Megacarpaea
 Megacarpaea gigantea w czasie owocowania | |
| Systematyka[1][2] | |
| Domena | |
|---|---|
| Królestwo | |
| Podkrólestwo | |
| Nadgromada | |
| Gromada | |
| Podgromada | |
| Nadklasa | |
| Klasa | |
| Nadrząd | |
| Rząd | |
| Rodzina | |
| Rodzaj |
Megacarpaea |
| Nazwa systematyczna | |
| Megacarpaea DC Syst. Nat. 2: 417 (1821)[3] | |
| Typ nomenklatoryczny | |
|
M. laciniata A. P. de Candolle[4] | |
Megacarpaea DC. – rodzaj roślin z rodziny kapustowatych. Obejmuje 9 gatunków. Zasięg obejmuje południową i wschodnią europejską część Rosji, Kazachstan, kraje Azji Środkowej po Chiny i Mjanmę[3]. Młode liście Megacarpaea polyandra są spożywane[5], a roślina wykorzystywana jest wszechstronnie jako lecznicza oraz w weterynarii[6]. Jadalny jest też korzeń Megacarpaea megalocarpa[7].
Morfologia
[edytuj | edytuj kod]- Pokrój
- Byliny z szyją korzeniową otuloną pozostałościami zeszłorocznych liści. Pędy rozgałęzione tylko w górze, z włoskami pojedynczymi[8].
- Liście
- Odziomkowe liście ogonkowe, niepodzielone, pierzasto klapowane lub pierzasto, rzadko dłoniasto podzielone, czasem dwu- i trzykrotnie. Liście łodygowe ogonkowe lub siedzące, często obejmujące łodygę, o blaszkach zatokowo wcinanych, pierzasto klapowanych lub siecznych[8].
- Kwiaty
- Zebrane w grona tworzące wiechowate kwiatostany złożone, wydłużające się w czasie owocowania. Szypułki kwiatowe cienkie lub grube, odstające lub w dół odgięte. Działki kielicha cztery, podługowate, o błoniastych brzegach, odpadające, wewnętrzna para nie jest workowato rozdęta u nasady. Płatki korony cztery, żółte, białokremowe, różowe, fioletowe, czasem ich brak. Płatki jajowate do równowąskich, zwykle całobrzegie, rzadziej z trzema ząbkami. Pręcików 6, podobnej długości lub słabo czterosilnych, na nitkach spłaszczonych u nasady. Zalążnia z dwoma zalążkami[8].
- Owoce
- Dwunasienne łuszczynki, rozpadające się na spłaszczone, koliste, skórzaste, jednonasienne części. Nasiona silnie spłaszczone, jajowate lub nerkowate, gładkie[8].
Systematyka
[edytuj | edytuj kod]Rodzaj roślin z plemienia Megacarpaeeae w obrębie rodziny kapustowatych Brassicaceae[9].
- Wykaz gatunków[3]
- Megacarpaea bifida Benth.
- Megacarpaea delavayi Franch.
- Megacarpaea gigantea Regel
- Megacarpaea gracilis Lipsky
- Megacarpaea iliensis Golosk. & Vassilcz.
- Megacarpaea megalocarpa (Fisch. ex DC.) Schischk. ex B.Fedtsch.
- Megacarpaea orbiculata B.Fedtsch.
- Megacarpaea polyandra Benth.
- Megacarpaea schugnanica B.Fedtsch.
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Michael A. Ruggiero i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2025-08-08] (ang.).
- ↑ Peter F. Stevens, Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2025-08-08] (ang.).
- 1 2 3 Megacarpaea DC., [w:] Plants of the World Online [online], Kew, Royal Botanic Gardens [dostęp 2025-08-08].
- ↑ Megacarpaea DC., [w:] Index Nominum Genericorum (ING) [online], Smithsonian Institution [dostęp 2025-08-08].
- ↑ David J. Mabberley, Mabberley’s Plant-Book, Cambridge: Cambridge University Press, 2017, s. 572, DOI: 10.1017/9781316335581, ISBN 978-1-107-11502-6, OCLC 982092200.
- ↑ Zubair A. Malik, Ankit Singh, Basharat Ahmad Malik, M.C. Nautiyal, Rainer W. Bussmann, Megacarpaea polyandra Benth. ex Madden - a promising traditional therapeutic herb from the high-altitude Himalayas: A systematic review, „Ecological Frontiers”, 44 (3), 2024, s. 415-427, DOI: 10.1016/j.chnaes.2023.05.001 [dostęp 2025-08-09].
- ↑ Megacarpaea megalocarpa - (Fisch.)Schisch., [w:] Plants For A Future [online], pfaf.org [dostęp 2025-08-09].
- 1 2 3 4 Megacarpaea de Candolle, [w:] Flora of China [online], eFloras.org [dostęp 2025-08-08].
- ↑ Genus Megacarpaea DC., [w:] USDA National Plant Germplasm System [online], United States Department of Agriculture [dostęp 2025-08-08].
Identyfikatory zewnętrzne (takson):
