morze

See also: mòrze, morzę, mòrzé, and môrzê

Old Polish

Etymology

Etymology tree

Proto-Indo-European *mer-?

Proto-Indo-European *móri

Proto-Balto-Slavic *mári

Proto-Slavic *moře

Old Polish morze

Inherited from Proto-Slavic *moře. First attested in the 14th century.

Pronunciation

• IPA^(key): (10^th–15^th CE) /mɔr̝ɛ/
• IPA^(key): (15^th CE) /mɔr̝ɛ/

Noun

morze n (related adjective morski)

1. (attested in Lesser Poland) sea; lake (large body of water)
   • c. 1301-1350, Kazania świętokrzyskie‎^{scan transliteration, transcription}, Miechów, page ar 17:

     Postaui prauø nogø na mory

     [Postawi prawą nogę na morzy]

   • 1930 [c. 1455], “Gen”, in Ludwik Bernacki, editor, Biblia królowej Zofii (Biblia szaroszpatacka)‎^{transliteration, transcription}, 14, 3:

     Bily szø sesly do padola lesznego, ges to gest morze solne (mare salis)

     [Byli się seszli do padoła leśnego, jeż to jest Morze Solne (mare salis)]

Descendants

• Polish: morze
• Silesian: morze

References

• Boryś, Wiesław (2005), “morze”, in Słownik etymologiczny języka polskiego (in Polish), Kraków: Wydawnictwo Literackie, →ISBN
• Mańczak, Witold (2017), “morze”, in Polski słownik etymologiczny (in Polish), Kraków: Polska Akademia Umiejętności, →ISBN
• Bańkowski, Andrzej (2000), “morze”, in Etymologiczny słownik języka polskiego [Etymological Dictionary of the Polish Language] (in Polish)
• Bożena Sieradzka-Baziur, et al., editors (2011–2015), “morze”, in Słownik pojęciowy języka staropolskiego [Conceptual Dictionary of Old Polish] (in Polish), Kraków: IJP PAN, →ISBN

Polish

Pronunciation

 

• IPA^(key): /ˈmɔ.ʐɛ/

• (Middle Polish) IPA^(key): (16^th c.) /ˈmɔ.r̝ɛ/, (17^th–18^th c.) /ˈmɔ.ʐɛ/
• (Lesser Poland):
  • (Masovian Borderland) IPA^(key): [ˈmɔ.ʐɛ]

• Audio 1:

  (file)

• Audio 2:

  (file)

• Rhymes: -ɔʐɛ
• Syllabification: mo‧rze
• Homophones: morzę, może

Etymology 1

Etymology tree

Proto-Indo-European *mer-?

Proto-Indo-European *móri

Proto-Balto-Slavic *mári

Proto-Slavic *moře

Old Polish morze

Polish morze

Inherited from Old Polish morze.

Noun

morze n (related adjective morski)

1. sea (large body of water)

   Morze Bałtyckie jest stosunkowo zimne. ― The Baltic sea is comparatively cold.

2. (figuratively) sea (large amount of something)

   Mamy morze dowodów, że szczepionki są bezpieczne.

   We got a sea of evidence that vaccines are safe..

Declension

Declension of morze

	singular	plural
nominative	morze	morza
genitive	morza	mórz
dative	morzu	morzom
accusative	morze	morza
instrumental	morzem	morzami
locative	morzu	morzach
vocative	morze	morza

Derived terms

verbs

• wylać morze atramentu pf

Trivia

According to Słownik frekwencyjny polszczyzny współczesnej (1990), morze is one of the most used words in Polish, appearing 31 times in scientific texts, 12 times in news, 4 times in essays, 14 times in fiction, and 22 times in plays, each out of a corpus of 100,000 words, totaling 83 times, making it the 768th most common word in a corpus of 500,000 words.

Etymology 2

See the etymology of the corresponding lemma form.

Noun

morze f

1. dative/locative singular of mora

   Nie daj się tej morze. ― Don't give up to this nightmare.

Noun

morze m

1. locative/vocative singular of mór

   Zgubiłem się w tym morze ― I got lost in this moore.

Further reading

• “morze”, in Wielki słownik języka polskiego‎^[2] (in Polish), Instytut Języka Polskiego PAN
• “morze”, in Polish dictionaries at PWN‎^[3] (in Polish)
• Maria Renata Mayenowa, et al., editors (2010-2023), “morze”, in Słownik Polszczyzny XVI Wieku [A Dictionary of 16th Century Polish]
• “MORZE”, in Elektroniczny Słownik Języka Polskiego XVII i XVIII Wieku [Electronic Dictionary of the Polish Language of the XVII and XVIII Century], 07.07.2022
• Samuel Bogumił Linde (1807–1814), “morze”, in Słownik języka polskiego
• Aleksander Zdanowicz (1861), “morze”, in Słownik języka polskiego, Wilno 1861
• J. Karłowicz, A. Kryński, W. Niedźwiedzki, editors (1902), “morze”, in Słownik języka polskiego (in Polish), volume 2, Warsaw, page 1045
• Jan Karłowicz (1903), “morze”, in Hieronim Łopaciński, Wacław Taczanowski, editors, Słownik gwar polskich [Dictionary of Polish dialects] (in Polish), volume 3: L do O, Kraków: Akademia Umiejętności, page 185

Silesian

Etymology

Etymology tree

Proto-Indo-European *mer-?

Proto-Indo-European *móri

Proto-Balto-Slavic *mári

Proto-Slavic *moře

Old Polish morze

Silesian morze

Inherited from Old Polish morze.

Pronunciation

• IPA^(key): /ˈmɔ.ʐɛ/

• Audio:

  (file)

• Rhymes: -ɔʐɛ
• Syllabification: mo‧rze

Noun

morze n (related adjective morski)

1. sea (large body of water)
2. (figuratively) sea (large amount of something)

   Synonyms: siyła, moc, mocka

Declension

Declension of morze

	singular	plural
nominative	morze	morza
genitive	morza	mōrz
dative	morzu	morzōm
accusative	morze	morza
instrumental	morzym	morzami/morzōma
locative	morzu	morzach
vocative	morze	morza

Further reading

• morze in silling.org
• Aleksandra Wencel (2023), “morze”, in Dykcjůnôrz ślų̊sko-polski, page 411