EPPO Code
| Nama penuh | Kod Organisasi Perlindungan Tumbuhan Eropah dan Mediterranean |
|---|---|
| Akronim | EPPO |
Kod EPPO ialah pengecam berkod yang digunakan oleh European and Mediterranean Plant Protection Organization (EPPO) dalam sistem yang direka untuk mengenal pasti tumbuhan, perosak dan patogen yang mempunyai kepentingan dalam bidang pertanian dan perlindungan tanaman. Kod ini menjadi sebahagian daripada sistem pengurusan nama saintifik dan nama umum dalam pangkalan data berkomputer serta memudahkan pertukaran data antara sistem teknologi maklumat.[1]
Kod EPPO pada asalnya dikenali sebagai kod Bayer. Sistem pengekodan tersebut mula dibangunkan oleh Bayer pada tahun 1970-an sebelum penyelenggaraan dan pembangunannya dipindahkan kepada EPPO pada tahun 1996. Pada tahun 2007, istilah "kod Bayer" secara rasmi ditukar kepada "kod EPPO".[2]
Fungsi
[sunting | sunting sumber]Kod EPPO digunakan untuk menyediakan pengecam unik bagi organisma yang penting kepada pertanian dan perlindungan tumbuhan. Sistem ini membantu mengurangkan kekeliruan yang boleh berlaku akibat perubahan nama saintifik, sinonim dan perubahan taksonomi.[1]
Setiap takson yang direkodkan diberikan kod unik. Apabila nama saintifik sesuatu organisma berubah atas sebab taksonomi, kod EPPO yang berkaitan biasanya dikekalkan, manakala nama saintifik pilihan dan hubungan taksonominya dikemas kini dalam pangkalan data.[1]
Sebagai contoh, kod EPPO GNORAB pada asalnya dikaitkan dengan nama Gnorimoschema absoluta. Selepas nama spesies tersebut berubah menjadi Tuta absoluta dan kemudiannya Phthorimaea absoluta, kod EPPO GNORAB dikekalkan walaupun nama saintifik pilihan berubah.[1]
Struktur kod
[sunting | sunting sumber]Kod EPPO biasanya terdiri daripada gabungan lima atau enam huruf. Dalam banyak kes, kod tersebut merupakan singkatan mnemonik daripada nama saintifik organisma.[1]
Bagi tumbuhan yang ditanam dan tumbuhan liar, kod biasanya terdiri daripada lima huruf, iaitu tiga huruf yang berkaitan dengan genus dan dua huruf yang berkaitan dengan spesies. Bagi perosak dan patogen, kod biasanya terdiri daripada enam huruf, iaitu empat huruf bagi genus dan dua huruf bagi spesies. Virus dan organisma yang menyerupai virus menggunakan sistem singkatan enam huruf apabila sesuai.[1]
Kod juga diwujudkan untuk peringkat tertentu dalam hierarki taksonomi. Sistem tersebut menetapkan pola tertentu bagi kod pada peringkat taksonomi yang berbeza dan mewujudkan hubungan antara takson induk dengan takson anak.[1]
Pangkalan data
[sunting | sunting sumber]Semua kod EPPO dan nama yang berkaitan dengannya boleh dirujuk melalui EPPO Global Database. Pangkalan data ini mengandungi nama saintifik, sinonim, nama umum dalam pelbagai bahasa, kedudukan taksonomi dan kod EPPO bagi spesies yang berkepentingan kepada pertanian, perhutanan dan perlindungan tumbuhan.[3]
Selain spesies, sistem EPPO juga mengandungi sebilangan kecil kod bagi entiti bukan taksonomi yang berkaitan dengan perlindungan tanaman, termasuk kumpulan tanaman, kumpulan perosak dan beberapa kategori lain yang digunakan dalam sistem maklumat perlindungan tanaman.[1]
Pada Jun 2025, EPPO menyatakan bahawa kod telah diwujudkan untuk lebih daripada 98,500 spesies yang mempunyai kepentingan dalam pertanian dan perlindungan tanaman. Daripada jumlah tersebut, kira-kira 59,000 ialah spesies tumbuhan, 27,500 ialah spesies haiwan dan agen kawalan biologi, manakala 12,000 ialah spesies mikroorganisma.[1]
Contoh
[sunting | sunting sumber]| Peringkat | Takson | Kod EPPO |
|---|---|---|
| Alam | Animalia
ANIMK Filum Arthropoda ARTHP - Subfilum Hexapoda HEXAQ - Kelas Insecta INSEC - Order Hemiptera HEMIO - Suborder Sternorrhyncha STERR - Famili Aleyrodidae ALEYF - Genus Bemisia BEMIG - Spesies Bemisia tabaci BEMITA |
Penggunaan
[sunting | sunting sumber]Kod EPPO digunakan sebagai sistem pengenalan standard dalam pengurusan data berkaitan tumbuhan dan perosak. Sistem ini membantu organisasi kerajaan, pihak berkuasa perlindungan tumbuhan, penyelidik dan institusi lain mengurus nama organisma dan bertukar data antara sistem komputer.[1]
Kod tersebut juga digunakan dalam pangkalan data dan sistem maklumat yang berkaitan dengan perlindungan tumbuhan, termasuk data mengenai taburan geografi, tumbuhan perumah, perosak, patogen dan maklumat berkaitan kawal selia.[3]
Kod EPPO boleh dimuat turun secara percuma dan digunakan dalam sistem teknologi maklumat lain berdasarkan lesen data terbuka EPPO. EPPO turut menyediakan perkhidmatan data yang membolehkan pengguna mendapatkan kod melalui fail komputer dan perkhidmatan web.[1]
Lihat juga
[sunting | sunting sumber]Rujukan
[sunting | sunting sumber]- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 "EPPO Codes". European and Mediterranean Plant Protection Organization. Dicapai pada 23 Julai 2026.
- ↑ "EPPO Codes – A brief history". European and Mediterranean Plant Protection Organization. Dicapai pada 23 Julai 2026.
- 1 2 "EPPO Global Database". European and Mediterranean Plant Protection Organization. Dicapai pada 23 Julai 2026.
Pautan luar
[sunting | sunting sumber]- EPPO Global Database
- EPPO Data Services
- EPPO Codes – laman rasmi EPPO
