Strandkrab
| Strandkrab | ||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
 | ||||||||||||||||
| Taxonomische indeling | ||||||||||||||||
| ||||||||||||||||
| Soort | ||||||||||||||||
| Carcinus maenas (Linnaeus, 1758)[1] | ||||||||||||||||
Afbeeldingen op  Wikimedia Commons | ||||||||||||||||
Strandkrab op  Wikispecies | ||||||||||||||||
| (en) World Register of Marine Species | ||||||||||||||||
| ||||||||||||||||
De strandkrab (Carcinus maenas) is een kreeftachtige uit de orde tienpotigen. Het is een veel voorkomende Europese krabbensoort die zich als invasieve exoot wereldwijd verspreidde.[2]
Kenmerken
[bewerken | brontekst bewerken]De strandkrab blijft veel kleiner dan de noordzeekrab en heeft een carapaxbreedte tot 9 centimeter, mannetjes worden iets groter dan vrouwtjes. De schaallengte bedraagt 4 tot 6 cm. De kleur is erg variabel en varieert van bruin tot groenachtig, het omhooggeklapte staartdeel op de buik is vaak roodbruin van kleur. Het dier heeft een hard pantser. Aan de voorzijde van het lichaam bevinden zich 3 driehoekige tanden, die tussen de gesteelde ogen staan. Het onderscheid tussen mannetjes en vrouwtjes is aan de onderkant van de krab te zien. Een mannetje heeft daar een duidelijke driehoek bestaand uit drie segmenten, een vrouwtje een bijenkorfachtige structuur bestaand uit vijf segmenten.
Levenswijze
[bewerken | brontekst bewerken]Strandkrabben leven op zanderige en rotsachtige kusten en lopen zoals de meeste krabben zijwaarts. Ze zijn vooral nachtactief en graven zich overdag in. Het voedsel bestaat uit kleine kreeftachtigen, borstelwormen, tweekleppigen en andere zeedieren. Ze kunnen erg agressief zijn. Bij bedreiging plaatst het dier zich in gevechtshouding met opgeheven, altijd openstaande scharen. Afgeworpen of afgebroken ledematen groeien later weer aan door vervelling.
Voortplanting
[bewerken | brontekst bewerken]De vrouwtjes kunnen diverse malen per jaar worden bevrucht, maar alleen als ze net zijn verschaald. Tijdens de paring draait het vrouwtje zich op haar rug wat een opmerkelijk gezicht is. Na de bevruchting kunnen zij nog maandenlang met de bevruchte eitjes blijven rondlopen tot deze zijn uitgekomen. Nadat de jonge krab uit het ei is gekropen, worden eerst vier vrijzwemmende larvale stadia doorlopen voor de larve een kleine krab is. Deze eitjes worden onder het buikpantser (eigenlijk de staart) gedragen. Er is echter een parasiet genaamd krabbezakje (Sacculina carcini), een geleedpotige die sterk aan de eimassa doet denken en zich op dezelfde plaats bevindt, deze parasiet resulteert ook in het onvruchtbaar worden van de krab.
Referentiegenoom
[bewerken | brontekst bewerken]In 2025 hebben onderzoekers in Nederland het volledige genoom van Carcinus maenas bepaald.[3] Met deze genetische blauwdruk kunnen wetenschappers evolutionaire aanpassingen en de ecologische rol van deze veel voorkomende, maar ook invasieve, krab doorgronden.
Invasiviteit
[bewerken | brontekst bewerken]Het natieve habitat van de strandkrab bevindt zich in de Noordzee en aanverwante wateren. Door handel via schepen is de strandkrab echter in andere wateren, zoals in Noord-Amerika en Afrika, invasief geworden [4]. De strandkrab vormt een probleem voor de vishandel door onder meer het feit dat vrouwtjes tot 400,000 eitjes kunnen leggen in een enkele worp [5], hun dieet dat bestaat uit vele soorten mosselen die gebruikt worden voor de handel [6] en door zachtere winters.
In een poging dit probleem in te dammen wordt de strandkrab gebruikt ter consumptie [7].
Externe links
[bewerken | brontekst bewerken]- SoortenBank.nl beschrijving en afbeeldingen
- Beschrijving
megalope
strandkrabbetjes: mannetje en vrouwtje
.jpg)
- ↑ Linnaeus C. (1758). Systema Naturae Per Regna Tria Naturae, Secundum Classes, Ordines, Genera, Species, Cum Characteribus, Differentiis, Synonymis, Locis. Holmiae ed. 10. Vol. I: 1-824
- ↑ Tim van Oijen (2024), Hoe de gewone strandkrab de wereld veroverde, Waddenacademie.nl
- ↑ (en) Brons, Jolanda K, Thomas Hackl, Riccardo Iacovelli, Kristina Haslinger, Sebastian Lequime, Sancia E T van der Meij (22 oktober 2025). De novo whole genome assembly of the globally invasive green shore crab Carcinus maenas (Linnaeus, 1758) via long-read Oxford Nanopore MinION sequencing. Journal of Heredity 2025. ISSN:0022-1503. DOI:10.1093/jhered/esaf085.
- ↑ https://www.greencrab.org/learn
- ↑ Perry, USGS Nonindigenous Aquatic Species Database (2005). Gearchiveerd op 11 mei 2009. Geraadpleegd op 28 augustus 2017.
- ↑ The Washington Department of Fish, Funding needed to keep aquatic invasive species out of Washington's waters. Medium (24 december 2020). Gearchiveerd op 28 december 2020. Geraadpleegd op 29 december 2020.
- ↑ Chase, Chris, Green Crab Cookbook aims to develop culinary culture for invasive species. Seafood Source. Gearchiveerd op 12 augustus 2019. Geraadpleegd op 28 september 2020.
