Johan Gabriel Doppelmayr
| Johan Gabriel Doppelmayr | ||
|---|---|---|
 | ||
| Persoonlijke gegevens | ||
| Geboortedatum | 27 september 1677 | |
| Geboorteplaats | Neurenberg | |
| Overlijdensdatum | 1 december 1750 | |
| Overlijdensplaats | Neurenberg[1] | |
| Beroep | astronoom, wiskundige, cartograaf, natuurkundige,[2] vertaler,[2] beeldend kunstenaar[3] | |
| Academische achtergrond | ||
| Alma mater | Maarten Luther-Universiteit (1700 – 1700),[4] Melanchthon-Gymnasium Nürnberg (1689 – 1696),[4] Universiteit van Altdorf (1696 – 1699)[4] | |
| Proefschrift | Visionis sensus nobilissimus ex obscurae camerae tenebris luculenter - illustrans | |
| Promotor(s) | Johann Sturm,[5] Lothar Zumbach von Koesfeld,[5] Lothar Zumbach von Koesfeld[6] | |
| Wetenschappelijk werk | ||
| Vakgebied(en) | astronomie, wiskunde, analyse, rekenkundig instrument, natuurkunde, astronomisch instrument, Zonnestelsel, translation from French, naar Duits vertalen | |
| Bekend van | Historische Nachricht von den nürnbergischen Mathematicis und Künstlern | |
| Werklocatie | Neurenberg[7][8] | |
| Erkenning en lidmaatschap | ||
| Lid van | Duitse Academie der Wetenschappen Leopoldina (1715), Royal Society (6 december 1733), Russische Academie van Wetenschappen (1740), Pruisische Academie van Wetenschappen | |
| Prijzen, onderscheidingen en erkenningen | Fellow of the Royal Society (1733)[4] | |
| Werken in collectie | Bernisches Historisches Museum, Geldersch Landschap en Kasteelen,[9] Musea Brugge,[3] Bibliothèque nationale de France, Het Scheepvaartmuseum[10] | |
Johann Gabriel Doppelmayr, soms Doppelmayer of Doppelmair gespeld (Neurenberg, 27 september 1677 – aldaar, 1 december 1750), was een Duits wiskundige, astronoom en cartograaf.
Hij was de zoon van de koopman Johann Siegmund Doppelmayr die na het Aegidien-Gymnasium in Nürnberg in 1696 naar de ondertussen verdwenen Universiteit van Altdorf ging. Hij studeerde daar fysica, wiskunde en rechten in 1696. Als proefschrift schreef hij in 1698 over de zon.
Hij studeerde enige tijd aan de Martin-Luther Universiteit in Halle, waar hij tevens Frans en Italiaans leerde. Nadat hij zijn studie rechten beëindigde, reisde hij twee jaar lang en studeerde ondertussen. Hij bezocht meerdere steden in Duitsland, Nederland en Engeland, waaronder Utrecht, Leiden, Oxford en Londen.
Hij was leerkracht wiskunde aan het Aegidien-Gymnasium van 1704 tot aan zijn overlijden. Hij is bekend door zijn publicaties over natuurwetenschappen, wiskunde en astronomie, waaronder boldriehoeksmeetkunde, hemelkaarten en zonnewijzers.
Een van zijn publicaties bevatte biografische gegevens over verschillende wiskundigen en instrumentbouwers in Nürnberg. In 1742 werkte hij de Atlas Coelestis af van de monnik Johann Batiste Homann, een van zijn medewerkers.
Hij trouwde met Susanna Maria Kellner in 1716 en kreeg vier kinderen. Hij was lid van meerdere wetenschappelijke organisaties, waaronder de Berlin Academy, de Royal Society in 1733 en de Petersburg Academy of Sciences in 1740.
De krater Doppelmayer op de maan is naar hem genoemd door Johann Hieronymus Schröter in 1791. Ook de kleine planeet 12622 Doppelmayr kreeg zijn naam.
Bronnen
[bewerken | brontekst bewerken]- Hans Gaab: Johann Gabriel Doppelmayr (1677–1750). In: Dick, Wolfgang R.; Hamel, Jürgen (Hrsg.): Beiträge zur Astronomiegeschichte, Band 4. Frankfurt am Main: Harri Deutsch 2001, S. 46–99
Externe links
[bewerken | brontekst bewerken]- Galileo Project
- De Atlas Coelestis (1742) van Johann Gabriel Doppelmayr
- Atlas Coelestis, Norimbergae, Heredi Homannianorum: 1742. Digitale facsimile van Linda Hall Library.
- Atlas Coelestis (Hemelatlas), digitalisatie van de Nationaliteit van Parijs.
- Atlas Coelestis in de Sammlung Ryhiner
- Bijdragen aan de astronomie in Nürnberg
- De maankrater naar hem genoemd Doppelmayr
- ↑ Nationaal Normbestand van Duitsland; geraadpleegd op: 30 december 2014.
- 1 2 Nationaal Normbestand van Tsjechië; geraadpleegd op: 15 december 2022; NKC-identificatiecode: mzk2008473386.
- 1 2 https://www.museabrugge.be/collection/work/id/2014_GRO0053_III; geraadpleegd op: 24 mei 2024.
- 1 2 3 4 MacTutor Historisch Wiskundig archief.
- 1 2 Mathematics Genealogy Project; geraadpleegd op: 27 augustus 2018; MGP-identificatiecode: 127727.
- ↑ Mathematics Genealogy Project.
- ↑ Nationaal Normbestand van Duitsland; geraadpleegd op: 2 april 2015.
- ↑ Nationaal Normbestand van Tsjechië; geraadpleegd op: 7 september 2021; NKC-identificatiecode: mzk2008473386.
- ↑ "Sterrenbeeld kaart"; geraadpleegd op: 14 maart 2021.
- ↑ "Aardglobe van 32 cm. in doorsnede door Johan Gabriel Doppelmayer, 1728"; Collectie online Scheepvaartmuseum Amsterdam; inventarisnummer: A.1470(01); geraadpleegd op: 12 februari 2025; genoemd als: Johan Gabriel Doppelmayr; datum van uitgave: 1728.
