Mergpijpje
Een mergpijpje is een cilinder- of balkvormige lekkernij op basis van crème, marsepein en chocolade. Het bestaat in twee varianten. Bij een (crème)mergpijpje omhult een laag marsepein een zoete crèmevulling. Bij een reuzemergpijp bestaat de vulling uit biscuit en crème en eventueel een laagje bessenmoes. In beide gevallen wordt over de marsepein aan weerskanten een laagje chocolade of cacaofantasie aangebracht. De lekkernij is vernoemd naar een met beenmerg gevuld bot, dat traditioneel werd gebruikt voor het trekken van soep.[1]
De Zweedse dammsugare ("stofzuiger") of punschrulle (met punsch)[bron?] lijkt in vorm op het mergpijpjes, maar een dammsugare is omhuld met groene marsepein en de vulling bestaat uit een mengeling van gebroken koekjes, boter, cacao en punsch.
Een gelijksoortig zoet product uit de Spaanse keuken is het hueso de santo ("heiligenbeen"), een marsepeinen cilinder met een zoete eiervulling met een geschiedenis die terug gaat tot de 17de eeuw.[2]
Een mergpijpje lijkt met de twee uiteinden van chocola een beetje op een ander product uit de Nederlandse keuken: het bokkenpootje.
Geschiedenis
[bewerken | brontekst bewerken]De oudste bekende vermeldingen van mergpijpjes in Nederland dateren uit het begin van de 20e eeuw. In historische krantenadvertenties uit 1924 worden mergpijpjes aangeboden door bakkers.[1] In de jaren daarna duikt de benaming vaker op in advertenties van banketbakkers, wat wijst op een groeiende bekendheid van het product in die periode.[1] Het eerste bekende recept van de Zweedse dammsugare stamt uit 1945.[3]
- 1 2 3 Dings, René (5 november 2019). Van Appelbol tot Zeeuwse bolus: Gebakwoordenboek. Singel Uitgeverijen, "Mergpijpje". ISBN 978-90-388-0757-7.
- ↑ Elon Heymans, Snoepbotten, Hard//hoofd, 2 februari 2011.
- ↑ (en) Fredborg, Isabelle, Dammsugare—Swedish vacuum cleaners. Swedish Spoon (14 november 2019). Geraadpleegd op 30 april 2026.
