Bombyx mori
| Bombyx mori | |
|---|---|
| Cucos de seda (Bombyx mori). | |
| Denominacions populars | |
cuco de seda, cuco de gro, gusán de seda | |
| Clasificación cientifica | |
| Animalia | |
Filo: |
Arthropoda |
| Insecta | |
| Lepidoptera | |
| Bombycidae | |
| Bombyx | |
| B. mori | |
| Descripción | |
O cuco de seda[1][2][nota 1] u cuco de gro[2] (nombre cientifico Bombyx mori (Linnaeus, 1758)[3]) ye una especie d'insecto d'a orden d'os Lepidoptera y familia Bombycidae. Ye economicament important, estando un productor primario de seda.
Os cucos de seda dependen de tot d'os humans pa reproducir-se, como resultau de milenios de crianza selectiva. Atras especies d'o chenero Bombyx no son comercialment viables en a producción de seda.
A practica de criar cucos de seda pa la producción de seda ha existiu mientres a lo menos 5000 anyos en China[4], dende an s'extendió a la India, Corea, Nepal, Chapón y Europa. Bombyx mori fue domesticada a partir d'a salvache Bombyx mandarina.[5]
A palometa, a fase adulta d'o ciclo de vida, no ye capable d'un vuelo funcional, en contraste con a B. mandarina salvache y atras especies de Bombyx, cualos masclos volan pa trobar-se con as fembras y pa evadir a los depredadors. Beluns pueden surtir con a capacidat de desapegar y remanir en l'aire, pero no se puede aconseguir un vuelo sosteniu. Isto ye porque os cuerpos son masiau grans y pesaus pa las suyas chicotas alas.
O capullo ye feito d'un filo de seda de 300 a 900 m de luengo. As fibras son muit finas y brilants, a la raya de 10 µm de diametro. Se requieren arredol de 2.000 a 3.000 capullos pa fer 0,4 kg de seda. Cada anyada se producen a lo menos 32 millons de kg de seda, lo que requiere cuasi 10.000 millons de capullos.
Galería d'imáchens
[editar | modificar o codigo]- Ciclo de vida.
- Una tenya surtindo de un uego.
- Un cuco de seda minchando.
- Capullos.
- Palometa adulta.
- Extrayendo los filos d'os capullos.
- Treballando a seda.
Notas
[editar | modificar o codigo]- ↑ Tamién gusán de seda
Referencias
[editar | modificar o codigo]- ↑ (an) Rafel Vidaller Tricas: Libro de As Matas y Os Animals; Dizionario aragonés d'espezies animals y bechetals, Edicions Val d'Onsera, 2004, ISBN 978-84-8986-235-7, p.139.
- 1 2 (an) Diccionario aragonés-castellano-catalán. Estudio de Filología Aragonesa. Edacar num. 14. Zaragoza. Edicions Dichitals de l'Academia de l'Aragonés. ISSN 1988-8139. Octubre de 2024 (accesible vía web).
- ↑ (en) Scoble, M. J. (1995). The Lepidoptera: Form, Function and Diversity. Princeton University Press. ISBN 978-0-19-854952-9.
- ↑ (en) E. J. W. Barber (1992). Prehistoric Textiles: the Development of Cloth in the Neolithic and Bronze Ages with Special Reference to the Aegean. Princeton University Press. p. 31. ISBN 978-0-691-00224-8.
- ↑ (en) K. P. Arunkumar; Muralidhar Metta; J. Nagaraju (2006). "Molecular phylogeny of silkmoths reveals the origin of domesticated silkmoth, Bombyx mori from Chinese Bombyx mandarina and paternal inheritance of Antheraea proylei mitochondrial DNA". Molecular Phylogenetics and Evolution. 40 (2): 419–427.
Vinclos externos
[editar | modificar o codigo]
Se veigan as imáchens de Commons sobre Bombyx mori.