vermek

Türkçe

Köken

Osmanlı Türkçesi ویرمك‎ (virmek, vermek) sözcüğünden devralındı, Eski Anadolu Türkçesi ویرمك‎ (vẹrmek) sözcüğünden devralındı, Ana Türkçe *bēr- sözcüğünden devralındı.

Söyleniş

• IPA^(anahtar): /veɾˈmec/

• Ses

  (dosya)

• Heceleme: ver‧mek

Eylem

vermek (üçüncü tekil şahıs geniş zaman çekimi verir)

Çocuk, elindeki yemi hayvana veriyor (1)

Atatürk, Türk milletine Meclis'i ve Cumhuriyet'i verdi. (2) Bu yüzden milletin bağımsızlığı onun ve silah arkadaşlarının mücadelesine verilir. (3)

Araba, burnunu yan yola vermiş (5)

Domatesi, kilosu 2 liradan veriyorlar. (6)

1. Üzerinde, elinde veya yakınında olan bir şeyi birisine eriştirmek, iletmek; lütfetmek, lütfeylemek.
   • "Yasemin, şımarırsan çöpçülere vereceğim seni. Uslu uslu bebeğinle oyna."

     — Batuhan AŞIKTOPRAK, 2019, Kurdun Postu, s. 32, Varlık Yayınları
2. Bırakmak veya bağışlamak.
3. atfetmek, ondan bilmek.
   • Bilgin'in bu çekingen tavırlarını kusurlu ve zayıf oluşuna verdi. - Fâlih Rıfkı Atay
4. Düşünce veya bilgi anlatan şeyleri başkalarına bildirmek
   • "Geçenlerde bir derginin, 'Eski ünlüler ne yapıyor?' adlı bir röportajına verdiği cevapları okudum." - Haldun Taner
5. Döndürmek, çevirmek, yöneltmek:
   • "Arabanın burnunu en tenha kahvelerden birinin önünde rıhtıma verdiler." - Attilâ İlhan'
6. Bir şeyi satmak:
   • Ucuz pahalı deme de ver gitsin; ver de kurtul.
7. (evlilik, kadın) Kızı, kadını biriyle evlendirmek:
   • "Uzun Osman, Zeynep'le Süleyman'a, ikisini birbirine vereceğini söylediği zaman şaşmadılar." - Halide Edip Adıvar
8. yaymak
   • Ses vermek. Işık vermek.
9. Bitkinin ortaya çıkması
   • Ağaç bu sene filiz verdi
10. Herhangi bir şey ortaya çıkarmak, oluşturmak:
    • "Kendisi de muhakkak artistlerden, güzel eser veren, güzel konuşan, hayalleri işlek adamlardan hoşlanıyor." - Refik Halit Karay
11. Bir hâli bir kimse veya yerde hâkim kılmak:
    • Korku vermek. Ateşe vermek. Ortalığı heyecana vermek.
12. sahip olmasını sağlamak
    • Özgür de bir mail adresi almış, geçen gün Madenci'ye verdiğini duydu.

      — Ayfer TUNÇ, 2014, Dünya Ağrısı, s. 152, Can Sanat Yayınları
13. kazandırmak:
    • ,İhtiyaçlarımızdan, yaşama irademizden; zaten hıza değil, derse ihtiyacımız var. Bunu da realite bize verir; müphem ütopyalar değil!..

      — Ahmet Hamdi TANPINAR, 2022, 39. baskı, Huzur, s. 99, Dergâh Yayınları
14. Katmak
    • Un kavrulunca suyu verdi yandan.

      — Semrin ŞAHİN, 2025, “Talaş Tozu”, Notos Öykü, 104. sayı, s. 96
15. Bir şey ayırmak
    • Zaman vermek
16. Bir yere dayamak
    • Yün eldivenlerin içinde saklı kıymettar elleri salep fincanını kucaklayan burunları nezleli, kafaları grevli, ıstıraplı pirinç bir semaver gibi tüten sarışın ameleler, mektep hocaları, celepler, kasaplar ve hazan fakir mektep talebeleri kocaman fabrika du­varına sırtlarını verirler; üstüne rüyalarının mabadi serpilmiş salepten yudum yudum içerlerdi.

      — Sait Faik Abasıyanık, 1935, “Semaver”, Varlık, 42. sayı
17. Doğurmak
    • Kezban, ona yedi evlat vermişti.
18. Bilgi edinmesi için göndermek:
    • Kursa vermek. Okula vermek.
19. belirlemek:
    • Derse girmeden sinema için saat ver, dedi.
20. (cinsellik) Cinsel yönden kendisini kullandırmak.
    • Hiçbir gün sor­madılar 'hasta mısın, ne iş yaparsın, nasılsın?' Yok, 'çalış Neri­man, s.k..ş Neriman, ver Neriman!.'

      — Oktay GÜZELOĞLU, 1997, Beyoğlu'nda Garibanın Otopsisi Yapılmaz, s. 68, Hiç Yayınları
21. Elindeki parayı kaptırmak; uçlanmak
22. yatırmak.
    • Saçlarını limon suyuyla geriye verdi.

      — Jaklin ÇELİK, 1997, “Çengelli İğne”, Öküz, 33. sayı, s. 37
23. Gereğini, gereğinin yapılması işini bir yere havâle etmek.
    • - Efendi, dedi, biraz daha peşimizden gelirseniz sizi polise vermeye mecbur olacağız.

      — Sait Faik ABASIYANIK, 1935, “Şehri Unutan Adam”, Varlık, 58. sayı

Çekimleme

vermek eyleminin çekimi

olumlu çekimler
			tekil			çoğul
			ben	sen	o	biz	siz	onlar
bildirme (haber) kipleri	belirli geçmiş	basit	verdim	verdin	verdi	verdik	verdiniz	verdiler
		hikâye	verdiydim	verdiydin	verdiydi	verdiydik	verdiydiniz	verdiydiler
		rivayet	—	—	—	—	—	—
		şart	verdiysem	verdiysen	verdiyse	verdiysek	verdiyseniz	verdiyseler verdilerse
	belirsiz geçmiş	basit	vermişim	vermişsin	vermiş	vermişiz	vermişsiniz	vermişler
		hikâye	vermiştim	vermiştin	vermişti	vermiştik	vermiştiniz	vermiştiler
		rivayet	vermişmişim	vermişmişsin	vermişmiş	vermişmişiz	vermişmişsiniz	vermişmişler
		şart	vermişsem	vermişsen	vermişse	vermişsek	vermişseniz	vermişseler vermişlerse
	geniş	basit	veririm	verirsin	verir	veririz	verirsiniz	verirler
		hikâye	verirdim	verirdin	verirdi	verirdik	verirdiniz	verirdiler
		rivayet	verirmişim	verirmişsin	verirmiş	verirmişiz	verirmişsiniz	verirmişler
		şart	verirsem	verirsen	verirse	verirsek	verirseniz	verirseler verirlerse
	şimdiki	basit	veriyorum	veriyorsun	veriyor	veriyoruz	veriyorsunuz	veriyorlar
		hikâye	veriyordum	veriyordun	veriyordu	veriyorduk	veriyordunuz	veriyordular
		rivayet	veriyormuşum	veriyormuşsun	veriyormuş	veriyormuşuz	veriyormuşsunuz	veriyormuşlar
		şart	veriyorsam	veriyorsan	veriyorsa	veriyorsak	veriyorsanız	veriyorsalar veriyorlarsa
	gelecek	basit	vereceğim	vereceksin	verecek	vereceğiz	vereceksiniz	verecekler
		hikâye	verecektim	verecektin	verecekti	verecektik	verecektiniz	verecektiler
		rivayet	verecekmişim	verecekmişsin	verecekmiş	verecekmişiz	verecekmişsiniz	verecekmişler
		şart	vereceksem	vereceksen	verecekse	vereceksek	verecekseniz	verecekseler vereceklerse
dilek (tasarlama) kipleri	istek	basit	vereyim	veresin	vere	verelim	veresiniz	vereler
		hikâye	vereydim	vereydin	vereydi	vereydik	vereydiniz	vereydiler
		rivayet	vereymişim	vereymişsin	vereymiş	vereymişiz	vereymişsiniz	vereymişler
		şart	—	—	—	—	—	—
	şart	basit	versem	versen	verse	versek	verseniz	verseler
		hikâye	verseydim	verseydin	verseydi	verseydik	verseydiniz	verseydiler
		rivayet	verseymişim	verseymişsin	verseymiş	verseymişiz	verseymişsiniz	verseymişler
		şart	—	—	—	—	—	—
	gereklilik	basit	vermeliyim	vermelisin	vermeli	vermeliyiz	vermelisiniz	vermeliler
		hikâye	vermeliydim	vermeliydin	vermeliydi	vermeliydik	vermeliydiniz	vermeliydiler
		rivayet	vermeliymişim	vermeliymişsin	vermeliymiş	vermeliymişiz	vermeliymişsiniz	vermeliymişler
		şart	vermeliysem	vermeliysen	vermeliyse	vermeliysek	vermeliyseniz	vermeliyseler vermelilerse
	emir	basit	—	ver	versin	—	verin veriniz	versinler
		hikâye	—	—	—	—	—	—
		rivayet	—	—	—	—	—	—
		şart	—	—	—	—	—	—
olumsuz çekimler
			tekil			çoğul
			ben	sen	o	biz	siz	onlar
bildirme (haber) kipleri	belirli geçmiş	basit	vermedim	vermedin	vermedi	vermedik	vermediniz	vermediler
		hikâye	vermediydim	vermediydin	vermediydi	vermediydik	vermediydiniz	vermediydiler
		rivayet	—	—	—	—	—	—
		şart	vermediysem	vermediysen	vermediyse	vermediysek	vermediyseniz	vermediyseler vermedilerse
	belirsiz geçmiş	basit	vermemişim	vermemişsin	vermemiş	vermemişiz	vermemişsiniz	vermemişler
		hikâye	vermemiştim	vermemiştin	vermemişti	vermemiştik	vermemiştiniz	vermemiştiler
		rivayet	vermemişmişim	vermemişmişsin	vermemişmiş	vermemişmişiz	vermemişmişsiniz	vermemişmişler
		şart	vermemişsem	vermemişsen	vermemişse	vermemişsek	vermemişseniz	vermemişseler vermemişlerse
	geniş	basit	vermem	vermezsin	vermez	vermeyiz	vermezsiniz	vermezler
		hikâye	vermezdim	vermezdin	vermezdi	vermezdik	vermezdiniz	vermezdiler
		rivayet	vermezmişim	vermezmişsin	vermezmiş	vermezmişiz	vermezmişsiniz	vermezmişler
		şart	vermezsem	vermezsen	vermezse	vermezsek	vermezseniz	vermezseler vermezlerse
	şimdiki	basit	vermiyorum	vermiyorsun	vermiyor	vermiyoruz	vermiyorsunuz	vermiyorlar
		hikâye	vermiyordum	vermiyordun	vermiyordu	vermiyorduk	vermiyordunuz	vermiyordular
		rivayet	vermiyormuşum	vermiyormuşsun	vermiyormuş	vermiyormuşuz	vermiyormuşsunuz	vermiyormuşlar
		şart	vermiyorsam	vermiyorsan	vermiyorsa	vermiyorsak	vermiyorsanız	vermiyorsalar vermiyorlarsa
	gelecek	basit	vermeyeceğim	vermeyeceksin	vermeyecek	vermeyeceğiz	vermeyeceksiniz	vermeyecekler
		hikâye	vermeyecektim	vermeyecektin	vermeyecekti	vermeyecektik	vermeyecektiniz	vermeyecektiler
		rivayet	vermeyecekmişim	vermeyecekmişsin	vermeyecekmiş	vermeyecekmişiz	vermeyecekmişsiniz	vermeyecekmişler
		şart	vermeyeceksem	vermeyeceksen	vermeyecekse	vermeyeceksek	vermeyecekseniz	vermeyecekseler vermeyeceklerse
dilek (tasarlama) kipleri	istek	basit	vermeyeyim	vermeyesin	vermeye	vermeyelim	vermeyesiniz	vermeyeler
		hikâye	vermeyeydim	vermeyeydin	vermeyeydi	vermeyeydik	vermeyeydiniz	vermeyeydiler
		rivayet	vermeyeymişim	vermeyeymişsin	vermeyeymiş	vermeyeymişiz	vermeyeymişsiniz	vermeyeymişler
		şart	—	—	—	—	—	—
	şart	basit	vermesem	vermesen	vermese	vermesek	vermeseniz	vermeseler
		hikâye	vermeseydim	vermeseydin	vermeseydi	vermeseydik	vermeseydiniz	vermeseydiler
		rivayet	vermeseymişim	vermeseymişsin	vermeseymiş	vermeseymişiz	vermeseymişsiniz	vermeseymişler
		şart	—	—	—	—	—	—
	gereklilik	basit	vermemeliyim	vermemelisin	vermemeli	vermemeliyiz	vermemelisiniz	vermemeliler
		hikâye	vermemeliydim	vermemeliydin	vermemeliydi	vermemeliydik	vermemeliydiniz	vermemeliydiler
		rivayet	vermemeliymişim	vermemeliymişsin	vermemeliymiş	vermemeliymişiz	vermemeliymişsiniz	vermemeliymişler
		şart	vermemeliysem	vermemeliysen	vermemeliyse	vermemeliysek	vermemeliyseniz	vermemeliyseler vermemelilerse
	emir	basit	—	verme	vermesin	—	vermeyin vermeyiniz	vermesinler
		hikâye	—	—	—	—	—	—
		rivayet	—	—	—	—	—	—
		şart	—	—	—	—	—	—

Yardımcı eylem

vermek

1. Kök veya gövdeleri sonuna -ı (-i, -u, -ü) zarf-fiil eki almış fiillere gelerek tezlik bildiren birleşik fiiller oluşturur
   • alıvermek, dizivermek, yapıvermek, görüvermek.

Atasözleri

• almadan vermek, Allah'a mahsus
• borcun iyisi vermek, derdin iyisi ölmek

Deyimler

açık bono vermek, ata et, ite ot vermek, akıl vermek, ateş vermek, ateşe vermek, baş başa vermek, biçim vermek, çeşni vermek, çocuk vermek, delinin eline değnek vermek, emek vermek, evlat vermek, gönül vermek, gözdağı vermek, haber vermek, hareket vermek, heyecana vermek, hız vermek, ısı vermek, ışık vermek, isim vermek, karar vermek, kız vermek, korku vermek, nefes vermek, para vermek, randevu vermek, ses vermek, şehit vermek, şekil vermek, tat vermek velveleye vermek zaman vermek

Çeviriler

çeviriler

• Afrikaanca: gee (af)
• Almanca: geben (de)
• Arapça: أَعْطَى‎ (ar) (ʾaʿṭā)
• Aşağı Almanca: geben (nds)
• Azerice: vermək (az)
• Danca: give (da)
• Eski Türkçe: bermek‎ (otk) (bermek), çıfılamak‎ (otk) (çıfılamak)
• Estonca: andma (et)
• Felemenkçe: geven (nl)
• Fince: antaa (fi), lisätä (fi), myydä (fi)
• Fransızca: donner (fr)
• Gagavuzca: vermek (gag)
• İbranice: לתת‎ (he) (latet)
• İngilizce: give (en)
• İspanyolca: dar (es)
• İsveççe: ge (sv)
• İsviçre Almancası: geben (de)
• İtalyanca: dare (it)
• Japonca: あげる (ja) (agéru), 下す (ja), くだす (ja) (kudasu), 差し上げる (ja), さしあげる (ja) (sashi ageru)
• Karaçay-Balkarca: ber (krc)
• Kazakça: беру (kk) (beru)
• Kırım Tatarcası: bermek (crh)
• Korece: 주다 (ko) (juda)
• Kürtçe: dan (ku), dayîn (ku)
• Latince dare (la)
• Macarca: ad (hu), juttat (hu)
• Osmanlı Türkçesi: ويرمك‎

• Özbekçe: qilmoq (uz)
• Rusça: давать (ru) (davatʹ), дать (ru) (datʹ)
• Tatarca: birü (tt)
• Türkmence: bermek (tk)
• Yunanca:

  Grekçe: δίδωμι (grc) (dídōmi)

Kaynakça

• Türk Dil Kurumuna göre "vermek" maddesi
• Kubbealtı Lugatı: "vermek"