close
İçeriğe atla

Sörpan

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Sörpan
Sörpan, geç 18. yüzyıl İtalya'sı. Museo Civico di Modena
Diğer adları
  • Sörpanton
Türü
Hornbostel-Sachs sınıfı423.213
Geniş konik delikli parmak delikli labrosonlar[1]
Geliştirilmesi16. yüzyıl sonları
Çalma aralığı

    {
      \new Staff \with { \remove "Time_signature_engraver" }
      \clef bass \key c \major \cadenzaOn
      \tweak font-size #-2 a,,1 ^ "lip"
      c,1 \glissando g'1 \tweak font-size #-2 c''1 ^ "poss."
    }
Sörpanın ses aralığı; C₂'nin altındaki notalar ağız pozisyonuyla elde edilir[2]
İlişkili çalgılar
Önemli müzisyenler
Üreticiler
Dinle: [[Dosya:]]

Sörpan (Türkçe: 'yılan'), Rönesans döneminde geliştirilen, dudak kamışlı çalgılar ailesinden, düşük perdeli erken dönem bir bakır nefesli çalgıdır.

Trombon benzeri bir ağızlığı vardır ve her iki el tarafından üçerli iki grup halinde düzenlenmiş altı ses deliği bulunur. Uzun, konik deliğinin yılan benzeri bir şekle bükülmesinden dolayı bu adı almıştır ve çoğu pirinç çalgının aksine, dış kısmı deri veya parşömenle kaplı ahşaptan yapılmıştır.

Tuba'nın uzak bir atası olan sörpan, kornet ile akrabadır ve 17. yüzyıldan 19. yüzyılın başlarına kadar bassline için kullanılmıştır.[4]

19. yüzyılın başlarında, entonasyonu iyileştirmek için tuşlar eklendi ve çeşitli dik varyantlar geliştirilip kullanıldı; daha sonra önce ofikleid, nihayetinde ise valfli tuba yerine geçti.

Orkestralardan neredeyse tamamen kaybolduktan sonra, sörpan 20. yüzyılın ortalarında tarihsel olarak bilgilendirilmiş performans pratiğinde yeniden ilgi gördü. Birkaç çağdaş eser sipariş edildi ve bestelendi ve sörpanlar yine az sayıda çağdaş üretici tarafından üretiliyor.

Sörpan sesi veya tınısı fagot ve öfonyum arasında bir yerdedir ve tipik olarak oturarak, enstrüman oyuncunun dizleri arasında dik olarak duracak şekilde çalınır.

Popüler kültürde

[değiştir | kaynağı değiştir]

Ayrıca bakınız

[değiştir | kaynağı değiştir]
  1. "423.213 Labrosones with fingerholes, with (wider) conical bore". MIMO Hornbostel-Sachs Classification. Musical Instrument Museums Online. 8 Ağustos 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Ekim 2023.
  2. Herbert, Myers & Wallace 2019, s. 490, Appendix 2: The Ranges of Labrosones.
  3. "An illustrated dictionary for the modern trombone, tuba, and euphonium player | WorldCat.org". search.worldcat.org (İngilizce). 27 Nisan 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Nisan 2026.
  4. 1 2 3 "Personnel". The London Serpent Trio. White Cottage Websites. 8 Ağustos 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 31 Mayıs 2023.
  5. Nussbaum, Jeffrey (31 Aralık 2012). "Volny Hostiou, Le Serpent Imaginaire". Historic Brass Society (review). 14 Ağustos 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Ağustos 2024.
  6. "Volny Hostiou". Rouen: Les Meslanges. 13 Ağustos 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Ağustos 2024.
  7. Townsend, Dave (2023). "Mellstock Band Members -". Dave Townsend - Music & Tradition. 1 Ocak 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Nisan 2025.
  8. 1 2 Schmidt, Paul, (Ed.) (2024). "Workshops: 2024 Serpentarium". Serpent Newsletter, September 2024. s. 1–3.
  9. Cochard, Alain (6 Ocak 2018). "Patrick Wibart à Jeunes Talents et à l'Orchestre national de Lille – Le serpent à travers les siècles". Paris: ConcertClassic.com. 13 Ağustos 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Ağustos 2024.
  10. Schmidt, Paul (2020). "Serpent Filmography". The Serpent Website. 26 Ocak 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 7 Mayıs 2025.
  11. Bevan 2000, s. 120.
  12. The Avalanches (2000). Frontier Psychiatrist – Official HD Video (music video) (2009 tarihinde yayınlandı). 8 Ağustos 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Haziran 2023 YouTube vasıtasıyla.

Dış bağlantılar

[değiştir | kaynağı değiştir]