close
Jump to content

walka

From Wiktionary, the free dictionary
See also: walką, wałka, and walkã

Old Polish

[edit]

Etymology

[edit]
Etymology tree
Proto-Indo-European *welH-
Proto-Balto-Slavic *wōlás
Proto-Indo-European *welH-
Proto-Balto-Slavic *wōlús
Proto-Slavic *valъ
Proto-Indo-European *-yeti
Proto-Indo-European *-éyeti
Proto-Balto-Slavic *-éitei
Proto-Slavic *-iti
Proto-Slavic *valiti
Proto-Indo-European *-h₂
Proto-Indo-European *-éh₂
Proto-Indo-European *-yéti
Proto-Indo-European *-eh₂yéti
Proto-Balto-Slavic *-ā́ˀtei
Proto-Slavic *-ati
Proto-Slavic *vaľati
Old Czech váleti
Proto-Indo-European *-keh₂der.
Proto-Balto-Slavic *-kāˀ
Proto-Slavic *-ъka
Old Czech -ka
Old Czech válkabor.
Old Polish walka

    Borrowed from Old Czech válka.[1][2] First attested in the 14th century.

    Pronunciation

    [edit]
    • IPA(key): (10th–15th CE) /va(ː)lʲka/
    • IPA(key): (15th CE) /valʲka/, /vɒlʲka/

    Noun

    [edit]

    walka f (related adjective waleczny)

    1. war (organized armed conflict)
      Synonym: wojna
    2. military service
      Synonym: wojna
      • 1874-1891 [Middle of the fifteenth century], Rozprawy i Sprawozdania z Posiedzeń Wydziału Filologicznego Akademii Umiejętności‎[2], [3], [4], volume XXV, page 158:
        Ku valcze ad miliciam
        [Ku walce ad miliciam]
    3. (attested in Greater Poland) battle; fight (general action, fight, or encounter, in which all the divisions of an army are or may be engaged; a combat, an engagement)
      • 1895 [Fifteenth century], Franciszek Piekosiński, editor, Tłumaczenia polskie statutów ziemskich. Kodeks Działyńskich I‎[5], Lesser Poland, page 8:
        Nyektorzy z naszych ryczerzow..., gdy na grodzech naprzeczyw nyeprziaczelom badą posadzeny abo na walkach, wsząli obyczay nye stacz pod szadną chorągwą
        [Niektorzy z naszych rycerzow..., gdy na grodziech naprzeciw nieprzyjacielom będą posadzeni abo na walkach, wzięli obyczaj nie stać pod żadną chorągwią]
    4. (attested in Greater Poland) duel (arranged, regular combat between two private persons)
      • 1466, Elżbieta Belcarzowa, editor, Glosy z rkpsu Biblioteki Jagiellońskiej nr 2195 oraz z rękopisu, numbers 1490/11, 1945/1, Biblioteka Kapitulna w Pradze, page 17:
        Ecce dies oritur tempusque locusque duelli, gl. pugne valcze, stant pugiles
        [Ecce dies oritur tempusque locusque duelli, gl. pugne walce, stant pugiles]
      • c. 1500, Wokabularz lubiński, Lubiń: inkunabuł Archiwum Archidiecezjalnego w Gnieźnie, sygn. Inc. 78d., page 43r:
        Duellum ein kampf et dicitur quasi duorum bellum valką
        [Duellum ein kampf et dicitur quasi duorum bellum walką]
    5. reason for conflict
      • 1874-1891 [End of the fifteenth century], Rozprawy i Sprawozdania z Posiedzeń Wydziału Filologicznego Akademii Umiejętności‎[6], [7], [8], volume I, page XLI:
        Picha przeczywko sząszyądowy [wąl] walka gyest, czakagyącz gromw y strzali (superbia contra vicinum balneum, var. venenum, est, expectans tonitruum cum sagitta)
        [Pycha przeciwko sąsiadowi [wąl] walka jest, czakając gromu i strzały (superbia contra vicinum balneum, var. venenum, est, expectans tonitruum cum sagitta)]
    6. battle; struggle
      • 1874-1891 [Middle of the fifteenth century], Rozprawy i Sprawozdania z Posiedzeń Wydziału Filologicznego Akademii Umiejętności‎[9], [10], [11], volume XXII, page 243:
        Bo czsso pomoze... tobye gine s sobą gednacz a pocoycz, gdi w t[w]ey duschi gest walka grzeschna
        [Bo cso pomoże... tobie jine z sobą jednać a pokoić, gdy w t[w]ej duszy jest walka grzeszna]
    7. agony (struggle that precedes death)
      • 1882 [End of the fifteenth century], Emil Kałużniacki, editor, Kleinere altpolnische Texte aus Handschriften des XV. und des Anfangs des XVI. Jahrhunderts‎[12], page 274:
        Factus in agonia, id est venit pugna super eum przysla nany walka (factus in agonia, sc. Iesus, prolixius orabat Luc 22, 43)
        [Factus in agonia, id est venit pugna super eum przyszła nani walka (factus in agonia, sc. Iesus, prolixius orabat Luc 22, 43)]
    8. argument, fight
      • Middle of the 15th century, Rozmyślanie o żywocie Pana Jezusa‎[13], page 455:
        Byla myedzy lyvdem vyelyka valka, bo nyektorzy movyly, yze podobno dacz dan rzymskym czeszarzom..., alye lyczemyernyczy... movyly..., yze myszmy volny od svyeczkych zakonow
        [Była miedzy ludem wielika walka, bo niektorzy mowili, iże podobno dać dań rzymskim cesarzom..., ale licemiernicy... mowili, iże mysmy wolni od świeckich zakonow]
    9. (attested in Greater Poland) game played on Easter in which one rolls Easter eggs
      • 1908 [c. 1500], Bolesław Erzepki, editor, Przyczynki do średniowiecznego słownictwa polskiego. I. Glosy polskie wpisane do łacińsko-niemieckiego słownika drukowanego w roku 1490‎[14], Lubiń, page 116:
        Valką alreda
        [Walka alreda]

    Derived terms

    [edit]
    verbs
    [edit]
    nouns

    Descendants

    [edit]
    • Polish: walka
    • Silesian: walka

    References

    [edit]
    1. ^ Boryś, Wiesław (2005), “walka”, in Słownik etymologiczny języka polskiego (in Polish), Kraków: Wydawnictwo Literackie, →ISBN
    2. ^ Ewa Deptuchowa, et al., editors (2023), “walka”, in Rozariusze z polskimi glosami. Internetowa baza danych [Dictionaries of Polish glosses, an Internet database] (in Polish), Kraków: Pracownia Języka Staropolskiego Instytut Języka Polskiego Polskiej Akademii Nauk

    Polish

    [edit]
    Polish Wikipedia has an article on:
    Wikipedia pl

    Etymology

    [edit]
    Etymology tree
    Proto-Indo-European *welH-
    Proto-Balto-Slavic *wōlás
    Proto-Indo-European *welH-
    Proto-Balto-Slavic *wōlús
    Proto-Slavic *valъ
    Proto-Indo-European *-yeti
    Proto-Indo-European *-éyeti
    Proto-Balto-Slavic *-éitei
    Proto-Slavic *-iti
    Proto-Slavic *valiti
    Proto-Indo-European *-h₂
    Proto-Indo-European *-éh₂
    Proto-Indo-European *-yéti
    Proto-Indo-European *-eh₂yéti
    Proto-Balto-Slavic *-ā́ˀtei
    Proto-Slavic *-ati
    Proto-Slavic *vaľati
    Old Czech váleti
    Proto-Indo-European *-keh₂der.
    Proto-Balto-Slavic *-kāˀ
    Proto-Slavic *-ъka
    Old Czech -ka
    Old Czech válkabor.
    Old Polish walka
    Polish walka

      Inherited from Old Polish walka.

      Pronunciation

      [edit]
       
      • Audio:(file)
      • Rhymes: -alka
      • Syllabification: wal‧ka

      Noun

      [edit]

      walka f (related adjective waleczny)

      1. (countable) battle, combat, fight (mutual use of force or weapons against one another) [with z (+ instrumental) ‘with whom’; or with przeciw or przeciwko (+ dative) ‘against whom’; or with między or pomiędzy (+ instrumental) ‘between whom’; in addition, with o or za (+ accusative) ‘for/over whom/what’]
        Synonym: starcie
      2. (countable, sports) fight; clash (arrange combat often for entertainment; arranged sports competition) [with z (+ instrumental) ‘with whom’]
      3. (countable) fight, combat (act of attempting to defeat an opponent in some dispute or contest) [with z (+ instrumental) ‘with whom’; or with przeciw or przeciwko (+ dative) ‘against whom’]
        Synonym: rywalizacja
      4. (uncountable) struggle, fight (act of attempting to remove undesirable phenomena or difficulties, to get something, or to help someone) [with z (+ instrumental) ‘with whom’ and o (+ accusative) ‘for/over what’]
      5. (uncountable) struggle, fight (act of attempting to win someone's favor) [with o (+ accusative) ‘for/over whom’]
      6. (uncountable, literary) struggle, fight (act of opposing forces of nature or general phenomena) [with z (+ instrumental) ‘with whom’]
      7. (uncountable) clash (contradiction, e.g. between differing or contending interests, views, purposes)
      8. (Lasovia) desire to pester or harm [with na (+ accusative) ‘towards whom’]
        Ma walkę na mnie. ― He wants to pester me.
      9. (Western Kraków) straw roller (roller made of straw dipped in clay)
        Hypernym: wałek
      10. (Southern Borderlands, Ukraine) house clay (clay mixed with straw and waste used to build peasant cottages)
      11. (uncountable, obsolete, biology) competition (fighting for resources between species in the same environment)

      Declension

      [edit]
      Declension of walka
      singular plural
      nominative walka walki
      genitive walki walk
      dative walce walkom
      accusative walkę walki
      instrumental walką walkami
      locative walce walkach
      vocative walko walki

      Derived terms

      [edit]
      nouns
      verbs
      verbs
      [edit]
      adverbs
      nouns

      Trivia

      [edit]

      According to Słownik frekwencyjny polszczyzny współczesnej (1990), walka is one of the most used words in Polish, appearing 48 times in scientific texts, 81 times in news, 70 times in essays, 14 times in fiction, and 5 times in plays, each out of a corpus of 100,000 words, totaling 218 times, making it the 256th most common word in a corpus of 500,000 words.[1]

      References

      [edit]
      1. ^ Ida Kurcz (1990), “walka”, in Słownik frekwencyjny polszczyzny współczesnej [Frequency dictionary of the Polish language]‎[1] (in Polish), volume 2, Kraków; Warszawa: Polska Akademia Nauk. Instytut Języka Polskiego, page 651

      Further reading

      [edit]
      • “walka”, in Wielki słownik języka polskiego‎[15] (in Polish), Instytut Języka Polskiego PAN
      • “walka”, in Polish dictionaries at PWN‎[16] (in Polish)
      • Maria Renata Mayenowa, et al., editors (2010-2023), “walka”, in Słownik Polszczyzny XVI Wieku [A Dictionary of 16th Century Polish]
      • Paweł Kupiszewski (24.05.2021), “WALKA”, in Elektroniczny Słownik Języka Polskiego XVII i XVIII Wieku [Electronic Dictionary of the Polish Language of the XVII and XVIII Century]
      • Samuel Bogumił Linde (1807–1814), “walka”, in Słownik języka polskiego
      • Aleksander Zdanowicz (1861), “walka”, in Słownik języka polskiego, Wilno 1861
      • J. Karłowicz, A. Kryński, W. Niedźwiedzki, editors (1919), “walka”, in Słownik języka polskiego (in Polish), volume 7, Warsaw, page 450
      • Jan Karłowicz (1911), “walka”, in Jan Łoś, editors, Słownik gwar polskich [Dictionary of Polish dialects] (in Polish), volumes 6: U—Ż, Kraków: Akademia Umiejętności, page 66

      Silesian

      [edit]

      Etymology

      [edit]
      Etymology tree
      Proto-Indo-European *welH-
      Proto-Balto-Slavic *wōlás
      Proto-Indo-European *welH-
      Proto-Balto-Slavic *wōlús
      Proto-Slavic *valъ
      Proto-Indo-European *-yeti
      Proto-Indo-European *-éyeti
      Proto-Balto-Slavic *-éitei
      Proto-Slavic *-iti
      Proto-Slavic *valiti
      Proto-Indo-European *-h₂
      Proto-Indo-European *-éh₂
      Proto-Indo-European *-yéti
      Proto-Indo-European *-eh₂yéti
      Proto-Balto-Slavic *-ā́ˀtei
      Proto-Slavic *-ati
      Proto-Slavic *vaľati
      Old Czech váleti
      Proto-Indo-European *-keh₂der.
      Proto-Balto-Slavic *-kāˀ
      Proto-Slavic *-ъka
      Old Czech -ka
      Old Czech válkabor.
      Old Polish walka
      Silesian walka

        Inherited from Old Polish walka.

        Pronunciation

        [edit]

        Noun

        [edit]

        walka f (related adjective waleczny)

        1. battle; fight (general action, fight, or encounter, in which all the divisions of an army are or may be engaged; a combat, an engagement)
          Synonym: bōj

        Declension

        [edit]
        Declension of walka
        singular plural
        nominative walka walki
        genitive walki walk
        dative walce walkōm
        accusative walkã walki
        instrumental walkōm walkami/walkōma
        locative walce walkach
        vocative walko walki

        Further reading

        [edit]
        Retrieved from "https://en.wiktionary.org/w/index.php?title=walka&oldid=89472221"