Holding

Holding ose shoqëri mbajtëse është një shoqëri tregtare që zotëron aksione, kuota ose pjesëmarrje në një ose më shumë shoqëri të tjera, zakonisht me qëllim kontrollin, administrimin ose koordinimin e tyre. Shoqëria që kontrollon një ose më shumë shoqëri të tjera quhet shpesh edhe kompani mëmë, ndërsa shoqëritë e kontrolluara prej saj quhen kompani bija ose shoqëri të varura.

Në praktikë, një holding mund të jetë një kompani që nuk prodhon mallra dhe nuk ofron shërbime drejtpërdrejt, por mban pjesëmarrje në kompani të tjera. Në raste të tjera, holdingu mund të zhvillojë edhe vetë veprimtari ekonomike, krahas zotërimit të pjesëmarrjeve në shoqëri të tjera.

Përkufizimi

Termi holding vjen nga anglishtja holding company dhe lidhet me idenë e “mbajtjes” së pjesëmarrjeve në kompani të tjera. Një holding zakonisht zotëron një pjesë të mjaftueshme të kapitalit ose të të drejtave të votës në një kompani tjetër për të ndikuar ose kontrolluar politikat, administrimin dhe vendimmarrjen e saj.

Në kontabilitet dhe në raportimin financiar, koncepti i kontrollit është i rëndësishëm për përcaktimin e marrëdhënies ndërmjet kompanisë mëmë dhe kompanive bija. Sipas standardeve ndërkombëtare të raportimit financiar, një kompani mëmë është një njësi që kontrollon një ose më shumë njësi të tjera, ndërsa një kompani bijë është një njësi e kontrolluar nga një njësi tjetër.

Funksionimi

Një holding funksionon duke zotëruar aksione ose kuota në kompani të tjera. Përmes kësaj pronësie, ai mund të ushtrojë ndikim mbi drejtimin, strategjinë, investimet, financat dhe zhvillimin e kompanive të kontrolluara.

Struktura e thjeshtë e një holdingu mund të paraqitet kështu:

• Holding ose kompania mëmë
  • Kompania bijë A
  • Kompania bijë B
  • Kompania bijë C

Kompanitë bija zakonisht mbeten subjekte juridike të veçanta. Ato mund të kenë administrimin, punonjësit, kontratat dhe veprimtarinë e tyre, por vendimet kryesore strategjike mund të ndikohen nga kompania mëmë.

Qëllimet

Holdingjet krijohen për arsye të ndryshme ekonomike, juridike dhe organizative. Ndër qëllimet më të zakonshme janë:

• organizimi i disa kompanive nën një strukturë të përbashkët;
• kontrolli i investimeve dhe pjesëmarrjeve;
• ndarja e rreziqeve ndërmjet kompanive të ndryshme;
• administrimi më i lehtë i grupeve të mëdha të biznesit;
• koordinimi i strategjisë, financave, markave ose pronësisë;
• mbajtja e pasurive të caktuara, si aksione, pasuri të paluajtshme, marka tregtare ose të drejta pronësie intelektuale.

Llojet e holdingjeve

Holdingjet mund të ndahen në disa lloje, sipas mënyrës së funksionimit dhe qëllimit të tyre.

Holding i pastër

Një holding i pastër është një kompani që ka si veprimtari kryesore zotërimin e pjesëmarrjeve në kompani të tjera. Ai zakonisht nuk merret vetë me prodhim, tregti ose shërbime operative.

Holding i përzier

Një holding i përzier zotëron kompani të tjera, por njëkohësisht zhvillon edhe vetë veprimtari ekonomike. Kjo do të thotë se ai mund të jetë njëkohësisht kompani mëmë dhe kompani operative.

Holding financiar

Një holding financiar përqendrohet kryesisht te investimet, pjesëmarrjet financiare dhe administrimi i kapitalit. Ky lloj holding-u mund të zotërojë aksione në kompani të ndryshme pa u përfshirë drejtpërdrejt në veprimtarinë e tyre të përditshme.

Holding menaxhues

Një holding menaxhues nuk kufizohet vetëm te zotërimi i aksioneve, por merr pjesë edhe në drejtimin strategjik të kompanive bija. Ai mund të koordinojë administrimin, financat, burimet njerëzore, marketingun ose zhvillimin afatgjatë të grupit.

Dallimi nga koncepte të ngjashme

Holding-u shpesh ngatërrohet me terma të tjerë të biznesit, si grup kompanish, koncern ose konglomerat.

• Holding është kompania që zotëron pjesëmarrje në kompani të tjera.
• Kompani mëmë është kompania që kontrollon një ose më shumë kompani bija.
• Kompani bijë është kompania e kontrolluar nga një kompani tjetër.
• Grup kompanish është tërësia e kompanisë mëmë dhe kompanive bija.
• Konglomerat është një grup i madh kompanish që mund të veprojnë në fusha të ndryshme ekonomike.

Në këtë kuptim, holding-u është zakonisht pjesë qendrore e një grupi kompanish, por nuk është gjithmonë i njëjtë me të gjithë grupin.

Shembull ilustrues

Një kompani mund të krijojë një holding për të zotëruar disa kompani të veçanta, për shembull një kompani mediatike, një kompani teknologjike dhe një kompani tregtare. Secila prej tyre mund të funksionojë si subjekt i veçantë, ndërsa holding-u mban pronësinë dhe ushtron kontroll strategjik mbi to.

Ky model përdoret shpesh për të ndarë veprimtaritë e ndryshme të biznesit, për të organizuar më mirë investimet dhe për të kufizuar rrezikun që një veprimtari e caktuar të ndikojë drejtpërdrejt mbi të gjitha kompanitë e tjera të grupit.

Shih edhe

• Shoqëri tregtare
• Kompani
• Aksion (financë)
• Kapital
• Konglomerat
• Koncern
• Kompani mëmë
• Kompani bijë

Referime

```