Sokatra an-tanety
Ny sokatra an-tanety dia biby mandady, ao amin'ny fianakaviana Testudinidae, ao amin' ny filaharana Testudines. Tahaka ny sokatra hafa, ny sokatra an-tanety dia manana akorany izay miaro amin' ny biby mpihaza sy ampiasainy amin' ny tanjona hafa. Mafy ny akoran' ny sokatra an-tanety amin' ny ankapobeny, ary toy ny karazana ao amin' ny zana-pilaharana Cryptodira, dia manemotra ny vozony sy ny lohany mivantana ao anaty akorany izy ireo mba hiarovana.
Ny sokatra an-tanety dia mety miovaova habe ao amin' ny karazana sasany, toy ny sokatra makadirin' ny vondronosy Galápagos, izay mahatratra 1,2 m mahery ny halavany, fa ny hafa, toa ny Chersobius dia manana akorany mirefy 6,8 sm fotsiny. Fianakaviana maromaro amin' ny sokatra an-tanety no nivoatra, amin' ny fomba tsy miankina, ka lasa nanana vatana milanja mihoatra ny 100 kg, anisan' izany ny sokatra makadirin' ny vondronosy Galapagos sy ny sokatra makadirin' i Aldabra (Aldabrachelys gigantea). Matetika izy ireo dia biby mivoaka amin' ny andro (fa tsy amin' ny alina) sady amin' ny ankapobeny mivoka amin' ny maizimaizina arakaraka ny maripana manodidina. Biby mandeha irery izy ireo amin' ny ankapobeny. Izy ireo no biby an-tanety ela velona indrindra eran-tany, na dia iandian-kevitra aza ny karazana sokatra ela velona indrindra. Ny sokatra makadiry any Galapagos dia marihina fa velonamihoatra ny 150 taona, fa ilay sokatra makadiry tao Seisely antsoina hoe Adwaita dia mety ho niaina 255 taona teo ho eo. Amin' ny ankapobeny, ny ankamaroan' ny karazana sokatra an-tanety dia afaka miaina 80-150 taona.
Ny sokatra an-tanety dia milamina sy miadam-pandeha, ka eo anelanelan' ny 0,2 sy 0,5 km/ora ny hafainganam-pandehany.
Lisitry ny vondron-karazana
[hanova | hanova ny fango]Inty ny lisitry ny vondron-karazana araka ny Tortoise and Freshwater Turtle Specialist Group (TFTSG) (20 Jona 2014):
Vondron-karazana sokatra mbola velona
[hanova | hanova ny fango]Misy 17 ny vondron-karazana sokatra mbola velona:
- Aldabrachelys Loveridge & Williams, 1957
- Astrochelys Gray, 1873
- Centrochelys Gray, 1872
- Chelonoidis Fitzinger, 1835
- Chersina Gray, 1830
- Cylindraspis Fitzinger, 1835 éteint
- Geochelone Fitzinger, 1835
- Gopherus Rafinesque, 1832
- Homopus Duméril & Bibron, 1834
- Indotestudo Lindholm, 1929
- Kinixys Bell, 1827
- Malacochersus Lindholm, 1929
- Manouria Gray, 1854
- Psammobates Fitzinger, 1835
- Pyxis Bell, 1827
- Stigmochelys Gray, 1873
- Testudo Linnaeus, 1758
Vondron-karazana sokatra fôsily
[hanova | hanova ny fango]Misy 15 ny vondron-karazana sokatra fôsily:
- †Achilemys Hay, 1908
- †Cheirogaster Bergounioux, 1935
- †Dithyrosternon Pictet, 1857
- †Ergilemys Chkhikvadze, 1972
- †Floridemys Williams, 1950
- †Hadrianus Cope, 1872
- †Hesperotestudo Williams, 1950
- †Impregnochelys Meylan & Auffenberg, 1986
- †Kansuchelys Yeh, 1963
- †Megalochelys Falconer & Cautley, 1837
- †Namibchersus de Broin, 2003
- †Oligopherus Hutchison, 1996
- †Paleotestudo de Broin 2000
- †Sinohadrianus Ping, 1929
- †Stylemys Leidy, 1851
Karazana misy sy nisy eto Madagasikara
[hanova | hanova ny fango]Efatra ny vondron-karazana sokatra an-tanety eto Madagasikara, ka ny roa teratany sady tsy hita raha tsy eto, ny iray nampidirina ary ny iray fôsily.
- Astrochelys (tsy hita afa-tsy eto): Astrochelys radiata sy Astrochelys yniphora.
- Pyxis (tsy hita afa-tsy eto): Pyxis arachnoides sy Pyxis planicauda.
- Kinixys (nampidirina): Kinixys belliana sy Kinixys zombensis
- Aldabrachelys (na Dipsochelys, fôsily): Aldabrachelys gigantea sy Aldabrachelys grandidieri ary Aldabrachelys abrupta.
