Tannat
| Bordelesa beltza edo Tannat | |
|---|---|
| Mahats-barietatea | |
 | |
| Mahatsaren kolorea | Urdin-beltz |
| Espeziea | Vitis vinifera |
| Beste izenak | Tanat, Moustrou, Moustroun, Harriague |
| Sorrera-data | 1999ko martxoaren 1a |
| Jatorrizko herrialdea | Frantzia eta Italia |
| Eskualde nabarmenak | Irulegi, Biarnoa, Madiran eskualdea, Gaskoinia; |
| VIVC mahats-barietatea | 12257 |
| Ardoaren ezaugarriak | |
| Orokorra | Txokolate zaporeak, fruitu beltzak (andere-mahatsa, masusta gorria, masusta beltza) |
Tannat edo bordelesa beltza ardo beltza egiteko mahats-barietatea da, historikoki Gaskoinian landatua Madirango AOCaren baitan, eta gaur egun Uruguaiko mahats nabarmenetako bat da.[1]
Tannat Argentinan, Australian, Brasilen, Bolivian, Perun, Hegoafrikan eta Italiako Apulia eskualdean ere hazten da, askotan mahats nahasi gisa erabilia. AEBetako Maryland eta Virginia estatuetan mahatsondoaren landaketa esperimental txiki batzuk daude, eta Kalifornian landaketak izugarri handitu dira XXI. mendearen lehen urteetan. Washington estatuan badaude emaitza bikainak erakutsi dituzten landaketa txikiak. Arizonan, Oregonen eta Texasen ere gero eta gehiago landatu dute.[2]
Uruguain ekoizten diren tannat ardoak Madiran ardoak nahiko ezberdinak dira, gorputzez arinagoak eta taninoz baxuagoak dira. Gorputz osoko ardo gorria egiteko ere erabiltzen da. Frantzian, mahatsaren izaera taniko gogorra konpontzeko ahaleginek ardoa lantzeko mikro-oxigenazio teknika garatzea ekarri zuten.
Frantzia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Tannat edo bordelesa beltza batez ere Okzitaniako Pirinioen eskualdean (Biarnoa, Ipar Euskal Herria, Gaskonia) aurkitzen da. Ardoa tanino maila oso altuengatik nabarmentzen da eta askotan Cabernet Sauvignon, Cabernet franc eta Fer mahats-barietateekin nahasten da astringentzia leuntzeko eta edangarritasuna hobetzeko. Madiranez gain, Tannat Irulegi, Tursan eta Biarnoan ere ekoizten da, eta Cahors ardoaren osagai txikia da ere. Eskualdeko ardogintza modernoa hasi da fruitua gehiago azalarazten eta haritzezko upeletan zahartzen taninoak leuntzen laguntzeko. Orain, ardoek normalean 20 hilabete inguru igarotzen dituzte haritzezko upeletan atera aurretik.[3][4]
Tannat baten ezaugarri nagusiak hauek dira: masusta gorriko zaporeak dituen egitura tinko eta tanikoa eta ondo zahartzeko gaitasuna. Tannat ardoek askotan kolore ilun sakona izaten dute, alkohol maila altuarekin. Irulegin ekoizten diren ardo gorrientzat beratze pelikularra denbora mugatuan egiten da, ardoak taniko gehiegi ez izateko asmoz. Lortzen diren ardoak gorputz osokoak eta oso frutadunak izaten dira. Biarnoan, ardo beltza eta gorria %60 tannat eta %40 Manseng noir, Fer eta Courbu noir nahasketa duten nahasketetatik sortzen dira.[5]
1990ean, Patrick Ducournau Madirango ardogileak Tannaten oxigenoa aireztatzeko kantitate kontrolatuak gehitzen saiatu zen, hartzitzen ari zen bitartean, eta, azkenean, mikro-oxigenazioko ardogintzako prozesu modernoa garatu zuen.[6]
Uruguai
[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Tannat mahatsondoa euskal kolonoek sartu zuten Uruguain, bereziki Paskual Harriagaren eskutik, XIX. mendean. Manseng mahatsondoarekin batera, Tannat ere hedatzen hasi zen lurralde horretan. Gaur egun, askotan, pinot noir eta merlotarekin nahasten da, eta hainbat estilotan ardotua da, Port eta Beaujolais bezalako ardoak gogorarazten dutenak barne. Tannat mahats-barietatea Uruguaitik Argentinara zabaldu zen ere eta handik Flying Winemakersek sustatu zuen mahatsaren berpiztea Kalifornian, XX. mendearen amaieran.[7]
Tannat landaketak (Uruguain Harriague bezala ere ezagutua) urtero Uruguain zabaltzen joan dira herrialde honetako ardogintza garatu den heinean. Bertan ekoizten diren Tannat ardoen ezaugarri nagusiak tanino dotoreagoak eta bigunagoak eta masusta-fruten notak dira. Urugain bereizten dira Europatik ekarritako jatorrizko aldaxkak, "mahatsondo zaharrak" eta gaur egun sortzen ari diren klon berriak. Mahatsondo berri hauek ardo indartsuagoak egin ohi dituzte, alkohol maila altuagoekin baina garraztasun eta fruitu ezaugarri konplexu gutxiagorekin. Upategi batzuek bi mahatsondoak erabiltzen dituzte nahasketak egiteko. Mahatsa ezagunagoekin ere nahasten da, hala nola merlotekin, Kaliforniako eta Australiako eskaintzen diren alternatiba bikainak egiteko.[8]
Estatu Batuak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]
XIX. mendearen amaieran, Berkeleyko Kaliforniako Unibertsitateko Eugene W. Hilgard nekazaritza-irakasleak tannat mahats-barietatea inportatu zuen Frantziako hego-mendebaldetik, eta unibertsitateko mahastietan landatzen hasi zen. XX. mendearen amaierara arte ez zuen arrakasta handirik jaso mahatsak, Hego Amerikako barietateek nazioarteko onespena lortzen hasi ziren arte. 1990eko hamarkadan, Kalifornian hainbat landaketa agertzen hasi ziren Paso Robles eta Santa Cruz mendietan, Bonny Doon bezalako ekoizleekin, Cabernet Franc eta Tablas Creek mahastiarekin nahasita, eta Joseph Swan eta Kaz Winery barietate bakarra gisa.
Washington estatuko ipar-erdialdean, Chelan lakua AVA ardo eskualdearen barruan, etxalde txiki baina ikusgarria (C R Sandidge Wine Purtteman Estate mahastia) tannat barietate aparta ekoizten aritu da. Kaliforniako iparraldean, Westwood Estate Vinesek beren mahatsondoak landatu zituzten 1990eko hamarkadaren amaieran eta tannat ardoa barietate bakar gisa edo nahasita ekoizten dute. Kaliforniako beste ardo ekoizle batzuk nahasketetan erabiltzen hasi ziren eta baita beren sangiovese eta syrah ardoekin ere. Texas, Arizona, Oregon, Maryland eta Virginiako mahastiak Kaliforniako aldaxkak eskuratzen hasi ziren.
2002an, Alkohol, Tabako, Arma eta Lehergailu Bulegoak Tablas Creek Viñarden eskaera onartu zuen tannat mahats-barietate bakar gisa egin zitezkeen mahats barietateen zerrendara gehitzeko.
2005erako, tannat Kalifornian 57 hektareatan landatua zen. 2016an, 579 hektarea tannat zeuden Kalifornian landatuta, gehienak Tablas Creekeko aldaxkakoak, eta ia erdia aurreko 5 urteetan landatuta.[9][10][11]
Erreferentziak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- ↑ L. Luxner "Small Uruguayan wineries making their mark" Wines & Vines dated Jan 1st, 2001
- ↑ Apulia wine region of Italy
- ↑ Clarke, Oz (2001). Encyclopedia of Grapes. Harcourt Books. p. 241. ISBN 0-15-100714-4.
- ↑ Robinson, J., ed. (2006). The Oxford Companion to Wine (Third ed.). Oxford University Press. p. 679. ISBN 0-19-860990-6.
- ↑ Robinson, J. (1986). Vines, Grapes & Wines. Mitchell Beazley. pp. 203–204. ISBN 1-85732-999-6.
- ↑ Robinson, J., ed. (2006). The Oxford Companion to Wine (Third ed.). Oxford University Press. p. 442. ISBN 0-19-860990-6.
- ↑ L. Alley ATF Adds Tannat to List of Approved Grape Varieties Wine Spectator September 14, 2002
- ↑ USDA National Agricultural Statistics Service RED WINE TYPE GRAPES ACREAGE REPORT April 13, 2008 Archived May 17, 2008, at the Wayback Machine
- ↑ L. Alley ATF Adds Tannat to List of Approved Grape Varieties Wine Spectator September 14, 2002.
- ↑ USDA National Agricultural Statistics Service RED WINE TYPE GRAPES ACREAGE REPORT April 13, 2008
- ↑ Tablas Creek Tannat and the BATF Tablas Creek accessed April 20, 2023.
