ASCII
| Երկիր | Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ | |
|---|---|---|
| Հաջորդ | ISO/IEC 8859, ISO/IEC 646 | |
| Լեզու | անգլերեն | |
| Standards body | Ստանդարտների ամերիկյան ազգային ինստիտուտ | |
| Օգտագործող | ASCII արվեստ | |
| Յունիկոդի միջակայք | U+0000-007F | |
| Կազմված է | C0 control code | |
ASCII (անգլ.՝ American Standard Code for Information Interchange, /ˈæski/ (
)[1]) , տեղեկատվության փոխանակման ամերիկյան ստանդարտ կոդի հապավում, նիշերի կոդավորման ստանդարտ, որը ներկայացնում է 95 (անգլերեն լեզվով կենտրոնացած) տպագրելի և 33 վերահսկիչ նիշերի որոշակի հավաքածու՝ ընդհանուր առմամբ 128 կոդային միավոր։ Հասանելի կետադրական նշանների հավաքածուն զգալի ազդեցություն է ունեցել ծրագրավորման լեզուների և նշագրման լեզուների շարահյուսության վրա։ ASCII-ն մեծ ազդեցություն է ունեցել ժամանակակից համակարգիչներում կիրառվող նիշերի կոդավորման համակարգերի ձևավորման վրա, օրինակ՝ Unicode-ի առաջին 128 կոդային կետերը նույնն են, ինչ ASCII-ում։
ASCII-ն յուրաքանչյուր կոդային կետի համար սահմանում է 0-ից 127 միջակայքի թվային արժեք, որը կարող է պահպանվել որպես յոթբիթանոց ամբողջ թիվ[2]։ Իննսունհինգ կոդային կետեր տպագրելի են` ներառյալ 0-ից 9 թվանշանները, a-ից z փոքրատառերը, A-ից Z մեծատառերը և հաճախակի օգտագործվող կետադրական նշանները։ Օրինակ՝ i տառը ներկայացված է 105 արժեքով (տասական համակարգում)։
Նկարագրություն
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]ASCII ստանդարտն իրենից ներկայացնում է 7-բիթանոց կոդ, որը պարունակում է 27 = 128 կոդային դիրքեր[3], որոնցում տեղակայված են հետևյալ սիմվոլները՝
- հաշվարկման տասական համակարգի թվեր,
- լատինական այբուբենի մեծատառ և փոքրատառ տառեր,
- կետադրական նշաններ,
- հնչյունատարբերիչ նշաններ,
- մաթեմատիկական նշաններ,
- կառավարող նշաններ
Պատմություն
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]ASCII-ն յոթ բիթանոց հեռագրական (տելեպրինտերային) կոդի ստանդարտացումն է, որը մասամբ մշակվել է վաղ շրջանի հեռագրական կոդերի վրա։

ASCII ստանդարտի վրա աշխատանքները սկսվել են 1961 թվականի մայիսին, երբ IBM ընկերության ինժեներ Բոբ Բեմերը առաջարկ է ներկայացրել Ամերիկյան ստանդարտների ասոցիացիայի (ASA) (այժմ՝ Ստանդարտների ամերիկյան ազգային ինստիտուտ կամ ANSI) X3.2 ենթահանձնաժողովին[4]։ Ստանդարտի առաջին տարբերակը հրապարակվել է 1963 թվականին[5], նույն ժամանակահատվածում, երբ ներդրվել է Teletype Model 33-ը։ Այն հետագայում ենթարկվեց լրջագույն վերանայման 1967 թվականին[6][7], ինչպես նաև մի քանի հաջորդական վերանայումների՝ մինչև 1986 թվականը[8]։ Ի տարբերություն ավելի վաղ հեռագրային կոդերի, ինչպիսին է հեռագրական կոդը, ASCII-ն դասավորված էր այնպես, որ ավելի հարմար լիներ համադրման համար (հատկապես՝ ցուցակների այբբենական կարգով դասավորման համար), և ավելացնում էր կառավարող կոդեր հեռատպիչներից բացի այլ սարքերի համար[8]։ ASCII-ն մշակվել է Ամերիկյան ստանդարտների ասոցիացիայի (ASA) X3 կոմիտեի հովանու ներքո՝ դրա X3.2 (հետագայում՝ X3L2) ենթակոմիտեի, իսկ ավելի ուշ՝ այդ ենթակոմիտեի X3.2.4 աշխատանքային խմբի (այժմ՝ INCITS) կողմից։ Ավելի ուշ ASA-ն դարձավ Միացյալ Նահանգների Ամերիկայի Ստանդարտների Ինստիտուտ (USASI)[1], այնուհետև այն դարձավ Ստանդարտների ամերիկյան ազգային ինստիտուտ (ANSI)։

Մյուս հատուկ նիշերի և կառավարող կոդերի լրացմամբ, ASCII-ն հրապարակվեց որպես ASA X3.4-1963[5][9], թողնելով 28 կոդային դիրքեր առանց որևէ նշանակության, որոնք պահվում էին ապագա ստանդարտացման համար, և մեկ չնշանակված կառավարման կոդ[1]։ Այդ ժամանակ որոշակի բանավեճեր էին ընթանում այն մասին, թե արդյոք ASCII-ում փոքրատառ այբուբենի տառերի փոխարեն պետք է ավելի շատ վերահսկիչ նիշեր լինեին[1]։ Անորոշությունը երկար չտևեց, 1963 թվականի մայիսին CCITT-ի նոր հեռագրական այբուբենի աշխատանքային խումբը առաջարկեց փոքրատառ նիշերը հատկացնելլ[10] 6 և 7 սյուներին[11], իսկ Ստանդարտացման միջազգային կազմակերպության (ISO) TC 97 SC 2-ը հոկտեմբերին քվեարկեց այդ փոփոխությունը իր նախագծային ստանդարտում ներառելու օգտին[12]։ X3.2.4 աշխատանքային խումբն 1963 թվականի մայիսին կայացած նիստում քվեարկեց և հաստատեց ASCII-ի փոփոխությունը[13]։ Փոքրատառ տառերի տեղակայումը 6-րդ և 7-րդ սյուներում հանգեցրեց նրան[10], որ դրանց բիթային ձևով տարբերվում էին մեծատառերից ընդամենը մեկ բիթով, ինչը պարզեցրեց ռեգիստրի նկատմամբ զգայուն նշանների համադրումը, ինչպես նաև ստեղնաշարերի ու տպիչների կառուցումը։
X3 կոմիտեն կատարեց այլ փոփոխություններ, այն ավելացրեց փակագծեր և ուղղաձիգ գծիկի նշաններ[14]։ Այն վերանվանեց որոշ վերահսկիչ նիշեր՝ օրինակ SOM-ը դարձավ SOH։ Այն տեղափոխեց կամ հեռացրեց մյուսները, օրինակ RU-ն հեռացվեց[1]։ ASCII-ն հետագայում թարմացվեց որպես USAS X3.4-1967[6][15], այնուհետև՝ USAS X3.4-1968, ANSI X3.4-1977[16] և, վերջապես՝ ANSI X3.4-1986[8][17]։
Ցանցային փոխանակման համար ASCII ձևաչափի օգտագործումը նկարագրվել է 1969 թվականին[18]։ Այդ փաստաթուղթը պաշտոնապես բարձրացվել է Ինտերնետային ստանդարտի (Internet Standard) կարգավիճակի 2015 թվականին[19]։
Վերանայումներ
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]- ASA X3.4-1963[1][5][15][17]
- ASA X3.4-1965 (հաստատված, բայց չհրապարակված, սակայն այնուամենայնիվ օգտագործվել է IBM 2260 և IBM 2265 ցուցադրման կայաններում, ինչպես նաև IBM 2848 ցուցադրման կառավարման սարքում)[1][20][15][17]
- USAS X3.4-1967[1][6][17]
- USAS X3.4-1968[1][16][17]
- ANSI X3.4-1977[17]
- ANSI X3.4-1986[8][17]
- ANSI X3.4-1986 (R1992)
- ANSI X3.4-1986 (R1997)
- ANSI INCITS 4-1986 (R2002)[21]
- ANSI INCITS 4-1986 (R2007)[22]
- INCITS 4-1986 (R2012)[23]
- INCITS 4-1986 (R2017)[24]
- INCITS 4-1986 (R2022)[25]
X3.15 ստանդարտում X3 կոմիտեն անդրադարձել է նաև այն հարցին, թե ինչպես պետք է փոխանցվի ASCII-ն (առաջինը ամենափոքր նշանակալի բիթը)[1][26] և ինչպես պետք է գրանցվի ծակոտաժապավենի վրա։ Նրանք առաջարկեցին մագնիսական ժապավենի համար 9-շղթայական ստանդարտ և փորձեցին լուծել ծակոտաքարտերի ձևաչափերի հետ կապված խնդիրը։
Կիրառություն
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]ASCII-ն առաջին անգամ առևտրային նպատակներով օգտագործվել է 1963 թվականին՝ որպես յոթբիթանոց տելետայպային կոդավորում՝ American Telephone & Telegraph-ի TWX (TeletypeWriter eXchange) ցանցի համար: TWX-ը սկզբնապես օգտագործում էր ավելի վաղ ստեղծված 5-բիթանոց ITA2 կոդավորումը, որը կիրառվում էր նաև մրցակցող Telex տելետայպային համակարգում։ Բոբ Բեմերը ներդրեց այնպիսի հնարավորություններ, ինչպիսին է էսկեյփ հաջորդականությունը[4]։ Նրա բրիտանացի գործընկեր Հյու Մակգրեգոր Ռոսը օգնեց այս աշխատանքի տարածմանը, ըստ Բեմերի՝ «այնքան, որ այս կոդը, որը հետագայում դարձավ ASCII, Եվրոպայում սկզբում կոչվում էր Բեմեր-Ռոսի կոդ»[27]։ ASCII-ի վրա կատարած իր ծավալուն աշխատանքի պատճառով Բեմերին անվանել են «ASCII-ի հայր»[28]:
ASCII-ն եղել է ամենատարածված նիշային կոդավորումը Համաշխարհային սարդոստայնում մինչև 2007 թվականի դեկտեմբերը, երբ UTF-8 կոդավորումը գերազանցեց այն։ UTF-8-ը հետադարձ համատեղելի է ASCII-ի հետ[29][30][31]։
Տարբերակներ և ընդլայնումներ
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]Համակարգչային տեխնոլոգիաների տարածմանը զուգընթաց ամբողջ աշխարհում, տարբեր ստանդարտացման մարմիններ և կորպորացիաներ մշակեցին ASCII-ի բազմաթիվ տարբերակներ՝ ոչ անգլերեն լեզուների արտահայտումն հեշտացնելու համար, որոնք օգտագործում էին լատինական այբուբեն: Այս տարբերակներից մի քանիսը կարելի է դասակարգել որպես «ASCII ընդլայնումներ», չնայած որոշները սխալմամբ օգտագործում են այդ տերմինը՝ բոլոր տարբերակները ներկայացնելու համար, ներառյալ այն տարբերակները, որոնք չեն պահպանում ASCII-ի նիշերի քարտեզը 7-բիթային տիրույթում: Ավելին, ASCII ընդլայնումները նույնպես սխալմամբ անվանվել են որպես ASCII:
7-բիթային կոդեր
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]Իր մշակման վաղ փուլերից սկսած[32]՝ ASCII-ն նախատեսված էր որպես նիշերի կոդավորման միջազգային ստանդարտի մի քանի ազգային տարբերակներից մեկը։
Միջազգային այլ ստանդարտացման մարմիններ հաստատել են նշանների այնպիսի կոդավորումներ, ինչպիսիք են ISO 646 (1967)-ը, որոնք նույնական կամ գրեթե նույնական են ASCII-ին, սակայն ունեն ընդլայնումներ՝ անգլերեն այբուբենից դուրս գտնվող նիշերի և ԱՄՆ-ից դուրս օգտագործվող սիմվոլների համար, օրինակ՝ Միացյալ Թագավորության ֆունտ ստեռլինգի (£) նշանը, որը հանդիպում է 1104 կոդային էջում։ Գրեթե յուրաքանչյուր երկիր կարիք ուներ ASCII-ի հարմարեցված տարբերակի, քանի որ ASCII-ն բավարարում էր միայն ԱՄՆ-ի և մի քանի այլ երկրների պահանջները։ Օրինակ՝ Կանադան ուներ իր սեփական տարբերակը, որը աջակցում էր ֆրանսերեն նիշերին։
Շատ այլ երկրներ մշակել են ASCII-ի տարբերակներ՝ ներառելով ոչ անգլերեն տառեր (օրինակ՝ é, ñ, ß, Ł), արժույթի նշաններ (օրինակ՝ £, ¥) և այլն: Տես նաև YUSCII (Հարավսլավիա):
Այն պետք է ընդհանուր ունենար սիմվոլների մեծ մասը, սակայն «ազգային օգտագործման» համար պահված մի քանի կոդային կետերին վերագրեր տեղական մակարդակում օգտակար այլ սիմվոլներ։ Այնուամենայնիվ, ASCII-ի 1963 թվականի տարբերակի հրապարակման և 1967 թվականին ISO-ի կողմից միջազգային առաջարկի ընդունման միջև անցած չորս տարիները[33] հանգեցրին նրան, որ ASCII-ի կողմից «ազգային օգտագործման» համար ընտրված նիշերը սկսեցին դիտվել որպես փաստացի համաշխարհային ստանդարտներ, սա շփոթության և անհամատեղելիության պատճառ դարձավ, երբ մյուս երկրներն ի վերջո սկսեցին այդ նույն կոդային կետերին սեփական սիմվոլները վերագրել։
ISO/IEC 646-ը, ինչպես ASCII-ն, 7-բիթանոց նիշերի հավաքածու է: Այն լրացուցիչ կոդեր չի տրամադրում, ուստի նույն կոդային կետերը տարբեր երկրներում կոդավորում էին տարբեր նիշեր: Թեև սահմանվել էին էսքեյփ կոդեր, որոնք ցույց էին տալիս, թե տեքստի տվյալ հատվածի համար որ ազգային տարբերակն է կիրառվում, բայց դրանք հազվադեպ էին օգտագործվում, ուստի հաճախ անհնար էր իմանալ, թե որ տարբերակի հետ էին աշխատում և, հետևաբար, որ նիշն է ներկայացնում տվյալ կոդը, և ընդհանուր առմամբ, տեքստի մշակման համակարգերը սովորաբար կարողանում էին աշխատել միայն մեկ տարբերակի հետ։
Քանի որ ASCII-ի փակագծերի և ձևավոր փակագծերի նիշերը վերագրվում էին «ազգային օգտագործման» կոդային կետերին, որոնք ISO/IEC 646-ի այլ ազգային տարբերակներում օգտագործվում էին շեշտադրված տառերի համար, գերմանացի, ֆրանսիացի կամ շվեդացի ծրագրավորողները, որն օգտագործում էին ISO/IEC 646-ի իրենց ազգային տարբերակը, ASCII-ի փոխարեն, պետք է գրեին և կարդային հետևյալ կերպ․
ä aÄiÜ = 'Ön'; ü
փոխարենը՝
{ a[i] = '\n'; }
8-բիթային կոդեր
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]Ի վերջո, երբ 8, 16 և 32 բիթանոց (և ավելի ուշ՝ 64 բիթանոց) համակարգիչները սկսեցին փոխարինել 12, 18 և 36 բիթանոց համակարգիչներին, սովորական դարձավ յուրաքանչյուր նիշը հիշողության մեջ պահել 8-բիթանոց բայթով՝ ստեղծելով հնարավորություն ASCII-ի 8-բիթանոց ընդլայնված տարբերակների համար։ Շատ դեպքերում սրանք զարգացան որպես ASCII-ի իրական ընդլայնումներ՝ թողնելով անփոփոխ սկզբնական նիշերի քարտեզագրումը, բայց առաջին 128 (այսինքն՝ 7-բիթանոց) նիշերից հետո ավելացնելով լրացուցիչ նիշերի սահմանումներ։ ASCII-ն ինքնին մնացել է յոթբիթանոց կոդ, «ընդլայնված ASCII» տերմինը պաշտոնական կարգավիճակ չունի։
Որոշ երկրների համար մշակվեցին ASCII-ի 8-բիթանոց ընդլայնումներ, որոնք ներառում էին տեղական լեզուներում օգտագործվող սիմվոլների աջակցություն (օրինակ՝ ISCII-ն Հնդկաստանի և VISCII-ն Վիետնամի համար)։
ISO/IEC 8859 ստանդարտը (ստեղծված DEC-MCS-ի հիման վրա) տրամադրեց մի ստանդարտ, որը համակարգերի մեծ մասը պատճենեց կամ գոնե դրա վրա հիմնվեց։ Microsoft-ի կողմից մշակված հայտնի ընդլայնումը՝ Windows-1252-ը (հաճախ սխալմամբ նույնացվում է ISO-8859-1-ի հետ), ավելացրեց տպագրական (տիպոգրաֆիկ) կետադրական նշաններ, որոնք անհրաժեշտ էին տպագիր տեքստի համար։ ISO-8859-1, Windows-1252 և սկզբնական 7-բիթանոց ASCII-ն եղել են Համաշխարհային սարդոստայնում ամենատարածված նիշային կոդավորումները մինչև 2008 թվականը, երբ UTF-8-ը գերազանցեց դրանց[30]:
ISO/IEC 4873-ը ներդրեց 32 լրացուցիչ կառավարման կոդեր՝ սահմանված 80–9F տասնվեցական տիրույթում, որպես 7-բիթային ASCII կոդավորումը 8-բիթային համակարգ դարձնելու ընդլայնման մաս[34]։
Յունիկոդ
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]Յունիկոդը և ISO/IEC 10646 ունիվերսալ նիշերի հավաքածուն (UCS) ունեն նիշերի շատ ավելի լայն տիրույթ, և դրանց տարբեր կոդավորման ձևերը սկսել են արագորեն փոխարինել ISO/IEC 8859-ին և ASCII-ին շատ միջավայրերում: Մինչ ASCII-ն սահմանափակված է 128 սիմվոլով, Յունիկոդը և UCS-ն աջակցում են ավելի մեծ թվով նիշերի՝ իրարից տարանջատելով եզակի նույնականացման (բնական թվերի օգտագործմամբ, որոնք կոչվում են կոդային կետեր) և կոդավորման (համապատասխանաբար 8, 16 կամ 32-բիթանոց երկուական ձևաչափերով, որոնք կոչվում են UTF-8, UTF-16 և UTF-32) հասկացությունները:
Տես նաև
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]Ծանոթագրություններ
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Mackenzie, Charles E. (1980). Coded Character Sets, History and Development. The Systems Programming Series (1 ed.). Addison-Wesley Publishing Company, Inc. էջեր 6, 66, 211, 215, 217, 220, 223, 228, 236–238, 243–245, 247–253, 423, 425–428, 435–439. ISBN 978-0-201-14460-4.
{{cite book}}:|access-date=requires|url=(օգնություն);|archive-url=requires|url=(օգնություն) - ↑ Internet Security Glossary, Version 2. August 2007. RFC 4949. https://tools.ietf.org/html/rfc4949։ Վերցված է 2016-06-13.
- ↑ Иллингуорт, 1990, էջ 28
- 1 2 Brandel, Mary (1999 թ․ հուլիսի 6). «1963: The Debut of ASCII». CNN. Արխիվացված է օրիգինալից 2013 թ․ հունիսի 17-ին. Վերցված է 2008-04-14-ին.
- 1 2 3 «American Standard Code for Information Interchange, ASA X3.4-1963». Sensitive Research. American Standards Association. 1963-06-17. Վերցված է 2020-06-06-ին.
- 1 2 3 USA Standard Code for Information Interchange, USAS X3.4-1967 (Technical report). United States of America Standards Institute. 1967 թ․ հուլիսի 7.
- ↑ Jennings, Thomas Daniel (2016-04-20) [1999]. «An annotated history of some character codes or ASCII: American Standard Code for Information Infiltration». Sensitive Research. Վերցված է 2020-03-08-ին.
- 1 2 3 4 American National Standard for Information Systems — Coded Character Sets — 7-Bit American National Standard Code for Information Interchange (7-Bit ASCII), ANSI X3.4-1986 (Technical report). American National Standards Institute (ANSI). 1986 թ․ մարտի 26.
- ↑ Bukstein, Ed (1964 թ․ հուլիս). «Binary Computer Codes and ASCII». Electronics World. 72 (1): 28–29. Արխիվացված է օրիգինալից 2016 թ․ մարտի 3-ին. Վերցված է 2016-05-22-ին.
- 1 2 Bemer, Robert William (1980). «Chapter 1: Inside ASCII» (PDF). General Purpose Software. Best of Interface Age. Vol. 2. Portland, OR, US: dilithium Press. էջեր 1–50. ISBN 978-0-918398-37-6. LCCN 79-67462. Արխիվացված է օրիգինալից 2016 թ․ օգոստոսի 27-ին. Վերցված է 2016-08-27-ին, from:
- Bemer, Robert William (1978 թ․ մայիս). «Inside ASCII – Part I». Interface Age. 3 (5): 96–102.
- Bemer, Robert William (1978 թ․ հունիս). «Inside ASCII – Part II». Interface Age. 3 (6): 64–74.
- Bemer, Robert William (1978 թ․ հուլիս). «Inside ASCII – Part III». Interface Age. 3 (7): 80–87.
- ↑ Brief Report: Meeting of CCITT Working Party on the New Telegraph Alphabet, May 13–15, 1963.
- ↑ Report of ISO/TC/97/SC 2 – Meeting of October 29–31, 1963.
- ↑ Report on Task Group X3.2.4, June 11, 1963, Pentagon Building, Washington, DC.
- ↑ Report of Meeting No. 8, Task Group X3.2.4, December 17 and 18, 1963
- 1 2 3 Winter, Dik T. (2010) [2003]. «US and International standards: ASCII». Արխիվացված է օրիգինալից 2010-01-16-ին.
- 1 2 USA Standard Code for Information Interchange, USAS X3.4-1968 (Technical report). United States of America Standards Institute. 1968 թ․ հոկտեմբերի 10.
- 1 2 3 4 5 6 7 Salste, Tuomas (2016 թ․ հունվար). «7-bit character sets: Revisions of ASCII». Aivosto Oy. URN|nbn|fi-fe201201011004. Արխիվացված օրիգինալից 2016-06-13-ին. Վերցված է 2016-06-13-ին.
- ↑ ASCII format for Network Interchange. Network Working Group. October 16, 1969. RFC 20. https://tools.ietf.org/html/rfc20։ Վերցված է 2016-06-13. (NB. Almost identical wording to USAS X3.4-1968 except for the intro.)
- ↑ Barry Leiba (2015 թ․ հունվարի 12). «Correct classification of RFC 20 (ASCII format) to Internet Standard». Internet Engineering Task Force|IETF.
- ↑ «Information». Scientific American (special edition). 215 (3). 1966 թ․ սեպտեմբեր. JSTOR e24931041.
- ↑ Korpela, Jukka K. (2014-03-14) [2006-06-07]. Unicode Explained – Internationalize Documents, Programs, and Web Sites (2nd release of 1st ed.). O'Reilly Media, Inc. էջ 118. ISBN 978-0-596-10121-3.
- ↑ ANSI INCITS 4-1986 (R2007): American National Standard for Information Systems – Coded Character Sets – 7-Bit American National Standard Code for Information Interchange (7-Bit ASCII), 2007 [1986]
- ↑ «INCITS 4-1986[R2012]: Information Systems - Coded Character Sets - 7-Bit American National Standard Code for Information Interchange (7-Bit ASCII)». 2012-06-15. Արխիվացված օրիգինալից 2020-02-28-ին. Վերցված է 2020-02-28-ին.
- ↑ «INCITS 4-1986[R2017]: Information Systems - Coded Character Sets - 7-Bit American National Standard Code for Information Interchange (7-Bit ASCII)». 2017-11-02 [2017-06-09]. Արխիվացված օրիգինալից 2020-02-28-ին. Վերցված է 2020-02-28-ին.
- ↑ «INCITS 4-1986 (R2022)». webstore.ansi.org.
- ↑ Bit Sequencing of the American National Standard Code for Information Interchange in Serial-by-Bit Data Transmission, American National Standards Institute (ANSI), 1966, X3.15-1966
- ↑ Bemer, Robert William. «Bemer meets Europe (Computer Standards) – Computer History Vignettes». Trailing-edge.com. Արխիվացված է օրիգինալից 2013-10-17-ին. Վերցված է 2008-04-14-ին. (NB. Bemer was employed at IBM at that time.)
- ↑ «Robert William Bemer: Biography». 2013-03-09. Արխիվացված օրիգինալից 2016-06-16-ին.
- ↑ Dubost, Karl (2008-05-06). «UTF-8 Growth on the Web». W3C Blog. World Wide Web Consortium. Արխիվացված օրիգինալից 2016-06-16-ին. Վերցված է 2010-08-15-ին.
- 1 2 Davis, Mark (2008-05-05). «Moving to Unicode 5.1». Official Google Blog. Արխիվացված օրիգինալից 2016-06-16-ին. Վերցված է 2010-08-15-ին.
- ↑ Davis, Mark (2010-01-28). «Unicode nearing 50% of the web». Official Google Blog. Արխիվացված օրիգինալից 2016-06-16-ին. Վերցված է 2010-08-15-ին.
- ↑ "Specific Criteria", attachment to memo from R. W. Reach, "X3-2 Meeting – September 14 and 15", September 18, 1961
- ↑ Maréchal, R. (1967-12-22), ISO/TC 97 – Computers and Information Processing: Acceptance of Draft ISO Recommendation No. 1052
- ↑ The Unicode Consortium (2006-10-27). «Chapter 13: Special Areas and Format Characters» (PDF). In Allen, Julie D. (ed.). The Unicode standard, Version 5.0. Upper Saddle River, New Jersey, US: Addison-Wesley Professional. էջ 314. ISBN 978-0-321-48091-0. Արխիվացված (PDF) օրիգինալից 2022-10-09-ին. Վերցված է 2015-03-13-ին.
Գրականություն
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]- Bemer, Robert William (1960). «A Proposal for Character Code Compatibility». Communications of the ACM. 3 (2): 71–72. doi:10.1145/366959.366961. S2CID 9591147.
- Bemer, Robert William (2003-05-23). «The Babel of Codes Prior to ASCII: The 1960 Survey of Coded Character Sets: The Reasons for ASCII». Արխիվացված է օրիգինալից 2013-10-17-ին. Վերցված է 2016-05-09-ին, from:
- Bemer, Robert William (1960 թ․ դեկտեմբեր). «Survey of coded character representation». Communications of the ACM. 3 (12): 639–641. doi:10.1145/367487.367493. S2CID 21403172.
- Smith, H. J.; Williams, F. A. (1960 թ․ դեկտեմբեր). «Survey of punched card codes». Communications of the ACM. 3 (12): 642. doi:10.1145/367487.367491.
- «American National Standard Code for Information Interchange | ANSI X3.4-1977» (PDF). National Institute for Standards. 1977. Արխիվացված (PDF) օրիգինալից 2022-10-09-ին. (facsimile, not machine readable)
- Robinson, G. S.; Cargill, C. (1996). «History and impact of computer standards». Computer (magazine)|Computer. Vol. 29, no. 10. էջեր 79–85. doi:10.1109/2.539725.
- Mullendore, Ralph Elvin (1964) [1963]. Ptak, John F. (ed.). «On the Early Development of ASCII – The History of ASCII». JF Ptak Science Books (published 2012 թ․ մարտ). Արխիվացված օրիգինալից 2016-05-26-ին. Վերցված է 2016-05-26-ին.
Արտաքին հղումներ
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]| Վիքիպահեստ նախագծում կարող եք այս նյութի վերաբերյալ հավելյալ պատկերազարդում գտնել ASCII կատեգորիայում։ |
- «C0 Controls and Basic Latin – Range: 0000–007F» (PDF). The Unicode Standard 8.0. Unicode, Inc. 2015 [1991]. Արխիվացված (PDF) օրիգինալից 2016-05-26-ին. Վերցված է 2016-05-26-ին.