Qesjm

Qesjm Inheemse naam: قشم
Qesjm vanuit die ruimte, Augustus 2000
Geografie
Ligging	Iran, Straat van Hormuz, Persiese Golf
Koördinate	26°41′43″N 55°37′06″O
Totale eilande	1
Oppervlakte	1 491 vk km
Administrasie
Iran
Provinsie	Hormozgan
Demografie
Bevolking	148 993

Qesjm (Persies: قشم) is ’n pylvormige Irannese eiland in die Straat van Hormuz van die Persiese Golf, met ’n oppervlakte van ongeveer 1 500 vierkante kilometer. Qesjm word van die Irannese vasteland geskei deur die Clarence-straat (of Choeran-straat) en is die grootste eiland in die Persiese Golf. Die eiland maak deel uit van Qesjm-distrik in die Hormozgan-provinsie.

Geografie

Strand op Qesjm

Qesjm-eiland lê ’n paar kilometer van die suidelike kuslyn van Iran af, in die Persiese Golf, regoor die hawestede Bandar Abbas en Bandar Chamir. Die eiland, wat ’n vryesone van 300 vierkante kilometer huisves, is 135 km lank en lê strategies in die Straat van Hormuz, net 60 kilometer van die Omaanse hawe Chasab en ongeveer 180 kilometer (112 myl) van die VAE se Mina Rasjid. By sy breedste punt, naby die middel van die eiland, strek Qesjm oor 40 kilometer (25 myl); by sy smalste punt is dit sowat 9,4 kilometer (5,8 myl) wyd. Die eiland het ’n oppervlakte van 1 491 vierkante kilometer (576 vierkante myl) en is byna dubbel so groot soos Bahrein. Die stad Qesjm, geleë aan die oostelikste punt van die eiland, is 22 kilometer (14 myl) van Bandar Abbas af, terwyl die naaste punt van die eiland slegs twee kilometer (1 myl) van die vasteland af is.

Die gemiddelde temperatuur op die eiland is ongeveer 27 °C. Die warmste maande is van Junie tot Augustus, en die koudste van Oktober tot Januarie. Die gemiddelde jaarlikse reënval is 183,2 mm.

Die eiland, wat uit 59 dorpe en nedersettings bestaan, het tydens die 2011-sensus ’n bevolking van 117 774 gehad. Die plaaslike bevolking is hoofsaaklik betrokke by vissery, dhow-bousel, handel en dienste.

Daar is ook beplande projekte om ’n brug te bou wat Qesjm met die Irannese vasteland sal verbind. Qesjm-eiland het verskeie toeriste-aantreklikhede om meer plaaslike en internasionale besoekers te lok.

Namakdan Soutgrot

Met ’n lengte van 6,58 km is die Namakdan Soutgrot die langste bekende soutgrot ter wêreld. Sout en swawel is tradisioneel hier gemyn (namak is die Persiese woord vir sout); vandag vorm dit die belangrikste geotoneel binne die Qesjm-eiland UNESCO Globale Geopark.

Geskiedenis

Die vroegste bewys van menslike teenwoordigheid op Qesjm dateer uit die Paleolitiese Tydperk, waarvan klipgereedskap by Bam-e Qesjm gevind is. Geskiedkundige verwysings na Qesjm strek ver terug tot in die pre-Islamitiese era. Daar word geglo dat dit die eiland is wat deur Ptolemeus (Boek 6, Hoofstuk IV) in die 2de eeu n.C. Alexandria of Aracia genoem is, en ook as Alexandria deur Ammianus Marcellinus (xxiii.6.42) in die 4de eeu.

As gevolg van sy strategiese geopolitieke ligging naby die mond van die Persiese Golf, is Qesjm gereeld deur indringers aangeval, insluitend die Elamiete, Omajjade en Abbasiede, asook die Portugese, Engelse en Nederlanders. Onder Sassanidiese heerskappy (tussen 224–651 n.C.) is die eiland Abarkawan genoem en was dit deel van die administratiewe streek Ardashir-Khwarrah.

Volgens geskiedkundige bronne was Qesjm bekend as ’n sentrum vir handel en navigasie. Die ekonomie het gebloei tydens die Dailamiet- en Boeïed-dinastieë, toe handelskepe van plekke soos China, Indië en Oos-Afrika Qesjm aangedoen het.

Die ontdekkingsreisiger William Baffin is noodlottig gewond op Qesjm in 1622 tydens die Anglo-Persiese oorneming van die eiland.

Volgens Cassell's Bible is Qesjm ook ’n moontlike ligging van die Tuin van Eden.

Iran Air-vlug 655

Op 3 Julie 1988 is ’n burgerlike Iran Air Airbus A300 (Iran Air-vlug 655) deur die Amerikaanse Vloot se geleide-missielkruiser, USS Vincennes, net suid van die eiland afgeskiet. Al 290 mense aan boord is dood. Die wrak het sowat 2,5 kilometer van Qesjm se suidelike kus af in die see gestort.