwube dunyabe tajirwaben gənatəna.[16]
Vienna də sha gargam kaiyyaye lan nozana, fato kayawu kureye kadaye, suronzan Ludwig van Beethoven-a, Johannes Brahms-a, Anton Bruckner-a, Joseph Haydn-a, Gustav Mahler-a, Wolfgang Amadeus Mozart-a, Arnold Schoenberg-a, Franz Schuberts II Straus Johann-a. Shidə zauro faida'a sədəna naptə dawudi kaiyyabe Europebe, zaman Viennese Classicismben səta badiyaram karnu kən 20thbero saadənan. Bərnidə shima fato ilmuma hangalbe dunyalan buro salakbe, Sigmund Freudbewo.[18] Dawudi gargam Vienna ye də zauro awo'a garye nguwu'a, fato'a mairiye Baroque ye'a gadəna'a, kuru dareram karnu kən 19th ye Ringstrasse ye'a, shidoni garra kura kura'a, awo'a tarihiye'a, parks'a mbeji.[19]
