Anana

Ny anana na legioma ravina dia zavamaniry fihinan-dravina, matetika hanina manta, atao salady, ampiarahina amin' ny zava-manitra hafa hanatsarana ny tsirony sy ny fofony.
Ambany ny kalôria sy ny matavy ao amin' ny anana, nefa be prôteinina isaky ny kalôria izy, be tsiraka sakafo, be vy sy kalsiôma, ary be vitaminina C, karôtenôida, loteinina, asidra fôlika ary koa vitaminina K. Ny epinara, ohatra amin' ny anana, dia ambany kalôria sy tavy isaky ny kalôria, ary be tsiraka sakafo, vitaminina C, vitaminina A, karôtenôida, manganezy ary vitaminina K.
Misy karazany maro ny anana, saingy satria fôtôsintetika izy ireo dia misongadina manokana ny haavon' ny vitaminina K. Ny vitaminina K ao amin' ny anana no be indrindra. Noho izany dia tsy maintsy mitandrina manokana mba hamerana ny fihinanana anana ny mpampiasa fanafody misy vitaminina K.
Efa ho arivo ny karazan-jamaniry fihinan-dravina fantatra. Matetika dia avy amin' ny zavamaniry tsy maharitra ela, toy ny salady sy ny lalanda (na epinara), ny anana. Anisan' ny legioma ravina ny karazana ao amin' ny Allium rehetra (ahitana ny tongolo isan-karazany) sy ny Foeniculum vulgare var. azoricum. Manome ravina azo hanina koa ny zavamaniry toy ny hazo sasany. Azon' ny olombelona hanina ihany koa ny ravin' ny bozaka (Poaceae) maro, saingy matetika amin' ny mosary no ihinanana azy; ohatra amin' izany ny jirofo, ny varimbazaha sy ny vary ôrza.
Azo ampiasaina mba hahatonga ireo ravina ireo ho azo atao sakafo ny fanomanana azy, toy ny fanamainana sy ny fikosohana na fitotoana azy hanjary vovoka, na ny fanerena azy hahazoana ny ranony.
Zavamaniry fanao anana (notsongaina)
[hanova | hanova ny fango]- Acmella oleracea (← Spilanthes oleracea / Asteraceae)
- Acmella repens (Asteraceae)
- Agastache foeniculum (Lamiaceae)
- Allium fistulosum (Amaryllidaceae)
- Alternanthera sessilis (Amaranthaceae)
- Alternanthera sissoo (Amaranthaceae)
- Amaranthus caudatus (Amaranthaceae)
- Amaranthus cruentus (Amaranthaceae)
- Amaranthus hybridus (anisany ny Amaranthus hybridus var. paniculatus / Amaranthaceae)
- Amaranthus lividus (Amaranthaceae)
- Amaranthus retroflexus (Amaranthaceae)
- Amaranthus spinosus (Amaranthaceae)
- Amaranthus tricolor (Amaranthaceae)
- Amaranthus viridis (Amaranthaceae)
- Asystasia gangetica (Acanthaceae)
- Atriplex hortensis (Amaranthaceae)
- Barbarea verna (Brassicaceae)
- Basella alba (Basellaceae)
- Beta vulgaris (anisany: Beta vulgaris subsp. vulgaris ← Beta vulgaris flavescens / Amaranthaceae)
- Bidens pilosa (Asteraceae)
- Brassica juncea (Brassicaceae)
- Brassica oleracea (anisany: Brassica oleracea var. gemmifera, Brassica oleracea subsp. capitata / Brassicaceae)
- Brassica rapa (anisany: Brassica rapa subsp. chinensis, Brassica rapa var. pekinensis, Brassica rapa perviridis, Brassica rapa var. parachinensis / Brassicaceae)
- Campanula versicolor (Campanulaceae)
- Capsicum spp. (Solanaceae)
- Celosia argentea (Amaranthaceae)
- Celosia trigyna (Amaranthaceae)
- Chenopodium album (Amaranthaceae / Chenopodiaceae)
- Chenopodium berlandieri (Amaranthaceae)
- Chenopodium quinoa (Amaranthaceae)
- Cichorium endivia (anisany: Cichorium endivia var. crispum et Cichorium endivia var. latifolium / Asteraceae)
- Cichorium intybus (anisany Cichorium intybus var. foliosum / Asteraceae)
- Claytonia perfoliata (Montiaceae)
- Cleome gynandra (Cleomaceae)
- Cnidoscolus aconitifolius (Euphorbiaceae)
- Colocasia esculenta (Araceae)
- Corchorus olitorius (Malvaceae)
- Crassocephalum crepidioides (Asteraceae)
- Cucurbita maxima (Cucurbitaceae)
- Cucurbita pepo (Cucurbitaceae)
- Daucus carota subsp. sativus (Apiaceae)
- Eruca sativa (Brassicaceae)
- Foeniculum vulgare (Apiaceae)
- Galinsoga parviflora (Asteraceae)
- Galinsoga quadriradiata (Asteraceae)
- Gynura bicolor (Asteraceae)
- Gynura procumbens (Asteraceae)
- Hemerocallis fulva (Asphodelaceae)
- Hibiscus sabdariffa (Malvaceae)
- Ipomoea aquatica (Convolvulaceae)
- Ipomoea batatas (Convolvulaceae)
- Lactuca sativa (Asteraceae)
- Lepidium meyenii (Brassicaceae)
- Lycium chinense (Solanaceae)
- Malva moschata (Malvaceae)
- Manihot esculenta (Euphorbiaceae)
- Mesembryanthemum crystallinum (Aizoaceae)
- Moringa drouhardii (Moringaceae)
- Moringa oleifera (Moringaceae)
- Nasturtium officinale (Brassicaceae)
- Perilla frutescens (Lamiaceae)
- Phytolacca americana (Phytolaccaceae)
- Portulaca oleracea (Portulacaceae)
- Rheum × hybridum (Polygonaceae)
- Rheum rhabarbarum (Polygonaceae)
- Rumex acetosa (Polygonaceae)
- Sassafras albidum (Lauraceae)
- Sauropus androgynus (Phyllanthaceae)
- Sechium edule (Cucurbitaceae)
- Solanum aethiopicum (Solanaceae)
- Solanum americanum (Solanaceae)
- Solanum nigrum (Solanaceae)
- Solanum nodiflorum (Solanaceae)
- Sonchus asper (Asteraceae)
- Sonchus oleraceus (Asteraceae)
- Spinacia oleracea (Amaranthaceae)
- Tetragonia tetragonioides (← Tetragonia expansa / Aizoaceae)
- Thelethylax minutiflora (Podostemaceae)
- Trigonella foenum-graecum (Fabaceae)
- Tropaeolum majus (Tropaeolaceae)
- Valerianella locusta (Caprifoliaceae)
- Vernonia amygdalina (← Gymnanthemum amygdalinum / Asteraceae)
- Viola odorata (Violaceae)
- Xanthosoma sagittifolium (Araceae)
Zavamaniry fanao anana eto Madagasikara
[hanova | hanova ny fango]Inty ny lisitry ny karazan-javamaniry fanao anana volena eto Madagasikara:
- Acmella oleracea na Spilanthes oleracea (Asteraceae) – anamalaho, ahimafana, felimafana, kalombanda, kimalaho, kimalaholahy, kimalao, kimotodoha, kimotodohambazaha, laho, mangevitra, mangevitsa, mangevotsa, mangovitra, menavony, sarinanamalao
- Acmella repens (Asteraceae) –
- Alternanthera sessilis (Amaranthaceae) – anamalaza, anambalaza, felikavola, fotsimbarinakoho, kimaroatody, maroatody, pokaty, tsipoapoaka // anambararata, tsiataolana
- Amaranthus caudatus (Amaranthaceae) – anapatsa, jaky fotsy
- Amaranthus cruentus (Amaranthaceae) – anapatsa mena, jaky mena
- Amaranthus hybridus (Amaranthaceae) – anamena // anandrano
- Amaranthus hybridus var. paniculatus (Amaranthaceae) – anampatsimena, komoay // anamena
- Amaranthus retroflexus (Amaranthaceae) – anamalitalita, anatarika
- Amaranthus spinosus (Amaranthaceae) – anampantsy, anampatsa, añampatsy, anapatsalahy, dasy, felipatika, kimoaelahy, kimoaevavy, kimoelahy, sabotraboay // anampatsy, anatsilo, anapatsa
- Amaranthus spp. (Amaranthaceae) – anambary
- Amaranthus viridis (Amaranthaceae) – anamalitalita
- Asystasia gangetica (Acanthaceae) - mampody vady
- Basella alba (Basellaceae) –
- Bidens pilosa (Asteraceae) – anantsinahibavy, anantsinahivavy, anantsinahy, anatsinahy, ravintsipolitra, traka, trakandrazana, trakaraza, trakavola, tsipolitra, voatraka
- Brassica juncea (Brassicaceae) – ananatsongo, ramiribaka // anatsonga
- Brassica oleracea (Brassicaceae) – laisoa
- Brassica oleracea subsp. capitata
- Brassica rapa (Brassicaceae) – petsay
- Brassica rapa subsp. chinensis na Brassica chinensis (Brassicaceae) – anambe, ananomby, anantsonga, kirebona, ramirebaka, ramiriba, tsonghe // petsay
- Brassica rapa subsp. pekinensis na Brassica pekinensis -- anambe, anantsonga, anantsongaberavina, fotsivody, saodisina
- Brassica rapa var. parachinensis na Brassica parachinensis (Brassicaceae) – anantsonga // tisama
- Celosia argentea (Amaranthaceae) – anandasoa, mamiratsy // sanganakoholahy
- Celosia trigyna (Amaranthaceae) – ananakondro, kiananotsy, kimasakopanoko, masakopanoka, masintombo // sanganakoholahy
- Chenopodium album (Amaranthaceae na Chenopodiaceae) – anamenaka (jereo Chenopodium)
- Colocasia esculenta (Araceae) – barara, horirika, hoririny, kiboan-tsaonjo, sahomamy, sahomavo, sahombia, sahonga, sahongoaka, sahono, saoña, saonasaona, saonjo, saonjofotsy, saonjohary, saonjohoririka, saonjokira, saonjomamy, saonjomanga, saonjondramandady, saonjondrano, saonjoramandady, saonjorano, saonjorika, sohono, sonjo, taho, taro, tazo
- Colocasia spp. (Araceae) – horirika (jereo Colocasia)
- Corchorus olitorius (Malvaceae) – (jereo Corchorus)
- Crassocephalum crepidioides (Asteraceae)
- Cucurbita maxima (Cucurbitaceae) – anamboatavo, atondra, babaka, baby, betsetsa, felitsirebaka, fongy, kirio, mboga, pongy, taboara, taboary, tavo, trisebiky, tsirebika, voatavo, voatavohoko, voatavohova // ravim-boatavo
- Cucurbita spp. (voatavo) – anamboatavo
- Galinsoga parviflora (Asteraceae) –
- Galinsoga quadriradiata (Asteraceae) –
- Hibiscus sabdariffa (Malvaceae) -- divaina, divay, madisokarana, madisombazaha, voamahombazaha, voambombazaha
- Ipomoea batatas (Convolvulaceae) – ambizo, anantaraona, anantarohana, bageda, bariaho, batata, bege, bela, bele, belena, belity, bemavo, bokala, bolidy, bolody, bonaka, borokay, gogavory, gogika, hoda, ikalamongo, kalafotsy, kalamanja, kalamavo, kalamena, kalamongo, kalandolaña, kalavory, kambara, kambo, kelemena, keliebo, keliladina, kelimena, kelimongo, kirangomena, ladim-bomanga, lohafinjo, mandady, mbizo, ovihazo, ovimanga, ovozao, ovy, rahoda, rahodaka, tanambizo, toñàña, tongotrakoho, tsidinambotofotsy, tsimanga, tsomanga, vihazo, vomanga, vorondro // anampôta, ravimbomanga, ravimbageda, ravimbele
- Lactuca sativa (Asteraceae) – salady
- Manihot esculenta (Euphorbiaceae) – // ravitoto, ravi-mangahazo, ravim-balahazo, ravi-mahogo
- Moringa drouhardii (Moringaceae) – hazomalanga, maroseranana, marosirana // ananambo
- Moringa oleifera (Moringaceae) – anambo, anamorongo, ananaboringa, ananambo, felikambo, felikamoranga, felinimorongovazaha, landihazo, moringa, morongo, morongy, soahazo // anamponga, ananambo
- Nasturtium officinale (Brassicaceae) – anandrano
- Portulaca oleracea (Portulacaceae) – anamatavy, ananjabora, fandrianomby, kalabotretra, kalabotretraka, kambo, taikombelahy, tsikobokobondanitra // ravivita
- Sechium edule (Cucurbitaceae) – sosety, sosoty
- Solanum americanum (Solanaceae) –
- Solanum nigrum (Solanaceae) – amafaitra, amelo, anamafaika, anamainty, anamamidia, anamamy, anamangidy, anangitakely, anantsatria, anantsatry, famoizan' aretina, hanga, voanamainty, voananana, voanantay
- Solanum nodiflorum (Solanaceae) – anamamy, anantsatria, anantsindrana, avaizo, bemine, mailo
- Sonchus oleraceus (Asteraceae) – anamboraka, beroberobazaha, beroberoka, beroberokamboa, beroberokondrilahy, majajay
- Tetragonia expansa (Aizoaceae) – anamamimbazaha
- Thelethylax minutiflora (Podostemaceae) – anandriana
- Vernonia amygdalina (Asteraceae) – vonsa, vonsavonsa
- Xanthosoma sagittifolium (Araceae) –
Jereo koa
[hanova | hanova ny fango]- Legioma
- Acmella - Alternanthera - Amaranthus - Asystasia - Basella - Bidens - Brassica - Celosia - Chenopodium - Colocasia - Corchorus - Crassocephalum - Cucurbita - Galinsoga - Hibiscus - Ipomoea - Lactuca - Manihot - Moringa - Nasturtium - Portulaca - Sechium - Solanum - Sonchus - Spilanthes - Tetragonia - Thelethylax - Vernonia - Xanthosoma
- Legioma faka
- Legioma maina na voamaina
- Legioma maitso
- Legioma taho
- Legioma vony
- Legioma voany
- Lisitry ny zavamaniry fanao anana