close

Ko�ci uda

Ko�� udowa

Ko�� udowa (�ac. os femoris) jest najd�u�sz� ko�ci� szkieletu. Sk�ada si� z trzonu i dw�ch ko�c�w. Trzon jest nieco wypuk�y do przodu.

Na powierzchni tylnej znajduje si� kresa chropowata. Na ko�cu bli�szym znajduje si� g�owa ko�ci udowej skierowana przy�rodkowo i do g�ry. Na szczycie g�owy znajduje si� zag��bienie - do�ek g�owy. Poni�ej g�owy znajduje si� przew�enie, czyli szyjka ko�ci udowej. Szyjka nachylona jest do trzonu pod k�tem 135 stopni. Na powierzchni tylnej, poni�ej szyjki znajduje si� wynios�o�� b�d�ca przed�u�eniem ku g�rze trzonu, czyli kr�tarz wi�kszy i mniejszy, po�o�ony do ty�u, kr�tarz mniejszy.

Koniec dalszy ko�ci udowej ulega poszerzeniu wytwarzaj�c dwa k�ykcie: wi�kszy przy�rodkowy i mniejszy boczny. Oba k�ykcie s� bardziej wypuk�e ku ty�owi, gdzie przedzielone s� do�em mi�dzyk�ykciowym. Na powierzchni przedniej oba k�ykcie s� ze sob� po��czone i wytwarzaj� powierzchni� rzepkow�. Powierzchnie boczne k�ykci s� uwypuklone i zwane odpowiednio nadk�ykciem przy�rodkowym i bocznym.

Rzepka

Rzepka (�ac. patella) jest ma��, sp�aszczon� ko�ci� o tr�jk�tnym kszta�cie podstaw� zwr�con� ku g�rze, a wierzcho�kiem do do�u. Znajduje si� do przodu od ko�ca dalszego ko�ci udowej na powierzchni rzepkowej. Powierzchnia tylna rzepki pokryta jest chrz�stk� szklist�. Rzepka umocowana jest w �ci�gnie mi�nia czworog�owego uda.

Staw kolanowy

Staw kolanowy jest najwi�kszym ze staw�w. Tworzy po��czenie wypuk�ych k�ykci�w ko�ci udowej z wkl�s�ymi powierzchniami ko�ci piszczelowej. W stawie kolanowym wyst�puj� dwa p�ksi�ycowate pier�cienie w��knisto-chrz�stne pog��biaj�ce powierzchni� stawow� zwane ��kotkami (�ac. menisci). ��kotka przy�rodkowa jest wi�ksza w por�wnaniu z boczn�.

Staw kolanowy wzmacniaj�: wi�zad�o rzepki, wi�zad�a poboczne (strza�kowe i piszczelowe), wi�zad�o podkolanowe sko�ne, podkolanowe �ukowate, poprzeczne kolana oraz wi�zad�a krzy�owe. Wi�zad�a krzy�owe znajduj� si� wewn�trz- i zewn�trzstawowo. Wi�zad�o krzy�owe przednie przebiega od powierzchni wewn�trznej k�ykcia bocznego ko�ci udowej do przodu i do�u ko�cz�c w polu mi�dzyk�ykciowym przednim ko�ci piszczelowej. Wi�zad�o krzy�owe tylne rozpoczyna si� na powierzchni wewn�trznej k�ykcia przy�rodkowego, biegnie do ty�u i do�u ko�cz�c w polu mi�dzyk�yckiowym tylnym.

Staw kolanowy jest stawem zawiasowym, w kt�rym mo�liwe s� ruchy zginania i prostowania, jednak mo�liwe s� r�wnie� ruchy obrotowe w ka�dym po�o�eniu stawu kolanowego, z wykluczeniem maksymalnego wyprostowania i zgi�cia.

Dorota Kozera
  • A. Bochenek, M. Reicher: Anatomia cz�owieka, Tom II.
  • J. Soko�owska-Pituchowa: Anatomia cz�owieka.
Ta strona u�ywa plik�w cookies. wi�cej informacji.    AKCEPTUJ�