Huldrych Zwingli
Huldrych ose Ulrich Zwingli [a] [b] (1 janar 1484 – 11 tetor 1531) ishte një udhëheqës i Reformacionit në Zvicër, i lindur gjatë një kohe të shfaqjes së patriotizmit zviceran dhe kritikave në rritje ndaj sistemit mercenar zviceran . Ai ndoqi Universitetin e Vjenës dhe Universitetin e Bazelit, një qendër studimore e humanizmit të Rilindjes . Ai vazhdoi studimet e tij ndërsa shërbeu si pastor në Glarus dhe më vonë në Einsiedeln, ku u ndikua nga shkrimet e Erasmusit.
Në 1519, Zwingli u bë Leutpriester (prifti i popullit) i Grossmünster në Cyrih ku filloi të predikonte idetë për reformën e Kishës Katolike. Në polemikën e tij të parë publike në 1522, ai sulmoi zakonin e agjërimit gjatë Kreshmës . Në botimet e tij, ai vuri në dukje korrupsionin në hierarkinë kishtare, promovoi martesën e priftërinjve dhe sulmoi përdorimin e imazheve në vendet e adhurimit. Ndër kontributet e tij më të shquara për Reformimin ishte predikimi i tij shpjegues, duke filluar në vitin 1519, përmes Ungjillit të Mateut, përpara se të përdorte përfundimisht interpretimin biblik për të kaluar nëpër tërë Dhiatën e Re, një largim rrënjësor nga mesha katolike .[9] Në 1525, ai prezantoi një liturgji të re kungimi për të zëvendësuar meshën. Ai gjithashtu u përplas me anabaptistët, gjë që rezultoi në persekutimin e tyre. Historianët kanë debatuar nëse ai e ktheu Cyrihun në një teokraci apo jo.[10]
Reformimi u përhap në pjesë të tjera të Konfederatës Zvicerane, por disa kantone rezistuan, duke preferuar të mbeten katolikë . Cvingili formoi një aleancë të kantoneve të reformuara që ndanë Konfederatën sipas linjave fetare. Në 1529, një luftë u shmang në momentin e fundit midis dy palëve. Ndërkohë, idetë e Zwinglit ranë në vëmendjen e Martin Luterit dhe reformatorëve të tjerë. Ata u takuan në Kolokuin e Marburgut dhe ranë dakord për shumë pika të doktrinës, por nuk arritën një marrëveshje për doktrinën e Pranisë së Vërtetë të Krishtit në Eukaristinë.
Në 1531, aleanca e Zwinglit zbatoi një bllokadë të pasuksesshme ushqimore në kantonet katolike. Kantonet u përgjigjën me një sulm në një moment kur Cyrihu ishte i papërgatitur keq dhe Zwingli vdiq në fushën e betejës . Trashëgimia e tij jeton në rrëfimet, liturgjitë dhe urdhrat e kishës së kishave të reformuara të sotme.
[ Nevojitet referencë për imazhin ]
- ↑ Shqiptimi gjermanisht: [ˈhʊldriːç ˈʊlrɪç ˈtsvɪŋli]; Anglisht /ˈzwɪŋɡli/ ZWING-glee,[1]
- ↑ Zwingli's given name was Ulrich, but he used the latinized spelling Huldricus or Huldrychus Zwinglius. In his enrolment in the University of Vienna (1500), he still latinised his name as Udalricus Zwingling de Lichtensteig.[2] His signature at the Marburg Colloquy (1529) was Huldrychus Zwinglius.[3][4] Modern literature uses either Ulrich (e.g. Potter)[5] or Huldrych (e.g. Gäbler, Stephens, and Furcha).[6][7][8]
<ref> ekzistojnë për një grup të quajtur "lower-alpha", por nuk u gjet etiketa korresponduese <references group="lower-alpha"/>
- ↑ Random House Webster's Unabridged Dictionary: "Zwingli".
- ↑ Jackson 1900, f. 57.
- ↑ Bainton 1995, f. 251.
- ↑ Schuler, Schultess (eds.), Huldrici Zuinglii opera, 1830, p. 55.
- ↑ Potter 1976.
- ↑ Gäbler 1986.
- ↑ Stephens 1986.
- ↑ Furcha 1985.
- ↑ Lawson, Steven (8 tetor 2018). "Zurich Revolutionary: Ulrich Zwingli". Ligionier Ministries. Arkivuar nga origjinali më 19 qershor 2021. Marrë më 28 tetor 2020.
{{cite web}}: Mungon ose është bosh parametri|language=(Ndihmë!) - ↑ Robert Walton, Zwingli's Theocracy (Toronto University Press. 1967).
