close
Sâta a-o contegnûo

Növe

44°45′33″N 8°47′08″E
Sta pàgina l'è scrita in nuvaize
Da Wikipedia
(Rindirisòu da Neuve)
NV
Sta pàgina l'è scrita in nuvaize
Növe
comùn
(IT) Novi Ligure
Diverse fotu 'd Növe id nötte
Localizaçión
StâtoItàlia Itàlia
Región Piemónte
Provìnsa Lisàndria
Aministraçión
ScìndicoRocchino Muliere (PD)
 - 30-5-2023
Teritöio
Cordinæ44°45′33″N 8°47′08″E
AltitùdinePalàssu dé Cumüne 197
màscima 325 - minima 150 m s.l.m.
Superfìcce55,2 km²
Abitànti27 184[1] (31-5-2023)
Denscitæ492,46 ab./km²
FraçioìnBarblóta, Mréla
Comùn confinàntiBasalüssu, Boscu Maràingu, Cassàn, Gòvi, Pasturànn-a, Pusö, Seravòle, Tascereu
Âtre informaçioìn
CAP15067
Prefìsso0143
Fûzo orâioUTC+1
Cod. ISTAT006114
Cod. cadàstroF965
TàrgaAL
Cl. scìsmica3A[2]
Cl. climàtica2 717 GG (E)[3]
Nómme abitàntinuvaizi
PatrónMadónna da nàive
Festîvo5 'd agustu
Cartografîa
Màppa de localizaçión:
Növe
Növe
Puzisción dé cumüne 'd Növe inta pruvéincia 'd Lisàndria.
Scîto ofiçiâ

Növe (Neuve in piemuntaize e secundu a grafìa in zenaize, Neuve-en-Ligurie in françaize, Novi Ligure in italiàn) l'è 'n cumüne italiàn ch'u gh'à 27.184 abitanti inta Pruvéincia 'd Lisandria, in Piemónte, u tersu cumüne per nümeru di abitanti.

Geugrafìa

Növe l'è 'na sitò a mêza strò fra Zena e Lisandria, inta región stórica d'Untrazùvu, che 'na votta l'êa "Òta Ligüria" e incö l'è "Bòssu Piemónte".

Storia

Cióstru da bibliuteca civica a Növe
A gêza 'd San Nicoló a Növe

Inte cursu da storia Növe a gh'à saimpre avüu n'inpurtansa stratégica. L'êa a sitò pü a nord da Repüblica 'd Zena féin ai 1815, quande a Repüblica zenaize l'è stata cancelò e missa intu Regnu 'd Sardegna. Dopu a l'è stata pruvéincia per cuntu só, fazando pòrte da División id Zena, féin ai 1859, quand'e guvernu piemuntaize l'à creà a Pruvéincia 'd Lisandria.

Pòsti d'interèsse

Panuròma 'd Növe intu 1900

A Növe u gh'é e Museo dei Campionissimi, ch'u l'é 'n muséu da storia da biciclètta dedicà ai dui famuzi ciclisti 'd Növe e dinturni: Custànte Girardengo e Faustu Coppi. Pö u gh'è anche a piasa da Culegiòta, e a sta piasa chi Angiolino Bellocchio u gh'à dedicà 'na puesìa ncu u tìtulu A piasa e i só palasci.

Ecunumìa

A Növe u gh'é a famuza fabrica id ciculòta "Pernigotti", mentre a fabrica 'd ciculòta e di ciaplete "Novi" a s' tröva süptu fö 'd Növe int'e cumüne 'd Seravòle.

Cultüa

A Növe u's pòrla incù u nuvàize, in dialettu du zenàize. A cüzéin-a asì l'è principalmainte lìgüre. U gh'è dui impurtanti istitüti cultüròli a Növe: u Centro Studi in Novitate e a Società Storica del Novese. U gh'è anche di puezìe in dialettu 'd Növe, prezainpiu  Dialètu 'd Növe (puezìa) e A muròle scrite da Angelo Daglio e A piasa e i só palasci scrita da Angiolino Bellocchio. U dialettu 'd Növe l'è stó standardizó da-u Natale Magenta intu so disiunòriu Vocabolario del dialetto di Novi Ligure[4]. Chi u s'pö sentì a vuze dei Magenta.

Manifestasión-i

Feste e fêe

Cumünicasión-i

Culegamainti esterni

Nóte

  1. Dòtu Istat - Pupulasión rezidainte a-i 31 id mòzu d'l'ònu 2023.
  2. (IT) Classificazione sismica, in sce rischi.protezionecivile.gov.it.
  3. (IT) Tabella dei gradi/giorno dei Comuni italiani raggruppati per Regione e Provincia (PDF), Legge 26 agosto 1993, n. 412, Al. A, Agenzia nazionale per le nuove tecnologie, l'energia e lo sviluppo economico sostenibile, 01-03-2011, p. 151. URL consultòu o 9 zùgno 2025 (archiviòu da l'url òriginâle o 1º zenâ 2017).
  4. Vocabolario del dialetto di Novi Ligure, Natale Magenta, püblicó da-a Società storica del novese, Novi ligure, 1984

Òtri prugetti

Contròllo de outoritæVIAF (EN) 125158407 · SBN (IT) PUVL002485 · LCCN (EN) n79041989