Mannitol
 | |
 | |
| Klinik verisi | |
|---|---|
| AHFS/Drugs.com | Monografi |
| Farmakokinetik veri | |
| Metabolizma | Karaciğer, ihmal edilebilir düzeyde |
| Tanımlayıcılar | |
| E numarası | E421 (kıvamlaştırıcılar, ...) |
| CompTox Bilgi Paneli (EPA) | |
| ECHA Bilgi Kartı | 100.000.647 |
| Kimyasal ve fiziksel veriler | |
| Formül | C6H14O6 |
| Mol kütlesi | 182.172 g·mol−1 |
| 3D model (JSmol) | |
| |
| |
Mannitol, tatlandırıcı ve ilaç olarak kullanılan bir tür şeker alkolüdür.[1][2] Tatlandırıcı olarak bağırsaklar tarafından zayıf emildiği için diyabetik gıdalarda kullanılır.[1] İlaç olarak, glokomda olduğu gibi gözlerdeki basıncı düşürmek ve artmış kafa içi basıncını azaltmak için kullanılır.[2][3] Tıbbi olarak enjeksiyon yoluyla verilir.[4] Etkiler genellikle 15 dakika içinde başlar ve 8 saate kadar sürer.[4]
Tıbbi kullanımdan kaynaklanan yaygın yan etkiler arasında elektrolit sorunları ve dehidratasyon bulunur. Kalp yetmezliğinin ve böbrek sorunlarının kötüleşmesine sebep olabilir.[2][4] Gebelikte kullanımının güvenli olup olmadığı belirsizdir.[4] Mannitol, ozmotik diüretik ilaç ailesine aittir ve beyinden ve gözlerden sıvı çekerek etki gösterir.[4]
Mannitolün keşfi 1806 yılında Joseph Louis Proust'a atfedilir.[5] Dünya Sağlık Örgütü'nün Temel İlaçlar Listesi'nde yer alan ilacın,[6] gelişmekte olan ülkelerde toptan satış maliyeti doz başına yaklaşık 1,12 ila 5,80 ABD doları arasındadır.[7] Amerika Birleşik Devletleri'nde bir tedavi seansının maliyeti 25 ila 50 dolar arasındadır.[8] Başlangıçta çiçek açan dişbudak ağacından yapılan ilaç, İncil'deki yiyeceğe benzediği düşünüldüğü için manna olarak adlandırılıyordu.[9][10]
Mannitol, diğer ilaçların etkisini maskeleyebileceği endişesi nedeniyle Dünya Anti-Doping Ajansı'nın yasaklı ilaçlar listesinde yer almaktadır.[11]
Kaynakça
[değiştir | kaynağı değiştir]- 1 2 Varzakas, Theodoros; Labropoulos, Athanasios; Anestis, Stylianos (2012). Sweeteners: Nutritional Aspects, Applications, and Production Technology (İngilizce). CRC Press. ss. 59-60. ISBN 9781439876732. 10 Eylül 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi.
- 1 2 3 WHO Model Formulary 2008. World Health Organization. 2009. s. 332. ISBN 9789241547659.
- ↑ "Mannitol for acute traumatic brain injury". The Cochrane Database of Systematic Reviews. 8 (8): CD001049. August 2013. doi:10.1002/14651858.CD001049.pub5. PMC 7050611
. PMID 23918314. - 1 2 3 4 5 "Mannitol". The American Society of Health-System Pharmacists. 26 Mayıs 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Ocak 2015.
- ↑ Kremers, Edward; Sonnedecker, Glenn (1986). Kremers and Urdang's History of Pharmacy (İngilizce). Amer. Inst. History of Pharmacy. s. 360. ISBN 9780931292170. 10 Eylül 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi.
- ↑ World Health Organization model list of essential medicines: 21st list 2019. Cenevre: World Health Organization. 2019. WHO/MVP/EMP/IAU/2019.06. License: CC BY-NC-SA 3.0 IGO.
- ↑ "Mannitol". International Drug Price Indicator Guide. 7 Temmuz 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Aralık 2016.
- ↑ Hamilton, Richart (2015). Tarascon Pocket Pharmacopoeia 2015 Deluxe Lab-Coat Edition. Jones & Bartlett Learning. s. 344. ISBN 9781284057560.
- ↑ Cottrell, James E.; Patel, Piyush (2016). Cottrell and Patel's Neuroanesthesia (İngilizce). Elsevier Health Sciences. s. 160. ISBN 9780323461122. 10 Eylül 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Eylül 2017.
- ↑ Bardal, Stan; Waechter, Jason; Martin, Doug (2010). Applied Pharmacology (İngilizce). Elsevier Health Sciences. s. 411. ISBN 978-1437735789. 10 Eylül 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Eylül 2017.
- ↑ "The 2017 Prohibited List International Standard" (PDF). January 2017. s. 5. 22 Nisan 2018 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 7 Temmuz 2018.
