Lundu
Lundu
Pekan Lundu | |
|---|---|
Pekan dan ibu kota daerah | |
| Transkripsi lain | |
| • Tulisan Jawi | لوندو |
| • Bahasa Cina | 伦乐 (Lún lè) |
| • Bahasa Tamil | லுண்டு (Luṇṭu) |
 Mercu tanda Kota Lundu | |
  Lundu Lundu (Sarawak)  Lundu Lundu (Malaysia Timur)  Lundu Lundu (Malaysia) | |
| Koordinat: 1°40′0″U 109°50′0″T / 1.66667°U 109.83333°T | |
| Negara |  Malaysia |
| Negeri |  Sarawak |
| Bahagian | Kuching |
| Daerah | Daerah Lundu |
| Kerajaan | |
| • Type | Kerajaan tempatan (Majlis Daerah Lundu) |
| • Pegawai Daerah | Haji Awang Yusup bin Awang Mostapha |
| • Setiausaha Majlis | Wan Fauzi Bin Wan Ismail |
| Keluasan | |
• Jumlah | 1,962.2 km2 (757.6 batu persegi) |
| Penduduk (2020)[1] | |
• Jumlah | 39,200 |
| • Kepadatan | 20/km2 (52/batu persegi) |
| Zon waktu | UTC+8 (WPM) |
| • Musim panas (WMP) | Tidak diperhatikan |
| Poskod | 94500 |
| Kod kawasan | 082 |
| Tapak sesawang | lundudc |
| Lokasi Lundu di Peta Google | |
Lundu (Jawi: لوندو) merupakan sebuah pekan yang terletak di Bahagian Kuching bagi negeri Sarawak. Malaysia. Lundu juga merupakan pusat pentadbiran bagi daerah Lundu.
Taman Negara Tanjung Datu dan Gunung Gading terletak di Lundu.
Sejarah
[sunting | sunting sumber]Lundu ialah sebuah daerah yang terletak di barat laut Bahagian Kuching, Sarawak, Malaysia, dan bersempadan dengan Provinsi Kalimantan Barat, Indonesia. Pada suatu ketika dahulu, Lundu merupakan kawasan strategik di perairan Tanjung Datu yang terkenal sejak berkurun lamanya dalam sejarah termasuklah dalam sejarah Majapahit, China dan Srivijaya. Perkara ini disedari oleh penjajah British apabila Lundu kemudiannya dijadikan kubu pertama.
Sesiapa yang tahu, tanah di sekitar Lundu masih tiada orang sehingga kebelakangan ini. Walaupun sungai utama dipanggil Batang Kayan-"Sungai Kayan", tidak ada bukti sama sekali bahawa mana-mana orang Kayan pernah tinggal di sana. Pada pertengahan abad ke-18, sekumpulan orang Bidayuh yang berdekatan dari Bau berhijrah dan menetap di tebing barat Batang Kayan, di mana Kampong Melayu Stunggang sekarang berdiri. Mereka kemudiannya dipanggil Dayak Lundu, dan walaupun ahli terakhir suku itu meninggal dunia pada tahun 1960-an, anda masih dapat melihat pokok durian yang mereka tanam.
Nama "Lundu" sendiri diambil daripada seekor ikan keli kecil yang banyak terdapat di Sungai Lundu yang mengalir turun dari Gunung Gading.[2] Terdapat juga sumber tempatan mengatakan bahawa nama Lundu berasal daripada kumpulan masyarakat yang dikenali sebagai Undu, tetapi apabila bercampur perkahwinan dengan Melayu, masyarakat Bidayuh dan Iban ini berkelompok menjadi Melayu, Bidayuh dan Iban. Undu sebenarnya merupakan variasi dari nama Undi atau Datu Undi atau dikenali sebagai Raja Jarom yang berasal dari Minangkabau, Sumatera. Datu Undi atau Undu mempunyai tujuh orang anak. Anak-anaknya menjadi kerajaan di Saribas, Samarahan, Kalaka dan Sadong. Anak-anaknya yang sangat terkenal seperti Dato Terawoh di Kota Samarahan dan Datu Godam (Saribas) yang menggunakan gelaran Abang.
Menjelang akhir abad ke-18, tiga kumpulan orang pada masa yang sama datang secara berasingan untuk membuat rumah mereka di Lundu. Dari timur datang orang Iban. Orang Iban ini berasal dari Balau di tebing barat Batang Lupar. Semasa orang Iban datang ke Lundu dari timur, peneroka Cina dan Selako tiba dari barat, di atas bukit yang memisahkan Sarawak daripada Borneo Indonesia sekarang. Orang Cina telah tinggal di Pontianak dan Sambas selama seratus tahun atau lebih. Apabila emas ditemui di Bau, orang Cina berhijrah ke sana. Juga, dari barat datanglah Selako atau Selakau. Orang Melayu juga datang menetap dari Kepulauan Natuna.
Apa yang menarik tentang Lundu, ialah walaupun empat orang berbeza menetap sangat rapat, sejak awal tidak pernah ada pergeseran antara mereka. Mereka mencari kehidupan yang lebih baik, dan setiap orang mengejar matlamat mereka dengan cara yang tidak bersaing dengan yang lain. Lundu mempunyai bekalan elektrik dan air paip (dari Gunung Gading) pada awal 60-an. Hospital Lundu telah dibina pada tahun 1965, dan kini menawarkan rawatan untuk semua kecuali masalah yang paling serius. Mereka mempunyai klinik pergigian dan pemeriksaan ultrabunyi untuk bakal ibu. Sehingga tahun 1968, Lundu hanya boleh dicapai dari Kuching dengan menaiki bot. Jalan dari Bau ke Lundu telah siap pada tahun itu dan perkhidmatan bas tetap bermula.
Peristiwa Lundu 1972
[sunting | sunting sumber]Pada 26 Mac 1972, Parti Komunis Kalimantan Utara (NKCP) menyerang hendap konvoi Rejimen Renjer Diraja ke-7 di Lundu, Sarawak, membunuh 15 tentera.[3] Konvoi itu, yang terdiri daripada tentera jurutera dan kakitangan sokongan, telah diserang oleh 30 hingga 40 pemberontak . Jurutera dalam kenderaan pertama melalui tanpa kecederaan, tetapi trak ketiga disasarkan.[4][5]
Para jurutera, yang melebihi bilangan, memecut ke Titi Akar untuk mendapatkan bantuan. Koperal Jamaluddin segera tiba dengan sebuah kenderaan berperisai Ferret dan melepaskan tembakan, menyebabkan pemberontak berundur. Sebagai tindak balas, Rejimen Renjer Diraja ke-7 melancarkan operasi besar-besaran, membunuh beberapa pemberontak dan merampas senjata.[6]
Politik
[sunting | sunting sumber]Di kawasan pilihan raya negeri dan persekutuan, kawasan Lundu diwakili oleh Barisan Nasional:
- YB Azizul Annuar Adenan PBB - Ahli Dewan Undangan Negeri Sarawak bagi N3 Tanjung Datu.
- YB Billy anak Sujang SUPP - Ahli Majlis Perundangan Sarawak N1 Opar.
- YB Dato' Sri Nancy Shukri dari PBB - Ahli Parlimen Malaysia bagi P193 Santubong.
- YB Mordi anak Bimol dari DAP - Ahli Parlimen Malaysia P192 Mas Gading.
Kerajaan tempatan
[sunting | sunting sumber]Pejabat Daerah Lundu merupakan pusat saraf pentadbiran Daerah. Pegawai daerah pertama dilantik pada tahun 1877 dan pegawai daerah sekarang ialah pegawai ke-44. Pegawai daerah mempunyai kuasa berkanun yang luas, untuk membolehkannya berfungsi dengan berkesan. Pegawai daerah itu juga merupakan pengerusi Majlis Daerah Lundu.
Majlis Daerah Lundu menyediakan perkhidmatan perbandaran untuk Daerah Lundu. Setiausaha kepada Majlis Daerah Lundu ialah Ketua Pegawai Eksekutif. Sejarah awal Majlis Daerah Lundu adalah sama seperti majlis-majlis lain di Sarawak iaitu pada tahun 1953, dipengerusikan oleh DL Bruen (1953-1956), yang ketika itu dikenali sebagai Pihak Berkuasa Daerah Lundu. Pada 1 April 1957, Pihak Berkuasa Tempatan Daerah Lundu telah ditubuhkan semula dan dikenali sebagai Majlis Daerah Lundu sehingga penstrukturan semula Majlis Tempatan pada tahun 1981 sehingga hari ini untuk mengendalikan tugas pengurusan dan pentadbiran Daerah Lundu.
Pejabat Majlis Daerah Lundu terletak di Jalan Batang Kayan, berhampiran pekan Lundu, berhadapan dengan Sungai Batang Kayan. Seramai 32 orang ahli majlis termasuk Pengerusi dan Timbalan Pengerusi dilantik sebagai Ahli Majlis oleh Yang Dipertua Negeri Sarawak bagi melaksanakan segala kewajipan yang diamanahkan kepada rakyat.
Pengangkutan
[sunting | sunting sumber]Lundu terletak 100 km dari Bandaraya Kuching, 70 km dari Pekan Bau, 28 km dari Bazzar Sematan, 26 km dari Bazzar Biawak , 18 km dari Kampong Sebako dan 10 km dari Pantai Pandan. Ia boleh diakses melalui jalan raya. Pada pertengahan hingga akhir 2000-an, Jambatan Batang Kayan dibuka secara rasmi kepada lalu lintas, menamatkan perkhidmatan feri ke dan dari Lundu melalui Batang Kayan. Lundu sebelum ini dihubungkan melalui udara, dan terdapat sisa-sisa bekas landasan terbang di Lundu. Sebahagian daripada landasan landasan lapangan terbang lama kini digunakan sebagai jalan raya.
Biawak yang terletak berhampiran sempadan Indonesia-Malaysia merupakan lokasi salah satu daripada tiga lintasan sempadan darat ke Indonesia. Pusat pemeriksaan Malaysia dipanggil Pusat Pemeriksaan Imigresen, Kastam, Kuarantin dan Keselamatan Biawak manakala pusat pemeriksaan Indonesia dipanggil Pusat Pemeriksaan Melintasi Sempadan Aruk. Bandar terdekat dengan Aruk ialah bandar Sambas kira-kira 93 km jauhnya, dan Singkawang kira-kira 160 km jauhnya. Kedua-dua pekan ini terletak di Kalimantan Barat.
Iklim
[sunting | sunting sumber]Lundu mempunyai iklim hutan hujan tropika (Af) dengan hujan lebat hingga sangat lebat sepanjang tahun dan dengan hujan yang sangat lebat pada bulan Januari dan Februari.
| Data iklim untuk Lundu | |||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Bulan | Jan | Feb | Mac | Apr | Mei | Jun | Jul | Ogo | Sep | Okt | Nov | Dis | Tahun |
| Purata maksimum suhu harian, °C (°F) | 29.3 (84.7) |
29.6 (85.3) |
30.6 (87.1) |
31.5 (88.7) |
31.9 (89.4) |
31.6 (88.9) |
31.6 (88.9) |
31.4 (88.5) |
31.2 (88.2) |
31.2 (88.2) |
30.8 (87.4) |
30.2 (86.4) |
30.9 (87.6) |
| Purata suhu harian, °C (°F) | 25.8 (78.4) |
26.0 (78.8) |
26.6 (79.9) |
27.2 (81.0) |
27.4 (81.3) |
27.2 (81.0) |
27.0 (80.6) |
26.9 (80.4) |
26.8 (80.2) |
26.9 (80.4) |
26.6 (79.9) |
26.3 (79.3) |
26.7 (80.1) |
| Purata minimum suhu harian, °C (°F) | 22.4 (72.3) |
22.5 (72.5) |
22.6 (72.7) |
22.9 (73.2) |
23.0 (73.4) |
22.8 (73.0) |
22.5 (72.5) |
22.5 (72.5) |
22.5 (72.5) |
22.7 (72.9) |
22.5 (72.5) |
22.5 (72.5) |
22.6 (72.7) |
| Purata curahan hujan, mm (inci) | 690 (27.2) |
718 (28.3) |
438 (17.2) |
211 (8.3) |
179 (7.0) |
128 (5.0) |
139 (5.5) |
178 (7.0) |
165 (6.5) |
232 (9.1) |
286 (11.3) |
497 (19.6) |
3,861 (152) |
| Sumber: Climate-Data.org[7] | |||||||||||||
Kemudahan asas
[sunting | sunting sumber]Pendidikan
[sunting | sunting sumber]- SMK Lundu
- SK Bumiputera
- SJK(C) Chung Hua Lundu
- CENTEXS Lundu
Tempat beribadat
[sunting | sunting sumber]- Masjid Pehin Sri Haji Adenan Satem
- Masyarakat Buddha Lundu
- Pusat Dakwah Methodist Lundu
- Gereja Calvary Family
- Gereja St. Francis Parish
- Gereja Katolik Holy Spirit
Tempat menarik
[sunting | sunting sumber]- Taman Negara Gunung Gading
- Taman Rekreasi Lundu
- Taman Jubli Perak Lundu
Kemudahan lain
[sunting | sunting sumber]- PDK Lundu
- Pusat Serbaguna Mahligai Gading
- Hospital Lundu
- Pejabat Pos Lundu
- Perpustakaan Awam Daerah Lundu
- Ibu Pejabat Polis Daerah Lundu
- Pasar Tamu Lundu
- Shell Lundu
- Petronas Lundu
- Petron Lundu
Rujukan
[sunting | sunting sumber]- ↑ "The Official Portal of the Sarawak Government". sarawak.gov.my. Dicapai pada 2022-12-27.
- ↑ "lundupage6". www.ikanlundu.com. Dicapai pada 2025-10-21.
- ↑ Swami (retired), Major D. (2020-01-30). "History of the Rangers: 15 Soldiers of 7th Rangers ambushed and killed by the Enemy". History of the Rangers. Dicapai pada 2025-10-21.
- ↑ "Army's memorial in Lundu symbolises patriotism, unity". Borneo Post Online (dalam bahasa Inggeris). 2023-05-04. Dicapai pada 2025-10-21.
- ↑ "Tugu peringatan kenang tragedi berdarah Lundu | The Malaysian Insight". www.themalaysianinsight.com. Dicapai pada 2025-10-21.
- ↑ Swami (retired), Major D. (2022-05-03). "Valour and Courage: Lest We Forget: 7th Rangers on the Rebounce, Lundu, Sarawak, 1972 By Lieutenant Colonel Baldev Singh Johl (Retired)". Valour and Courage. Dicapai pada 2025-10-21.
- ↑ "Climate: Lundu". Climate-Data.org. Dicapai pada 29 October 2020.
